ప్రణమ్య తమహం మూర్ధ్నా భూయో బ్రాహ్మణసత్తమమ్ । అబ్రువం కారణం కిం తద్యత్త్వం యుద్ధం మయేచ్ఛసి
ఆ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడికి నేనతడు ముందు వందనం చేసి, మళ్లీ అడిగాను: 'బ్రాహ్మణా, నువ్వు నాతో యుద్ధం చేయాలనుకునే కారణం ఏమిటి?'
ఇష్వస్త్రం మమ బాలస్య భవతైవ చతుర్విధమ్। ఉపదిష్టం మహాబాహో శిష్యోఽస్మి తవ భార్గవ
మహాబాహువా, నేను చిన్నవాడినప్పుడే నీవే నాకు నాలుగు విధాల బాణ విద్య నేర్పావు; నేను నీ శిష్యుడిని, భార్గవా.
తతో మామబ్రవీద్రామః క్రోధసంరక్తలోచనః । జానీషే మాం గురుం భీష్మ గృహ్ణాసీమాం న చైవ హ
ఆ తర్వాత రాముడు కోపంతో కళ్లెర్రబెట్టుకుని ఇలా అన్నాడు: 'భీష్మా, నీవు నన్ను గురువుగా గుర్తుపెట్టుకున్నావు, అయినా ఆమెను అంగీకరించడంలేదు.'
సుతాం కాశ్యస్య కౌరవ్య మత్ప్రియార్థం మహామతే। న హి మే విద్యతే శాన్తిరన్యథా కురునన్దన
కౌరవా, నా కోసమే, మహామతివంతుడా, నువ్వు కాశ్య కుమార్తెను అంగీకరించు; లేకపోతే, కురువంశానందా, నాకు శాంతి ఉండదు.
గృహాణేమాం మహాబాహో రక్షస్వ కులమాత్మనః। త్వయా విభ్రంశితా హీయం భర్తారం నాధిగచ్ఛతి
మహాబాహువా, నువ్వు ఆమెను అంగీకరించి, నీ వంశాన్ని కాపాడుకో. నీవల్ల ఆమెకు భర్త దొరకడం లేదు.
తథా బ్రువన్తం తమహం రామం పరపురంయమ్। నైతదేవం పునర్భావి బ్రహ్మర్షే కిం శ్రమేణ తే
పరపుర జయించేవాడా, రాముడు ఇలా చెప్పినప్పుడు నేను ఇలా అన్నాను: 'బ్రహ్మర్షీ, ఇది మళ్లీ జరగదు; నీ శ్రమ వృథా.'
గురుత్వం త్వయి సంప్రేక్ష్య జామదగ్న్య పురాతనమ్ । ప్రసాదయే త్వాం భగవంస్త్యక్తైషా తు పురా మయా
జామదగ్న్యా, నువ్వు నా పురాతన గురువు అని గుర్తించి, భగవంతుడా, నిన్ను వేడుకుంటున్నాను; కానీ ఆమెను నేను అప్పుడే వదిలేశాను.
కో జాతు పరభావాం హి నారీం వ్యాలీమివ స్థితామ్ । వాసయేత గృహే జానన్స్త్రీణాం దోషో మహాత్యయః
ఇతరులచే తిరస్కరించబడిన సర్పంలాంటి స్త్రీని, ఆమె ప్రమాదాన్ని తెలిసి, ఎవరు ఇంట్లో ఉంచుకుంటారు? స్త్రీలలో ఉన్న అపాయం ఎంతో పెద్దది.
న భయాద్వాసవస్యాపి ధర్మం జహ్యాం మహావ్రత । ప్రసీద మా వా యద్వా తే కార్యం తత్కురు మా చిరమ్
ఇంద్రుడి భయంతో కూడినప్పటికీ, నేను ధర్మాన్ని ఎప్పటికీ వదిలిపెట్టను, మహావ్రతుడా. నీవు దయచూపినా, చూపకపోయినా, నీకు కావలసినది వెంటనే చేయు.
అయం చాపి విశుద్ధాత్మన్పురాణే శ్రూయతే విభో। మరుత్తేన మహాబుద్ధే గీతః శ్లోకో మహాత్మనా
పురాతన కాలంలో, పవిత్ర హృదయుడైన మహాత్ముడు మరుత్తుడు పాడిన ఈ శ్లోకం ప్రసిద్ధంగా వినిపిస్తుంది, ప్రభో.
