ప్రాదేశేనాధికాః పుంభిరన్యైస్తే చ ప్రమాణతః। సింహసంహననాః సర్వే పాణ్డుపుత్రా మహాబలాః
ఆకారంలో, పరిమాణంలో ఇతర మగవారిని మించిపోయారు. పాండవ కుమారులు అందరూ సింహాలాంటి శరీర నిర్మాణం కలిగి, మహాబలులు.
చరితబ్రహ్మచర్యాశ్చ సర్వే తాత తపస్వినః। హ్రీమన్తః పురుషవ్యాఘ్రా వ్యాఘ్రా ఇవ బలోత్కటాః
తండ్రీ! వారు అందరూ బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించినవారు, తపస్సులో నిమగ్నులు, లజ్జాశీలులు, మానవులలో పులులవంటి వారు, బలంలో ఉగ్రపులులవలె ఉన్నారు.
జవే ప్రహారే సంమర్దే సర్వ ఏవాతిమానుషాః । సర్వైర్జితా మహీపాలా దిగ్జయే భరతర్షభ
పరాక్రమంలో, దెబ్బలివ్వడంలో, యుద్ధ గందరగోళంలో, వారు అందరూ మానవులకంటే ఎంతో గొప్పవారు. దిక్కుల విజయంలో, రాజనీయుడా, ఆ రాజులు అందరూ వీరి చేతిలో ఓడిపోయారు.
న చైషాం పురుషాః కేచిదాయుధాని గదాః శరాన్। విషహన్తి సదా కర్తుమధిజ్యాన్యపి కౌరవ
కౌరవా, వీరిలో ఎవరూ ఆయుధాలు, గొడ్డళ్లు, బాణాలు ఎప్పుడూ సులభంగా పట్టుకోలేరు, విల్లు ఎక్కించడానికైనా శక్తి చాలదు.
ఉద్యన్తుం వా గదా గుర్వీః శరాన్వా క్షేప్తుమాహవే । జవే లక్ష్యస్య హరణే భోజ్యే పాంసువికర్షణే
బరువైన గొడ్డళ్లు ఎత్తడంలోనైనా, యుద్ధంలో బాణాలు వదిలే విషయంలోనైనా, వేగంలోనూ, లక్ష్యాన్ని తాకడంలోనూ, తినడంలోనూ, ఇసుకను లాగడంలోనూ వీరు అందరినీ మించిపోయారు.
బాలైరపి భవన్తస్తైః సర్వ ఏవ విశేషితాః। ఏతత్సైన్యం సమాసాద్య సర్వ ఏవ బలోత్కటాః
ఆ బాలుర చేతిలోనే మీరు అందరూ మించబడ్డారు. ఈ సైన్యాన్ని ఎదుర్కొంటే అందరూ అపారమైన బలవంతులవుతారు.
విధ్వంసయిష్యన్తి రణే మా స్మ తైః సహ సంగమః । ఏకైకశస్త సంమర్దే హన్యుః సర్వాన్మహీక్షితః
వారు యుద్ధంలో నాశనం చేస్తారు. వారితో పోరాడకూడదు. గందరగోళంలో ఒక్కొక్కరే అందరు రాజులను సంహరిస్తారు.
ప్రత్యక్షం తవ రాజేన్ద్ర రాజసూయే యథాభవత్ । ద్రౌపద్యాశ్చ పరిక్లేశం ద్యూతే చ పరుషా గిరః
రాజేంద్రా, రాజసూయ యాగంలో ఏం జరిగిందో నువ్వు ప్రత్యక్షంగా చూశావు. ద్రౌపదికి జరిగిన బాధను, జూదంలో పలికిన కఠినమైన మాటలను గుర్తు చేసుకో.
తే స్మరన్తశ్చ సఙ్గ్రామే చరిష్యన్తి చ రుద్రవత్ । లోహితాక్షో గుడాకేశో నారాయణసహాయవాన్
వారు ఇవన్నీ గుర్తు చేసుకుంటూ, యుద్ధంలో రుద్రుడిలా పోరాడతారు. రక్తమయమైన కళ్లుగలుడు, గుడాకేశుడు, నారాయణుని సహాయంతో యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉంటాడు.
ఉభోయోః సేనయోర్వీరో రథో నాస్తీతి తాదృశః । న హి దేవేషు వా పూర్వం మనుష్యేషూరగేషు చ
రెండు సైన్యాల్లోనూ అలాంటి రథం ఎవరికి లేదు. దేవతలలోనైనా, మానవులలోనైనా, నాగులలోనైనా ఇంతటి రథం ఎప్పుడూ లేదు.
