భీష్మ కాం బుద్ధిమాస్థాయ కాశిరాజసుతా తదా। అకామేన త్వయా నీతా పునశ్చైవ విసర్జితా
భీష్మా, నువ్వు ఆ సమయంలో కాశిరాజు కుమార్తెను ఆమెకు ఇష్టం లేకుండానే తీసుకెళ్లావు, ఆ తరువాత మళ్లీ వదిలిపెట్టావు.
విభ్రంశితా త్వయా హీయం ధర్మాదాస్తే యశస్వినీ । పరామృష్టాం త్వయా హీమాం కో హి గన్తుమిహార్హతి
నీ వల్ల ఈ మహాత్మురాలు తన ధర్మాన్ని కోల్పోయింది; నువ్వు తాకి వదిలేసిన ఆమెను ఇంకెవరు అంగీకరిస్తారు చెప్పు.
ప్రత్యాఖ్యాతా హి సాల్వేన త్వయా నీతేతి భారత। తస్మాదిమాం మన్నియోగాత్ప్రతిగృహ్ణీష్వ భారత
భారతా, నువ్వు ఆమెను తీసుకెళ్లావని సాల్వుడు ఆమెను తిరస్కరించాడు. అందువల్ల నా ఆజ్ఞతో నువ్వు ఆమెను అంగీకరించు.
స్వధర్మం పురుషవ్యాఘ్ర రాజపుత్రీ లభత్వియమ్। న యుక్తస్త్వవమానోఽయం రాజ్ఞాం కర్తుం త్వయాఽనఘ
పురుషశార్దూలా, ఈ రాజకుమార్తెకు తగిన ధర్మం కలగాలి. నీవు నిర్దోషుడివి, రాజులకు అపకీర్తి కలిగించటం సరికాదు.
తతస్తం వై విమనసముదీక్ష్యాహమథాబ్రువమ్। నాహమేనాం పునర్దద్యాం బ్రహ్మన్భ్రాత్రే కథఞ్చన
ఆయన నిరుత్సాహంగా ఉన్నాడు అని చూసి, నేను ఇలా అన్నాను: 'బ్రాహ్మణా, నేను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఆమెను మళ్లీ నా అన్నకు ఇస్తాను.'
సాల్వస్యాహమితి ప్రాహ పురా మామేవ భార్గవ। మయా చైవాభ్యనుజ్ఞాతా గతేయం నగరం ప్రతి
భార్గవా, అప్పుడే ఆమె తానే 'నేను సాల్వునివాడిని' అని చెప్పింది. నా అనుమతితో ఆమె తన ఊరికి వెళ్లిపోయింది.
న భయాన్నాప్యనుక్రోశాన్నార్థలోభాన్న కామ్యయా। క్షాత్రం ధర్మమహం జహ్యమితి మే వ్రతమాహితమ్
భయం వల్లా, దయ వల్లా, ధనలోభం వల్లా, కోరిక వల్లా కాదు; నేను క్షత్రియ ధర్మాన్ని వదిలిపెట్టను — ఇదే నా వ్రతం.
అథ మామబ్రవీద్రామః క్రోధపర్యాకులేక్షణః। న కరిష్యసి చేదేతద్వాక్యం మే నరపుఙ్గవ
ఆ తర్వాత రాముడు కోపంతో కళ్లెర్రబెట్టుకుని ఇలా అన్నాడు: 'నువ్వు నా మాట వినకపోతే, నిన్ను నీ మంత్రులతో కలిసి ఈరోజే చంపేస్తాను.'
హనిష్యామి సహామాత్యం త్వామద్యేతి పునః పునః । సంరమ్భాదబ్రవీద్రామః క్రోధపర్యాకులేక్షణః
రాముడు కోపంతో మళ్లీ మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'ఈరోజే నిన్ను నీ మంత్రులతో కలిసి చంపేస్తాను.'
తమహం గీర్భిరిష్టాభి పునః పునరరిన్దమ। అయాచం భృగుశార్దూలం న చైవ ప్రశశామ సః
శత్రువులను జయించే వాడా, నేను మృదువైన మాటలతో ఆ భార్గవ శార్దూలుడిని మళ్లీ మళ్లీ వేడుకున్నాను, అయినా ఆయన శాంతించలేదు.