గురోరప్యవలిప్తస్య కార్యాకార్యమజానతః। ఉత్పథం ప్రతిపన్నస్య పరిత్యాగో విధీయతే
గర్వంతో ఉన్న, ఏది చేయాలో, చేయకూడదో తెలియని, తప్పు మార్గంలో నడిచే గురువును విడిచిపెట్టమని నియమం ఉంది.
స త్వం గురురితి ప్రేమ్ణా మయా సంమానితో భృశమ్ । గురువృత్తిం న జానీషే తస్మాద్యోత్స్యామి వై త్వయా
నిన్ను గురువుగా ప్రేమతో ఎంతో గౌరవించాను. కానీ నీవు గురువు ధర్మాన్ని తెలియజేయలేవు. అందుకే, నేను నిశ్చయంగా నీతో యుద్ధం చేస్తాను.
గురుం న హన్యాం సమరే బ్రాహ్మణం చ విశేషతః । విశేషతస్తపోవృద్ధమేవం క్షాన్తం మయా తవ
యుద్ధంలో నేను గురువును, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణుడిని, austerityలో ప్రావీణ్యం ఉన్నవారిని చంపను. అందుకే నేను నిన్ను సహించాను.
ఉద్యతేషుమథో దృష్ట్వా బ్రాహ్మణం క్షత్రబన్ధువత్। యో హన్యాత్సమరే క్రుద్ధం యుధ్యన్తమపలాయినమ్
కాని, ఆయుధాలు ఎత్తుకుని, క్షత్రియుడిలా ప్రవర్తించే బ్రాహ్మణుడిని యుద్ధంలో ఎవడు కోపంతో, పోరాడుతూ లేదా పారిపోతున్నప్పుడు చంపినా—
బ్రహ్మహత్యా న తస్య స్యాదితి ధర్మేషు నిశ్చయః । క్షత్రియాణాం స్థితో ధర్మ క్షత్రియోఽస్మి తపోధన
అతనికి బ్రాహ్మణహత్య పాపం కలుగదు అని ధర్మశాస్త్రంలో నిర్ణయించబడింది. ఇది క్షత్రియులకు విధిగా ఉంది. నేనూ క్షత్రియుడిని, తపోధనా.
యో యథా వర్తతే యస్మింస్తస్మిన్నేవ ప్రవర్తయన్ । నాధర్మం సమవాప్నోతి న చాశ్రేయశ్చ విన్దతి
ఎవరైనా మనిషి, ఎదుటివాడు ఎలా ప్రవర్తిస్తే, అతని పట్ల అలాగే ప్రవర్తిస్తే, అతనికి అధర్మం కలుగదు, శ్రేయస్సు కూడా కోల్పోడు.
అర్థే వా యది వా ధర్మే సమర్థో దేశకాలవిత్ । అర్థసంశయమాపన్నః శ్రోయాన్నిఃసంశయో నరః
లాభం కోసం అయినా, ధర్మం కోసం అయినా, సమయం, స్థలం తెలిసినవాడు, సందేహంలో ఉన్నప్పుడు, సందేహం లేని మార్గాన్ని ఎంచుకోవాలి.
యస్మాత్సంశయితేఽప్యర్థేఽయథాన్యాయం ప్రవర్తసే । తస్మాద్యోత్స్యామి సహితస్త్వయా రామ మహాహవే
నీవు, రామా, సందేహాస్పద విషయంలో కూడా అన్యాయంగా ప్రవర్తిస్తున్నావు. అందుకే ఈ మహాయుద్ధంలో నీతో యుద్ధం చేస్తాను.
పశ్య మే బాహువీర్యం చ విక్రమం చాతిమానుషమ్ । ఏవం గతేఽపి తు మయా యచ్ఛక్యం భృగునన్దన
నా బాహువీర్యాన్ని, మానవులకు అందని పరాక్రమాన్ని చూడు, భృగునందనా. ఈ పరిస్థితిలో నాకు సాధ్యమైనంతవరకు చేస్తాను.
తత్కరిష్యే కురుక్షేత్రే యోత్స్యే విప్ర త్వయా సహ । ద్వన్ద్వే రామ యథేష్టం మే సఞ్జీభవ మహాద్యుతే
అది కురుక్షేత్రంలో చేస్తాను. బ్రాహ్మణా, నీతో యుద్ధం చేస్తాను. ద్వంద్వయుద్ధంలో, రామా, నీ శక్తిని నీవు కోరినట్లు ప్రదర్శించు.