రాక్షసేష్వథ యక్షేషు నరేషు కుత ఏవ తు । భూతోథ వా భవిష్యో వా రథః కశ్చిన్మయా శ్రుతః
రాక్షసులు, యక్షులు, మానవులు, గతంలోనో భవిష్యత్తులోనో ఎవరైనా ఉన్నా, అలాంటి రథం గురించి నేను ఎప్పుడూ వినలేదు.
సమాయుక్తో మహారాజ రథః పార్థస్య ధీమతః। వాసుదేవశ్చ సంయన్తా యోద్ధా చైవ ధనఞ్జయః
ధీరుడైన పార్థుని రథం పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉంది, మహారాజా. వాసుదేవుడు రథసారథి, ధనంజయుడు యోధుడు.
గాణ్డీవం చ ధనుర్దివ్యం తే చాశ్వా వాతరంహసః । అభేద్యం కవచం దివ్యమక్షయ్యౌ చ మహేషుధీ
ఆయన వద్ద గాండీవం అనే దివ్య ధనుస్సు ఉంది, గాలి వేగంతో పరుగెత్తే గుర్రాలు ఉన్నాయి, దివ్యమైన అజేయ కవచం, ఎప్పటికీ తరుగని రెండు గొప్ప బాణపు సంచులు ఉన్నాయి.
అస్త్రగ్రామశ్చ మాహేన్ద్రో రౌద్రః కౌబేర ఏవచ । యామ్యశ్చ వారుణశ్చైవ గదాశ్చోగ్రప్రదర్శనాః
ఇంద్రుని, రుద్రుని, కుబేరుని, యముని, వరుణుని ఆయుధాలు, భయంకరంగా కనిపించే గొడ్డళ్లు ఆయన వద్ద ఉన్నాయి.
వజ్రాదీని చ ముఖ్యాని నానాప్రహరణాని చ । దానవానాం సహస్రాణి హిరణ్యపురవాసినామ్
వజ్రాది ప్రధాన ఆయుధాలు, అనేక రకాల ఆయుధాలు, హిరణ్యపురంలో నివసించే వేలాది దానవులను సంహరించగల శక్తి ఆయన వద్ద ఉంది.
హతాన్యేకరథేనాజౌ కస్తస్య సదృశో రథః। ఏష హన్యాద్ధి సంరమ్భీ బలవాన్సత్యవిక్రమః
ఒక్క రథంలోనే యుద్ధంలో ఆయన వేలాది దానవులను సంహరించాడు. ఆయన రథానికి సమానమైనది ఎవరిదీ లేదు. కోపంతో, బలంతో, వాగ్దానాన్ని నిలబెట్టుకునే ధైర్యంతో ఆయన సంహరిస్తాడు.
తవ సేనాం మహాబాహుః స్వాం చైవ పరిపాలయన్। అహం చైనం ప్రత్యుదియామాచార్యో వా ధనఞ్జయమ్
ఆ మహాబాహువు నీ సైన్యాన్ని, తన సైన్యాన్ని కాపాడుతూ ఉంటాడు. నేను లేదా ఆచార్యుడు మాత్రమే ధనంజయుడిని ఎదుర్కొగలం.
న తృతీయోఽస్తి రాజేన్ద్ర సేనయోరుభయోరపి । య ఏనం శరవర్షాణి వర్షన్తముదియాద్రథీ
రాజేంద్రా, రెండు సైన్యాల్లోనూ మూడవవాడు లేడు. ఆయన బాణవర్షాన్ని ఎదుర్కొంటూ ముందుకు వెళ్లగలవాడు మరొకరు లేరు.
జీమూత ఇవ ఘర్మాన్తే మహావాతసమీరితః । సమాయుక్తస్తు కౌన్తేయో వాసుదేవసహాయవాన్ । తరుణశ్చ కృతీ చైవ జీర్ణావావాముభావపి
వేసవిలో గాలి తోడై మేఘం వర్షం కురిపించినట్లు, వాసుదేవుని సహాయంతో పార్థుడు యువకుడు, నైపుణ్యవంతుడు. మేమిద్దరం మాత్రం వృద్ధులమయ్యాం.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు భీష్మస్య రాజ్ఞాం దధ్వంసిరే తదా। కాఞ్చనాఙ్గదినః పీనా భుజాశ్చన్దనరూషితాః
భీష్ముడు ఇలా చెప్పగానే, ఆ రాజులు నిరాశచెందారు. వారి బలమైన భుజాలు బంగారు కంకణాలతో అలంకరించబడి, చందనంతో పూయబడి ఉన్నాయి.
