స దర్పపూర్ణో న సమీక్షసే త్వ- మనర్థమాత్మన్యపి వర్తమానమ్। తస్మాదహం తే ప్రథమం సమూహే హన్తా సమక్ష కురువృద్ధమేవ
నీవు గర్వంతో నిండిపోయి, నీకు తానే నష్టమవుతున్నదాన్ని కూడా గమనించడంలేదు. అందుకే, అందరి మధ్యలోనే ముందుగా కురువృద్ధుణ్ని నీ కళ్లముందే నేనే సంహరిస్తాను.
సూర్యోదయే యుక్తసేనః ప్రతీక్ష్య ధ్వజీ రథీ రక్షత సత్యసన్ధమ్। అహం హి వః పశ్యతాం ద్విపమేనం భీష్మం రథాత్పాతయిష్యామి బాణైః
సూర్యోదయానికి నీ సైన్యాన్ని సిద్ధం చేసి, జెండాలు ఎగురవేసి, రథాలు సిద్ధంగా ఉంచి, నీ రక్షకుడిని బాగా కాపాడుకో. ఎందుకంటే మీ అందరి కళ్లముందే, నేను బాణాలతో భీష్ముని — ఆ మానవ గజాన్ని — రథం మీద నుంచి పడేస్తాను.
శ్వోభూతే కత్థనావాక్యం విజ్ఞాస్యతి సుయోధనః। ఆచితం శరజాలేన మయా దృష్ట్వా పితామహమ్
రేపు ఉదయాన్నే, సుయోధనుడు తన గొప్ప మాటల అర్థం తెలుసుకుంటాడు. ఎందుకంటే నా బాణాల వర్షంతో తాత భీష్ముడు కప్పబడి ఉన్నదాన్ని చూసి తెలుసుకుంటాడు.
యదుక్తశ్చ సభామధ్యే పురుషో హ్రస్వదర్శనః। క్రుద్ధేన భీమసేనేన భ్రాతా దుఃశాసనస్తవ
సభ మధ్యలో, తక్కువ దృష్టి గల నీ అన్నయ్య దుఃశాసనుడు, కోపంతో ఉన్న భీమసేనుడు మాట్లాడినప్పుడు ఏమన్నాడో గుర్తుందా?
అధర్మజ్ఞో నిత్యవైరీ పాపబుద్ధిర్నృశంసకృత్। సత్యాం ప్రతిజ్ఞామచిరాద్ద్రక్ష్యసే తాం సుయోధన
ధర్మాన్ని తెలియని నిత్యం శత్రుత్వంతో ఉండే పాపబుద్ధి, క్రూరమైన సుయోధనా, నేను ఇచ్చిన వాగ్దానం త్వరలో నువ్వు నెరవేరినదిగా చూస్తావు.
అభిమానస్య దర్పస్య క్రోధపారుష్యయోస్తథా। నైష్ఠుర్యస్యావలేపస్య ఆత్మసంభావనస్య చ
అహంకారం, గర్వం, కోపం వల్ల వచ్చే కఠినతనం, మూర్ఖత్వం, దురహంకారం, తాను గొప్పవాడినన్న భావన—
నృశంసతాయాస్తైక్ష్ణ్యస్య ధర్మవిద్వేషణస్య చ। అధర్మస్యాతివాదస్య వృద్ధాతిక్రమణస్య చ
క్రూరత, హింస, ధర్మాన్ని ద్వేషించడం, అధర్మం, అనవసరంగా ఎక్కువగా మాట్లాడడం, పెద్దలను అవమానించడం—
దర్శనస్య చ చక్రస్య కృత్స్నస్యాపనయస్య చ। ద్రక్ష్యసి త్వం ఫలం తీవ్రమచిరేణ సుయోధన
తప్పు దృష్టికోణం, నీ స్నేహితులందరినీ కోల్పోవడం— వీటన్నింటి ఘోరమైన ఫలితాన్ని త్వరలో నువ్వు అనుభవిస్తావు, సుయోధనా.
వాసుదేవద్వితీయే హి మయి క్రుద్ధే నరాధమ। ఆశా తే జీవితే మూఢ రాజ్యే వా కేన హేతునా
వాసుదేవుడు నా పక్కన ఉండగా, నేను కోపంతో ఉన్నప్పుడు, నీకు ప్రాణం గానీ, రాజ్యం గానీ ఆశించడానికి ఏ అవకాశం ఉంది, మూర్ఖుడా?
శాన్తే భీష్మే తథా ద్రోణే సూతపుత్రే చ పాతితే। నిరాశో జీవితే రాజ్యే పుత్రేషు చ భవిష్యసి
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు పడిపోయిన తర్వాత, నీకు ప్రాణం మీద, రాజ్యం మీద, పిల్లల మీద ఆశ మిగలదు.
భ్రాతౄణాం నిధనం శ్రుత్వా పుత్రాణాం చ సుయోధన । భీమసేనేన నిహతో దుష్కృతాని స్మరిష్యసి
భీమసేనుడు నీ అన్నదమ్ములను, పిల్లలను సంహరించిన వార్త విన్నప్పుడు, సుయోధనా, నీ చెడు పనులు గుర్తుకు వస్తాయి.