తత్ర త్వం నిహతో రామ మయా శరశతార్దితః । ప్రాప్స్యసే నిర్జితాఁల్లోకాఞ్శస్త్రపూతో మహారణే
అక్కడ, రామా, నా చేతిలో శరశతాలతో గాయపడి పడిపోతావు. అప్పుడు యుద్ధంలో గెలిచి, ఆయుధాలతో పవిత్రమైన లోకాలను పొందుతావు.
స గచ్ఛ వినివర్తస్వ కురుక్షోత్రం రణప్రియ । తత్రైష్యామి మహాబాహో యుద్ధాయ త్వాంతపోధన
కావున, రణప్రియుడా, తిరిగి కురుక్షేత్రానికి వెళ్ళు. అక్కడ, మహాబాహువంతుడా తపోధనా, నీతో యుద్ధం చేయడానికి నేను వస్తాను.
అపి యత్ర త్వయా రామ కృతం శౌచం పురా పితుః । తత్రాహమపి హత్వా త్వాం శౌచం కర్తాస్మి భార్గవ
రామా, నీవు పూర్వం నీ తండ్రికి శౌచకర్మ చేసిన చోట, భార్గవా, నిన్ను చంపిన తర్వాత నేను కూడా అక్కడ శౌచకర్మను నిర్వర్తిస్తాను.
తత్ర రామ సమాగచ్ఛ త్వరితం యుద్ధదుర్మద । వ్యపనేష్యామి తే దర్పం పౌరాణం బ్రాహ్మణబ్రువ
రామా, యుద్ధ మదంలో త్వరగా అక్కడికి రా. బ్రాహ్మణుడిగా చెప్పుకునే నీ పాత గర్వాన్ని నేను తొలగిస్తాను.
యచ్చాపి కత్థసే రామ బహుశః పరివత్సరే । నిర్జితాః క్షత్రియా లోకే మయైకేనేతి తచ్ఛ్రుణు
రామా, నువ్వు ఎన్నో సంవత్సరాలుగా, లోకంలోని క్షత్రియులను ఒంటరిగా జయించానని గొప్పగా చెప్పుకుంటున్నావు. దాని వాస్తవాన్ని విను.
న తదా జాతవాన్భీష్మః క్షత్రియో వాపి మద్విధః । పఞ్చాఞ్చాతాని తేజాంసి తృణేషు జ్వలితం త్వయా
అప్పుడు భీష్ముడు లేదా నాతో సమానమైన క్షత్రియుడు జన్మించలేదు. నీవు వెలిగించిన ఐదు అగ్నులు పొడి గడ్డి మీద మాత్రమే దహించాయి.
యస్తే యుద్ధమయం దర్పం కామం చ వ్యపనాశయేత్। సోఽహం జాతో మహాబాహో భీష్మః పరపురంజయః। వ్యపనేష్యామి తే దర్పం యుద్ధే రామ న సంశయః
బలవంతుడైన రామా, నేను భీష్ముడిని, శత్రు నగరాలను జయించినవాడిని. నీ యుద్ధ గర్వాన్ని, పోరాట కోరికను తొలగించేందుకు నేను పుట్టాను. యుద్ధంలో నీ గర్వాన్ని నేను నశింపజేస్తాను, రామా, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తతో మామబ్రవీద్రామః ప్రహసన్నివ భారత। దిష్ట్యా భీష్మ మయా సార్ధం యోద్ధుమిచ్ఛసి సంగరే
అప్పుడు రాముడు నవ్వుతూ నన్ను ఇలా అన్నాడు: 'భీష్మా! నా తోడు యుద్ధం చేయాలని నీవు కోరినందుకు అదృష్టం నీదే.'
అయం గచ్ఛామి కౌరవ్య కురుక్షేత్రం త్వయా సహ। భాషితం తే కరిష్యామి తత్రాగచ్ఛ పరంతప
కౌరవ వంశజా, ఇప్పుడు నేను నీతో కలిసి కురుక్షేత్రానికి వెళ్తున్నాను. నీవు చెప్పినట్లే నేను చేస్తాను. శత్రువులను భయపెట్టువాడా, నీవు అక్కడికి రా.
తత్ర త్వాం నిహతం మాతా మయా శరశతాచితమ్ । జాహ్నవీ పశ్యతాం భీష్మ గృధ్రకఙ్కబలాశనమ్
అక్కడ భీష్మా, నిన్ను నేను శరాల వర్షంతో కప్పి చంపినప్పుడు, నీ తల్లి గంగా నదీ తీరాన నిలబడి, నిన్ను గద్దలు, కాకులు తినేలా చూస్తుంది.