మనోభిః సహ సంవేగైః సంస్మృత్య చ పురాతనమ్ । సామర్థ్యం పాణ్డవేయానాం యథా ప్రత్యక్షదర్శనాత్
మనస్సుతో కూడిన ఉత్సాహంతో, పాండవుల పూర్వపు శౌర్యాన్ని మన కళ్లముందు చూస్తున్నట్టు గుర్తు చేసుకుంటూ—
ద్రౌపదేయా మహారాజ సర్వే పఞ్చ మహారథాః । వైరాటిరుత్తరశ్చైవ రథోదారో మతో మమ
ఓ మహారాజా, ద్రౌపదీ కుమారులందరూ ఐదుగురు మహాశక్తివంతులైన రథయోధులు. అలాగే, వైరాటుని కుమారుడు ఉత్తరుడు కూడా గొప్ప రథస్వారిగా నేను భావిస్తున్నాను.
అభిమన్యుర్మహాబాహూ రథయూథమయూథపః । సమః పార్థేన సమరే వాసుదేవేన చారిహా
అభిమన్యుడు బలమైన భుజాలు కలవాడు, రథదళాలకు నాయకుడు. యుద్ధంలో అతడు అర్జునుడికీ, శత్రువులను సంహరించే వాసుదేవుడికీ సమానుడు.
లఘ్వస్త్రశ్చిత్రయోధీ చ మనస్వీ చ దృఢవ్రతః । సంస్మరన్వై పరిక్లేశం స్వపితుర్విక్రమిష్యతి
అతడు తేలికపాటి ఆయుధాల్లో నైపుణ్యం కలవాడు, చతురుడైన యోధుడు, ధైర్యవంతుడు, సంకల్పంలో దృఢుడు. గతంలో ఎదురైన కష్టాలను గుర్తు చేసుకుంటూ తన తండ్రిని మించేందుకు ప్రయత్నిస్తాడు.
సాత్యకిర్మాధవః శూరో రథయూథపయూథపః। ఏష వృష్ణిప్రవీరాణామమర్షీ జితసాధ్వసః
సాత్యకి, మాధవుడు, పరాక్రమశాలి, రథదళాలకు నాయకుడు. వృష్ణివంశంలో అగ్రగణ్యుడు, అతడికి అసూయ లేదు, భయమూ లేదు.
ఉత్తమౌజాస్తథా రాజన్రథోదారో మతో మమ । యుధామన్యుశ్చ విక్రాన్తో రథోదారో మతో మమ
ఉత్తమౌజాసు కూడా, రాజా, నా అభిప్రాయంలో గొప్ప రథయోధుడు. యుధామన్యుడు ధైర్యవంతుడు, శక్తివంతుడు, అతడినీ నేను గొప్ప రథయోధుడిగా భావిస్తున్నాను.
ఏతేషాం బహుసాహస్రా రథా నాగా హయాస్తథా । యోత్స్యన్తే తే తనూస్త్యక్త్వా కున్తీపుత్రప్రియేప్సయా
ఈ వీరుల కోసం వేలాది రథాలు, ఏనుగులు, గుఱ్ఱాలు యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి. వారు కుంతీ కుమారులను రక్షించేందుకు ప్రాణాలనూ త్యాగం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు.
పాణ్డవైః సహ రాజేన్ద్ర తవ సేనాసు భారత। అగ్నిమారుతవద్రాజన్నాహ్వయన్తః పరస్పరమ్
ఓ రాజేంద్రా, నీ సేనల్లో పాండవులతో కలిసి వీరు, అగ్ని-వాయువుల్లా పరస్పరం పోటీ పడతారు.
అజేయౌ సమరే వృద్ధౌ విరాటద్రుపదౌ తథా। మహారథౌ మహావీర్యౌ మతౌ మే పురుషర్షభౌ
యుద్ధంలో వృద్ధులు అయిన వైరాటుడు, ద్రుపదుడు ఇద్దరూ ఓడించలేనివారు. వారు మహారథులు, అపార శక్తివంతులు, నా అభిప్రాయంలో పురుషులలో అగ్రగణ్యులు.
వయోవృద్ధావపి హి తౌ క్షత్రధర్మపరాయణౌ । యతిష్యేతే పరం శక్త్యా స్థితౌ వీరగతే పథి
వయసులో పెద్దవాళ్లైనా, వారు క్షత్రియ ధర్మానికి నిబద్ధులు. వీర మార్గంలో నిలబడి, తమ శక్తిని పూర్తిగా వినియోగిస్తారు.