మకరా ఇవ రాజేన్ద్ర సముద్ధతతరఙ్గిణీమ్ । గఙ్గాం విక్షోభయిష్యన్తి పార్థానాం యుధి వాహినీ
ఓ రాజేంద్రా! గంగానదిలో అలలు ఎగిసిపడే సమయంలో మకరాలు కలకలం కలిగించినట్లు, వారు యుద్ధంలో పాండవుల సైన్యాన్ని కలవరపెడతారు.
తే రథాః పఞ్చ రాజేన్ద్ర యేషాం సత్యరథో ముఖమ్। ఏతే యోత్స్యన్తి సఙ్గ్రామే సంస్మరన్తః పురాకృతమక్
ఓ రాజేంద్రా! సత్యరథుడు ముందుండి నడిపించే ఆ ఐదుగురు రథయోధులు, గతంలో జరిగిన అన్యాయాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ యుద్ధంలో పోరాడతారు.
వ్యలీకం పాణ్డవేయేన భీమసేనానుజేన హ। దిశో విజయతా రాజఞ్శ్వేతవాహేన భారత
భీమసేనుని తమ్ముడు, తెల్లగుర్రాలు ఉన్న పాండవుడు, దిక్విజయ సమయంలో చేసిన అపరాధాన్ని, ఓ భారతా, ఇప్పుడు వారు గుర్తు చేసుకుంటారు.
తే హనిష్యన్తి పార్థానాం తానాసాద్య మహారథాన్। వరాన్వరాన్మహేష్వాసాన్క్షత్రియాణాం ధురంధరాన్
వారు పాండవులలోని మహారథులను, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణులను, క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠులను ఎదుర్కొని, వారిని సంహరిస్తారు.
లక్ష్ణణస్తవ పుత్రశ్చ తథా దుఃశాసనస్య చ। ఉభౌ తౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ సంగ్రామేష్వపలాయినౌ
నీ కుమారుడు లక్ష్మణుడు, అలాగే దుఃశాసనుని కుమారుడు, ఈ ఇద్దరూ పురుషవ్యాఘ్రులు, యుద్ధంలో వెనక్కితిరగని వీరులు.
తరుణౌ సుకుమారౌ చ రాజపుత్రౌ రతస్వినౌ । యుద్ధానాం చ విశేషజ్ఞౌ ప్రణేతారౌ చ సర్వశః
ఈ యువరాజులు, సున్నితమైనవారు, రథయానం పట్ల ఆసక్తి కలవారు, యుద్ధ నైపుణ్యంలో నిపుణులు, అన్ని విధాలా నాయకత్వం వహించగలవారు.
రథౌ తౌ కురుశార్దూల మతౌ మే రథసత్తమౌ । క్షత్రధర్మరతౌ వీరౌ మహత్కర్మ కరిష్యతః
ఓ కురుశార్దూలా! ఈ ఇద్దరు రథయోధులు నా అభిప్రాయంలో అత్యుత్తములు, క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటించే వీరులు, గొప్ప కార్యాలు చేయగలవారు.
దణ్డధారో మహారాజ రథ ఏకో నరర్షభ । యోత్స్యతే తవ సఙ్గ్రామే స్వేన సైన్యేన పాలితః
ఓ మహారాజా! దండధరుడు, నరశ్రేష్ఠుడు, తన సొంత సైన్యంతో రక్షించబడుతూ, నీ యుద్ధంలో పోరాడతాడు.
బృహద్బలస్తథా రాజా కౌసల్యో రథసత్తమః । రథో మమ మతస్తాత మహావేగపరాక్రమః
అలాగే, కోసల దేశపు రాజైన బృహద్బలుడు, గొప్ప రథయోధుడు, నా అభిప్రాయంలో అతడు వేగవంతుడూ, పరాక్రమశాలియూ.
ఏష యోత్స్యతి సఙ్గ్రామే స్వాన్బన్ధూన్సంప్రహర్షయన్ । ఉగ్రాయుధో మహేష్వాసో ధార్తరాష్ట్రహితే రతః
అతడు యుద్ధంలో పాల్గొని, తన బంధువులను ఆనందింపజేస్తూ, భయంకరమైన ఆయుధాలు ధరించి, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడై, ధృతరాష్ట్ర కుమారుల శ్రేయస్సు కోసం కృషి చేస్తాడు.
