ఏవం తాం భాషమాణాం తు కన్యాం సాల్వపతిస్తదా। పరితత్యాజ కౌరవ్య కరుణం పరిదేవతీమ్
ఆమె ఇలా చెప్పుతుండగా, కౌరవా, సాల్వరాజు ఆ బాధతో విలపిస్తున్న కన్యను పూర్తిగా వదిలిపెట్టాడు.
గచ్ఛ గచ్ఛేతి తాం సాల్వః పునః పునరభాషత। బిభేమి భీష్మాత్సుశ్రోణి త్వం చ భీష్మపరిగ్రహః
సాల్వుడు ఆమెను మళ్లీ మళ్లీ 'వెళ్ళు, వెళ్ళు' అని చెప్పాడు. సుందరినీ, నాకు భీష్ముని భయం, నువ్వు భీష్ముని స్వంతమైనవాడివి.
ఏవముక్తా తు సా తేన సాల్వేనాదీర్ఘదర్శినా । నిశ్చక్రామ పురాద్దీనా రుదతీ కురరీ యథా
దూరదృష్టి లేని సాల్వుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆమె దుఃఖంతో ఏడుస్తూ, పక్షి లాంటి అరుపుతో నగరాన్ని విడిచిపోయింది.
నిష్క్రామన్తీ తు నగరాచ్చిన్తయామాస దుఃఖితా । పృథివ్యాం నాస్తి యువతిర్విషమస్థతరా మయా
ఆమె నగరాన్ని విడిచిపోతూ, దుఃఖంతో ఇలా ఆలోచించింది: భూమిపై నన్ను మించిన కష్టాల్లో ఉన్న యువతి మరొకరు లేరు.
బన్ధుర్భిర్విప్రహీణాస్మి సాల్వేన చ నిరాకృతా । న చ శక్యం పునర్గన్తుం మయా వారణసాహ్వయమ్
నేను బంధువులను కోల్పోయాను, సాల్వుడు నన్ను తిరస్కరించాడు. మళ్లీ వారణాసికి వెళ్లడం నాకు సాధ్యం కాదు.
అనుజ్ఞాతా తు భీష్మేణ సాల్వముద్దిశ్య కారణమ్। కిం ను గర్హామ్యథాత్మానమథ భీష్మం దురాసదమ్
భీష్ముడు కారణంగా సాల్వుని దగ్గరకు వెళ్లమని అనుమతిచ్చాడు. ఇప్పుడు నేను నన్నే తప్పాలా, లేక చేరుకోలేని భీష్ముని తప్పాలా?
అథవా పితరం మూఢం యో మేఽకార్షీత్స్వయంవరమ్ । మయాఽయం స్వకృతో దోషో యాఽహం భీష్మరథాత్తదా
లేదా, నా మూర్ఖుడైన తండ్రే నాకు స్వయంవరం ఏర్పాటుచేశాడేమో. అప్పుడు భీష్ముని రథం మీద నుంచీ నేను మాట్లాడినందుకు, ఈ తప్పు నాదే.
ప్రవృత్తే దారుణే యుద్ధే సాల్వార్థం నాపతం పురా। తస్యేయం ఫలనిర్వృత్తిర్యదాపన్నాఽస్మి మూఢవత్
సాల్వుని కోసం ఆ భయంకరమైన యుద్ధం మొదలైనప్పుడు నేను పడిపోలేదు. ఇప్పుడు మూర్ఖురాలిలా ఈ దుస్థితికి చేరడం, అప్పటి ఫలితమే.
ధిగ్భీష్మం ధిక్క మే మన్దం పితరం మూఢచేతసమ్ । యేనాహం వీర్యశుల్కేన పణ్యస్త్రీవ ప్రచోదితా
భీష్మునికి, నా మూర్ఖుడైన తండ్రికి నింద! వాళ్ల వల్లనే నేను వీర్యశुल्कంగా, ఒక వస్తువులాంటి స్త్రీగా బలవంతంగా పోటీకి దించబడ్డాను.
ధిఙ్మాం ధిక్సాల్వరాజానం ధిగ్ధాతారమథాపి వా । యేషాం దుర్నీతభావేన ప్రాప్తాస్మ్యాపదముత్తమామ్
నాకే నింద! సాల్వుని రాజుకీ నింద! నా తండ్రికైనా, సృష్టికర్తకైనా నింద! వీళ్ల అందరి దుర్వినియోగం వల్లనే నేను ఈ గొప్ప కష్టానికి లోనయ్యాను.