ప్రణమ్య తమహం మూర్ధ్నా భూయో బ్రాహ్మణసత్తమమ్ । అబ్రువం కారణం కిం తద్యత్త్వం యుద్ధం మయేచ్ఛసి
ఆ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడికి నేనతడు ముందు వందనం చేసి, మళ్లీ అడిగాను: 'బ్రాహ్మణా, నువ్వు నాతో యుద్ధం చేయాలనుకునే కారణం ఏమిటి?'
ఇష్వస్త్రం మమ బాలస్య భవతైవ చతుర్విధమ్। ఉపదిష్టం మహాబాహో శిష్యోఽస్మి తవ భార్గవ
మహాబాహువా, నేను చిన్నవాడినప్పుడే నీవే నాకు నాలుగు విధాల బాణ విద్య నేర్పావు; నేను నీ శిష్యుడిని, భార్గవా.
తతో మామబ్రవీద్రామః క్రోధసంరక్తలోచనః । జానీషే మాం గురుం భీష్మ గృహ్ణాసీమాం న చైవ హ
ఆ తర్వాత రాముడు కోపంతో కళ్లెర్రబెట్టుకుని ఇలా అన్నాడు: 'భీష్మా, నీవు నన్ను గురువుగా గుర్తుపెట్టుకున్నావు, అయినా ఆమెను అంగీకరించడంలేదు.'
సుతాం కాశ్యస్య కౌరవ్య మత్ప్రియార్థం మహామతే। న హి మే విద్యతే శాన్తిరన్యథా కురునన్దన
కౌరవా, నా కోసమే, మహామతివంతుడా, నువ్వు కాశ్య కుమార్తెను అంగీకరించు; లేకపోతే, కురువంశానందా, నాకు శాంతి ఉండదు.
గృహాణేమాం మహాబాహో రక్షస్వ కులమాత్మనః। త్వయా విభ్రంశితా హీయం భర్తారం నాధిగచ్ఛతి
మహాబాహువా, నువ్వు ఆమెను అంగీకరించి, నీ వంశాన్ని కాపాడుకో. నీవల్ల ఆమెకు భర్త దొరకడం లేదు.
తథా బ్రువన్తం తమహం రామం పరపురంయమ్। నైతదేవం పునర్భావి బ్రహ్మర్షే కిం శ్రమేణ తే
పరపుర జయించేవాడా, రాముడు ఇలా చెప్పినప్పుడు నేను ఇలా అన్నాను: 'బ్రహ్మర్షీ, ఇది మళ్లీ జరగదు; నీ శ్రమ వృథా.'
గురుత్వం త్వయి సంప్రేక్ష్య జామదగ్న్య పురాతనమ్ । ప్రసాదయే త్వాం భగవంస్త్యక్తైషా తు పురా మయా
జామదగ్న్యా, నువ్వు నా పురాతన గురువు అని గుర్తించి, భగవంతుడా, నిన్ను వేడుకుంటున్నాను; కానీ ఆమెను నేను అప్పుడే వదిలేశాను.
కో జాతు పరభావాం హి నారీం వ్యాలీమివ స్థితామ్ । వాసయేత గృహే జానన్స్త్రీణాం దోషో మహాత్యయః
ఇతరులచే తిరస్కరించబడిన సర్పంలాంటి స్త్రీని, ఆమె ప్రమాదాన్ని తెలిసి, ఎవరు ఇంట్లో ఉంచుకుంటారు? స్త్రీలలో ఉన్న అపాయం ఎంతో పెద్దది.
న భయాద్వాసవస్యాపి ధర్మం జహ్యాం మహావ్రత । ప్రసీద మా వా యద్వా తే కార్యం తత్కురు మా చిరమ్
ఇంద్రుడి భయంతో కూడినప్పటికీ, నేను ధర్మాన్ని ఎప్పటికీ వదిలిపెట్టను, మహావ్రతుడా. నీవు దయచూపినా, చూపకపోయినా, నీకు కావలసినది వెంటనే చేయు.
అయం చాపి విశుద్ధాత్మన్పురాణే శ్రూయతే విభో। మరుత్తేన మహాబుద్ధే గీతః శ్లోకో మహాత్మనా
పురాతన కాలంలో, పవిత్ర హృదయుడైన మహాత్ముడు మరుత్తుడు పాడిన ఈ శ్లోకం ప్రసిద్ధంగా వినిపిస్తుంది, ప్రభో.