కృపః శారద్వతో రజన్రథయూథపయూథపః। ప్రియాన్ప్రాణాన్పరిత్యజ్య ప్రధక్ష్యతి రిపూంస్తవ
శారద్వతుని కుమారుడైన కృపాచార్యుడు, రథయోధులలో అధిపతి, తన ప్రాణాలను కూడా త్యజించి, నీ శత్రువులను సంహరిస్తాడు, రాజా!
గౌతమస్య మహర్షేర్య ఆచార్యస్య శరద్వతః। కార్తికేయ ఇవాజయః శరస్తమ్బాత్సుతోఽభవత్
గౌతముడు అనే మహర్షి, గురువు శారద్వతుని కుమారుడు, బాణస్తంభం నుండి జన్మించినవాడు, కార్తికేయుడిలా అజేయుడు.
ఏష సేనాః సుబహులా వివిధాయుధకార్ముకాః । అగ్నివత్సమరే తాత చరిష్యతి వినిర్దహన్
ఈ సైన్యం ఎంతో పెద్దది, ఎన్నో రకాల ఆయుధాలు, విల్లు పట్టుకుని ఉంది. యుద్ధంలో ఇది అగ్ని వలె ప్రతిదాన్ని కాల్చేస్తూ ముందుకు సాగుతుంది, ప్రియమైనవాడా.
శకునిర్మాతులస్తేఽసౌ రథ ఏకో నరాధిప। ప్రయుజ్య పాణ్డవైర్వైరం యోత్స్యతే నాత్ర సంశయః
అది నీ మామ శకుని, ఓ రాజా! అతడు ఒక్కడే తన రథంపై ఉన్నాడు. పాండవులతో శత్రుత్వాన్ని రెచ్చగొట్టి యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏతస్య సేనా దుర్ధర్షా సమరే ప్రతియాయినః। వికృతాయుధభూయిష్ఠా వాయువేగసమా జవే
అతని సైన్యం యుద్ధంలో ఎదుర్కోవడం చాలా కష్టం. అనేక రకాల, విచిత్రమైన ఆయుధాలతో, గాలి వేగంతో ముందుకు దూసుకెళ్తుంది.
ద్రోణపుత్రో మహేష్వాసః సర్వానేవాతిధన్వినః । సమరే చిత్రయోధీ చ దృఢాస్త్రశ్చ మహారథః
ద్రోణుని కుమారుడు గొప్ప విలువిద్వాడు. అతడు అందరినీ మించిపోయాడు. యుద్ధంలో అతడు అద్భుతమైన యోధుడు, ఆయుధాల్లో నిపుణుడు, మహారథుడు.
ఏతస్య హి మహారాజ యథా గాణ్డీవధన్వనః। శరాసనవినిర్ముక్తాః సంసక్తా యాన్తి సాయకాః
ఓ మహారాజా! గాండీవాన్ని పట్టుకున్న అర్జునుని విల్లు నుండి ఎలాగైతే న contínuously బాణాలు వదులుతాయో, అలాగే ఇతడూ యుద్ధంలో తన ఆయుధాలను వరుసగా ప్రయోగిస్తాడు.
నైష శక్యో మయా వీరః సంఖ్యాతుం రథసత్తమః । నిర్దహేదపి లోకాంస్త్రీనిచ్ఛన్నేష మహారథః
ఈ వీరుడు ఎంత గొప్పవాడో నేను లెక్కపెట్టలేను. ఇతడు కోరుకుంటే మూడు లోకాలను కూడా కాల్చగలడు.
క్రోధస్తేజశ్చ తపసా సంభృతోశ్రమవాసినామ్ । ద్రోణేనానుగృహీతశ్చ దివ్యైరస్త్రైరుదారధీః
అతని కోపం, తేజస్సు అరణ్యవాసుల తపస్సుతో పెరిగాయి. ద్రోణుడు అతనికి దివ్యాస్త్రాలు, గొప్ప మనస్సు ప్రసాదించాడు.
దోషస్త్వస్య మహానేకో యేనైవ భరతర్షభ । న మే రథో నాతిరథో మతః పార్థివసత్తమ
కాని, ఓ భరతశ్రేష్ఠా! ఇతడికి ఒక పెద్ద లోపం ఉంది. అందుకే, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నేను ఇతడిని రథుడిగా లేదా అతిరథుడిగా పరిగణించను.