సర్వథా భాగధేయాని స్వాని ప్రాప్నోతి మానవః । అనయస్యాస్య తు ముఖం భీష్మః శాన్తనవో మమ
ఏ మనిషికైనా తనకు లభించాల్సిన విధిని తప్ప మరొకటి దక్కదు. అయినా, నా ఈ దురదృష్టానికి మూలకారణం శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడే.
సా భీష్మే ప్రతికర్తవ్యమహం పశ్యామి సాంప్రతమ్ । తపసా వా యుధా వాపి దుఃఖహేతుః స మే మతః
కాబట్టి, ఇప్పుడు భీష్మునికి ఎదురు నిలబడాలని నేను నిర్ణయించుకున్నాను. తపస్సుతోనా, యుద్ధంతోనా అయినా, నా బాధలకు కారణం అతడేనని నాకు అనిపిస్తోంది.
కో ను భీష్మం యుధా జేతుముత్సహేత మహీపతిః । ఏవం సా పరినిశ్చిత్య జగామ నగరాద్బహిః
భీష్ముని యుద్ధంలో ఓడించగల రాజు ఎవడు? ఇలా నిర్ణయించుకుని, ఆమె పట్టణాన్ని విడిచి బయలుదేరింది.
ఆశ్రమం పుణ్యశీలానాం తాపసానాం మహాత్మనామ్ । తతస్తామవసద్రాత్రిం తాపసైః పరివారితా
ఆ virtuous ascetics, great-souled sages hermitage కు వెళ్లింది. అక్కడ ఆ తపస్వుల మధ్య రాత్రి గడిపింది.
ఆచఖ్యౌ చ యథావృత్తం సర్వమాత్మని భారత । విస్తరేణ మహాబాహో నిఖిలేన శుచిస్మితా । హరణం చ విసర్గం చ సాల్వేన చ విసర్జనమ్
భారతా! ఆమె జరిగినదంతా, తన అపహరణ, విడిచిపెట్టడం, సాల్వుని తిరస్కారం — ఇవన్నీ తపస్వులకు స్పష్టంగా, హృదయపూర్వకంగా వివరంగా చెప్పింది.
తతస్తత్ర మహానాసీద్బ్రాహ్మణః సంశితవ్రతః । శైఖావత్యస్తపోబృద్ధః శాస్త్రే చారణ్యకే గురుః
అక్కడ ఒక గొప్ప బ్రాహ్మణుడు ఉన్నాడు. అతడు శైఖావత్యులలో తపస్సులో ప్రావీణ్యమున్నవాడు, ఆరణ్యక శాస్త్రంలో గురువు.
ఆర్తా తామాహ స మునిః శైఖావత్యో మహాతపాః । నిఃశ్వసన్తీం సతీం బాలాం దుఃఖశోకపరాయణామ్
ఆమె బాధతో ఊపిరాడక, దుఃఖంలో మునిగిపోయి ఉన్నప్పుడు, ఆ మహాతపస్సు గల శైఖావత్యుడు ముని ఆమెతో మాట్లాడాడు.
ఏవం గతే తు కిం భద్రే శక్యం కర్తుం తపస్విభిః । ఆశ్రమస్థైర్మహాభాగే తపోయుక్తైర్మహాత్మభిః
ఈ పరిస్థితిలో, ఓ సుభగే! ఆశ్రమంలో నివసించే తపస్వులు, మహాత్ములు నీకు ఏమి చేయగలరు?
సా త్వేనమబ్రవీద్రాజన్క్రియతాం మదనుగ్రహః । ప్రావ్రాజ్యమహమిచ్ఛామి తపస్తప్స్యామి దుశ్చరమ్
ఆమె అతనితో ఇలా చెప్పింది: "మీరందరూ నాకు దయచూపండి. నేను సంసారం విడిచి, కఠినమైన తపస్సు చేయాలనుకుంటున్నాను."
మయైవ యాని కర్మాణి పూర్వదేహే తు మూఢయా। కృతాని నూనం పాపాని తేషామేతత్ఫలం ధ్రువమ్
"మునుపటి జన్మలో నేను మూర్ఖత్వంతో చేసిన పాపకర్మలే ఇప్పుడు నాకు ఈ ఫలితాన్ని ఇచ్చాయని నిశ్చయంగా అనిపిస్తోంది."
నోత్సహే తు పునర్గన్తుం స్వజనం ప్రతి తాపసాః । ప్రత్యాఖ్యాతా నిరానన్దా సాల్వేన చ నిరాకృతా
"తపస్వులారా! నేను మళ్లీ నా కుటుంబానికి వెళ్ళలేను. సాల్వుడు నన్ను తిరస్కరించాడు, ఆనందం లేకుండా చేశాడు."