గురోరప్యవలిప్తస్య కార్యాకార్యమజానతః। ఉత్పథం ప్రతిపన్నస్య పరిత్యాగో విధీయతే
గర్వంతో ఉన్న, ఏది చేయాలో, చేయకూడదో తెలియని, తప్పు మార్గంలో నడిచే గురువును విడిచిపెట్టమని నియమం ఉంది.
స త్వం గురురితి ప్రేమ్ణా మయా సంమానితో భృశమ్ । గురువృత్తిం న జానీషే తస్మాద్యోత్స్యామి వై త్వయా
నిన్ను గురువుగా ప్రేమతో ఎంతో గౌరవించాను. కానీ నీవు గురువు ధర్మాన్ని తెలియజేయలేవు. అందుకే, నేను నిశ్చయంగా నీతో యుద్ధం చేస్తాను.
గురుం న హన్యాం సమరే బ్రాహ్మణం చ విశేషతః । విశేషతస్తపోవృద్ధమేవం క్షాన్తం మయా తవ
యుద్ధంలో నేను గురువును, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణుడిని, austerityలో ప్రావీణ్యం ఉన్నవారిని చంపను. అందుకే నేను నిన్ను సహించాను.
ఉద్యతేషుమథో దృష్ట్వా బ్రాహ్మణం క్షత్రబన్ధువత్। యో హన్యాత్సమరే క్రుద్ధం యుధ్యన్తమపలాయినమ్
కాని, ఆయుధాలు ఎత్తుకుని, క్షత్రియుడిలా ప్రవర్తించే బ్రాహ్మణుడిని యుద్ధంలో ఎవడు కోపంతో, పోరాడుతూ లేదా పారిపోతున్నప్పుడు చంపినా—
బ్రహ్మహత్యా న తస్య స్యాదితి ధర్మేషు నిశ్చయః । క్షత్రియాణాం స్థితో ధర్మ క్షత్రియోఽస్మి తపోధన
అతనికి బ్రాహ్మణహత్య పాపం కలుగదు అని ధర్మశాస్త్రంలో నిర్ణయించబడింది. ఇది క్షత్రియులకు విధిగా ఉంది. నేనూ క్షత్రియుడిని, తపోధనా.
యో యథా వర్తతే యస్మింస్తస్మిన్నేవ ప్రవర్తయన్ । నాధర్మం సమవాప్నోతి న చాశ్రేయశ్చ విన్దతి
ఎవరైనా మనిషి, ఎదుటివాడు ఎలా ప్రవర్తిస్తే, అతని పట్ల అలాగే ప్రవర్తిస్తే, అతనికి అధర్మం కలుగదు, శ్రేయస్సు కూడా కోల్పోడు.
అర్థే వా యది వా ధర్మే సమర్థో దేశకాలవిత్ । అర్థసంశయమాపన్నః శ్రోయాన్నిఃసంశయో నరః
లాభం కోసం అయినా, ధర్మం కోసం అయినా, సమయం, స్థలం తెలిసినవాడు, సందేహంలో ఉన్నప్పుడు, సందేహం లేని మార్గాన్ని ఎంచుకోవాలి.
యస్మాత్సంశయితేఽప్యర్థేఽయథాన్యాయం ప్రవర్తసే । తస్మాద్యోత్స్యామి సహితస్త్వయా రామ మహాహవే
నీవు, రామా, సందేహాస్పద విషయంలో కూడా అన్యాయంగా ప్రవర్తిస్తున్నావు. అందుకే ఈ మహాయుద్ధంలో నీతో యుద్ధం చేస్తాను.
పశ్య మే బాహువీర్యం చ విక్రమం చాతిమానుషమ్ । ఏవం గతేఽపి తు మయా యచ్ఛక్యం భృగునన్దన
నా బాహువీర్యాన్ని, మానవులకు అందని పరాక్రమాన్ని చూడు, భృగునందనా. ఈ పరిస్థితిలో నాకు సాధ్యమైనంతవరకు చేస్తాను.
తత్కరిష్యే కురుక్షేత్రే యోత్స్యే విప్ర త్వయా సహ । ద్వన్ద్వే రామ యథేష్టం మే సఞ్జీభవ మహాద్యుతే
అది కురుక్షేత్రంలో చేస్తాను. బ్రాహ్మణా, నీతో యుద్ధం చేస్తాను. ద్వంద్వయుద్ధంలో, రామా, నీ శక్తిని నీవు కోరినట్లు ప్రదర్శించు.