జీవితం ప్రియమత్యర్థమాయుష్కామః సదా ద్విజః । న హ్యస్య సదృశః కశ్చిదుభయోః సేనయోరపి
ఈ ద్విజునికి జీవితం చాలా ప్రియమైనది. ఎప్పుడూ ఆయుష్షు కోరుకుంటాడు. అయినా, రెండు సైన్యాల్లోనూ ఇతడికి సమానుడు ఎవరూ లేరు.
హన్యాదేకరథేనైవ దేవానామపి వాహినీమ్ । వపుష్మాంస్తలఘోషేణ స్ఫోటయేదపి పర్వతాన్
ఒకే ఒక్క రథంతో దేవతల సైన్యాన్ని కూడా నాశనం చేయగలడు. అతని గొప్ప శబ్దంతో పర్వతాలను కూడా చీల్చగలడు.
అసంఖ్యేయగుణో వీరః ప్రహన్తా దారుణద్యుతిః। దణ్డపాణిరివాసహ్యః కాలవత్ప్రచరిష్యతి
ఈ వీరుడు అనేక గుణాలతో నిండినవాడు, భయంకరమైన తేజస్సుతో శత్రువులను సంహరిస్తాడు. శిక్షను విధించే యమధర్మరాజు లా, కాలంలా ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేరు.
యుగాన్తాగ్నిసమః క్రోధాత్సింహగ్రీవో మహాద్యుతిః । ఏష భారత యుద్ధస్య పృష్ఠం సంశయమిష్యతి
యుగాంతంలో అగ్ని ఎంత భయంకరంగా ఉంటుందో, ఇతడు కోపంలో అంతే. సింహపు మెడ ఉన్నవాడు, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నవాడు. ఓ భరతా! ఇతడే యుద్ధ ఫలితాన్ని నిర్ణయిస్తాడు.
పితా త్వస్య మహాతేజా వృద్ధోఽపి యువభిర్వరః । రణే కర్మ మహత్కర్తా అత్ర మే నాస్తి సంశయః
అతని తండ్రి వయసులో పెద్దవాడు అయినా, గొప్ప తేజస్సుతో యువకులను మించిపోతాడు. యుద్ధంలో గొప్ప కార్యాలు చేయగలడు. ఇందులో నాకు ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అస్త్రవేగానిలోద్భూతః సేనాకక్షేన్ధనోత్థితః । పాణ్డుపుత్రస్య సైన్యాని ప్రధక్ష్యతి రణే ధృతః
అతని ఆయుధాల వేగం గాలిలా, సైన్యపు వరుసలు ఇంధనంలా ఉండి, పాండవుల సైన్యాన్ని యుద్ధంలో కాల్చివేస్తాడు.
రథయూథపయూథానాం యూథపోఽయ నరర్షభః । భరద్వాజాత్మజః కర్తా కర్మ తీవ్రం హితం తవ
రథాల విభాగాలకు నాయకుడు ఇతడే, ఓ మనుష్యులలో శ్రేష్ఠుడా! భరద్వాజుని కుమారుడు నీవు కోరిన విధంగా భయంకరమైన, మంచిని చేసే కార్యాలు చేస్తాడు.
సర్వమూర్ధాభిషిక్తానామాచార్యః స్థవిరో గురుః । గచ్ఛేదన్తం సృఞ్జయానాం ప్రియస్త్వస్య ధనఞ్జయః
అతడు అందరు రాజులకు గురువు, పెద్దవాడు, ఆచార్యుడు. అయినా, శ్రీంజయులలో అతనికి అత్యంత ప్రియుడు ధనంజయుడు.
నైష జాతు మహేష్వాసః పార్థమక్లిష్టకారిణమ్ । హన్యాదాచార్యకం దీప్తం సంస్మృత్య గుణనిర్జితమ్
ఈ గొప్ప విలువిద్వాడు, అలసట లేకుండా కార్యాలు చేసే అర్జునుడిని ఎప్పుడూ హతమార్చడు. తన గురువు మహిమను, అర్జునుని గొప్పతనాన్ని గుర్తు చేసుకుంటాడు.
శ్లాఘతే యం సదా వీర పార్థస్య గుణవిస్తరైః । పుత్రాదభ్యధికం చైనం భారద్వాజోఽనుపశ్యతి
అతడు ఎప్పుడూ అర్జునుని గుణాలను పొగిడే వాడు. భరద్వాజుడు తన కుమారుని కంటే అర్జునుని ఎక్కువగా ఆదరిస్తాడు.