ఉపదిష్టమిహేచ్ఛామి తాపస్యం వీతకల్మషాః । యుష్మాభిర్దేవసంకాశైః కృపా భవతు వో మయి
"పాపరహితులైన మీరందరూ నాకు తపస్సు మార్గాన్ని నేర్పండి. దేవతలకు సమానమైన మీరందరూ నాపై కరుణ చూపండి."
స తామాశ్వాసయత్కన్యాం దృష్టాన్తాగమహేతుభిః । సాన్త్వయామాస కార్యం చ ప్రతిజజ్ఞే ద్విజైః సహ
ఆ ముని ఉదాహరణలు, కారణాలు చెప్పి, మృదువుగా ఆమెను ఓదార్చాడు. బ్రాహ్మణులతో కలిసి, అవసరమైనది చేయాలని వాగ్దానం చేశాడు.
తతస్తే తాపసాః సర్వే కార్యవన్తోఽభవంస్తదా। తాం కన్యాం చిన్తయన్తస్తే కింకార్యమితి ధర్మిణః
అప్పుడు ఆ తపస్వులందరూ ధర్మబద్ధంగా ఆ యువతికి ఏమి చేయాలో ఆలోచిస్తూ, కార్యసిద్ధికి సిద్ధమయ్యారు.
కేచిదాహుః పితుర్వేశ్మ నీయతామితి తాపసాః । కేచిదస్యదుమాలమ్భే మతిం చక్రుర్హి తాపసాః
కొంతమంది తపస్వులు, "ఈమెను తండ్రి ఇంటికి పంపాలి" అన్నారు. మరికొంతమంది మాత్రం, "ఈమె ఆశ్రమంలోనే ఉండాలి" అని అభిప్రాయపడ్డారు.
కేచిత్సాల్వపతిం గత్వా నియోజ్యమితి మేనిరే। నేతి కేచిద్వ్యవస్యన్తి ప్రత్యాఖ్యాతా హి తేన సా
కొంతమంది, "ఈమెను శాల్వరాజు వద్దకు పంపాలి" అనుకున్నారు. మరికొందరు, "ఆయన ఈమెను తిరస్కరించాడు కాబట్టి అలా చేయకూడదు" అని నిర్ణయించుకున్నారు.
ఏవం గతే తు కిం శక్యం భద్రే కర్తుం మనీషిభిః । పునరూచుశ్చ తాం సర్వే తాపసాః సంశితవ్రతాః
ఇలా జరిగిపోయిన తర్వాత, ఓ సౌమ్యా, తెలివైనవారు ఇంకేమి చేయగలరు? అప్పుడు తపస్సులో స్థిరంగా ఉన్న అందరూ తపస్వులు ఆమెతో మళ్లీ మాట్లాడారు.
అలం ప్రవ్రజితేనేహ భద్రే శ్రృణు హితం వచః। ఇతో గచ్ఛస్వ భద్రం తే పితురేవ నివేశనమ్
ఇక్కడ తిరుగుతూ ఉండటం చాలైంది, ఓ సౌమ్యా! మాకు వినిపించు, మేము చెప్పేది నీకు మేలు కలిగించేది. ఇక్కడినుంచి బయలుదేరి, నీ తండ్రి ఇంటికి వెళ్ళు. నీకు మంగళం కలగాలి.
ప్రతిపస్త్యతి రాజా స పితా తే యదనన్తరమ్ । తత్ర వత్స్యసి కల్యాణి సుఖం సర్వగుణాన్వితా
నీ తండ్రి రాజు వెంటనే నిన్ను అంగీకరిస్తాడు. అక్కడ నీవు అన్ని గుణాలతో కూడి, సుఖంగా నివసించగలవు, ఓ మంగళకరమైనవాడా!
న చ తేఽన్యా గతిర్న్యాయ్యా భవేద్భద్రే యథా పితా । పతిర్వాపి గతిర్నార్యాః పితా వా వరవర్ణిని । గతిః పతిః సమస్థాయా విషమే చ పితా గతిః
నీకు తండ్రి తప్ప వేరే దారి లేదు, ఓ సౌందర్యవతీ! ఒక స్త్రీకి భర్త లేదా తండ్రే ఆధారం. భర్త ఉన్నప్పుడు అతడే ఆధారం, కష్టకాలంలో తండ్రే ఆధారం.