న ద్వితీయాం ప్రతిజ్ఞాం హి ప్రతిజానామి కైతవ । సత్యం బ్రవీమ్యహం హ్యేతత్సర్వం సత్యం భవిష్యతి
నేను రెండోసారి వాగ్దానం చేయను, మోసం మాట్లాడను; నేను చెప్పింది నిజమే—ఇది అంతా నిజంగా జరుగుతుంది.
యుధిష్ఠిరోఽపి కైతవ్యములూకమిదమబ్రవీత్। ఉలూక మద్వచో బ్రూహి గత్వా తాత సుయోధనమ్
యుధిష్ఠిరుడూ ఉలూకుని ఇలా అన్నాడు: 'ఉలూకా, నా మాటను తీసుకుని, ప్రియమైనవాడా, సుయోధనుని వద్దకు వెళ్లి చెప్పు.'
స్వేన వృత్తేన మే వృత్తం నాధిగన్తుం త్వమర్హసి । ఉభయోరన్తరం వేద సూనృతానృతయోరపి
నీ స్వభావాన్ని చూసి నా స్వభావాన్ని తూచూ చూడకూడదు; చిన్న విషయాల్లోనైనా నిజం, అబద్ధం మధ్య తేడా తెలుసుకో.
న చాహం కామయే పాపమపి కీటపిపీలకయోః। కిం పునర్జ్ఞాతిషు వధం కామయేయం కథం చ న
నేను పురుగులకు, చీమలకు కూడా హాని కలగాలని కోరను; మరి బంధువులను చంపాలని ఎలా కోరగలను? ఎందుకు కోరాలి?
ఏతదర్థం మయా తాత పఞ్చ గ్రామా వృతాః పురా। కథం తవ సుదుర్బుద్ధే న ప్రేక్ష్యే వ్యసనం మహత్
ఈ కారణంగా, ఓ ప్రియమైనవాడా, నేను అప్పట్లో ఐదు గ్రామాలు మాత్రమే అడిగాను; నీ దుర్బుద్ధిని చూసి నీ పెద్ద అపాయం ముందే ఊహించాను.
స త్వం కామపరీతాత్మా మూఢభావాచ్చ కత్థసే। తథైవ వాసుదేవస్య న గృహ్ణాసి హితం వచః
కాని నువ్వు కామంతో, మూర్ఖత్వంతో మునిగి, పొగడ్తలు చెప్పుకుంటూ, వాసుదేవుని మంచి మాట కూడా వినడం లేదు.
కించేదానీం బహూక్తేన యుధ్యస్వ సహ బాన్ధవైః। మమ విప్రియకర్తారం కైతవ్య సహ బాన్ధవైః
ఇప్పుడు ఎక్కువ మాటలు చెప్పడం వల్ల ఏముంది? నువ్వు నీ బంధువులతో కలిసి, నన్ను మరియు నన్ను బాధించినవారిని ఎదుర్కొని యుద్ధం చేయి, దుర్మార్గుడా.
మమ విప్రియకర్తారం కైతవ్య బ్రూహి కౌరవమ్ ।। శ్రుతం వాక్యం గృహీతోఽర్థో మతం యత్తే తథాస్తు తత్
నన్ను బాధించిన దుర్మార్గుడా, కౌరవుని వద్దకు వెళ్లి చెప్పు: 'మాట విన్నాం, అర్థం గ్రహించాం, నీ అభిప్రాయం తెలిసింది—అలా జరగనీ.'
భీమసేనస్తతో వాక్యం భూయ ఆహ నృపాత్మజమ్ ।। ఉలూక మద్వచో బ్రూహి దుర్మతిం పాపపూరుషమ్
ఆ తర్వాత భీమసేనుడు మళ్లీ రాజ కుమారునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఉలూకా, నా మాటను తీసుకుని ఆ దుర్మతి, పాపాత్ముడికి చెప్పు.'
శఠం నైకృతికం పాపం దురాచారం సుయోధనమ్ ।। గృధ్రోదరే వా వస్తవ్యం పురే వా నాగసాహ్వయే
దుర్మార్గుడైన, మోసగాడైన, పాపాత్ముడైన, చెడ్డ ప్రవర్తన కలిగిన సుయోధనుడితో కంటే, గద్దపేగులోనో, నాగసాహ్వయ నగరంలోనో ఉండడం మేలుగా ఉంటుంది.
ప్రతిజ్ఞాతం మయా యచ్చ సభామధ్యే నరాధమ ।। కర్తాహం తద్వచః సత్యం సత్యేనైవ శపామి తే
సభలో నేను చేసిన ప్రతిజ్ఞను, ఓ నీచుడా, తప్పకుండా నెరవేర్చుతాను; ఆ మాట నిజమే, నిజాన్ని ప్రమాణంగా చెప్పుతున్నాను.
దుఃశాసనస్య రుధిరం హత్వా పాస్యామ్యహం మృధే ।। సక్థినీ తవ భంక్త్వైవ హత్వా హి తవ సోదనాన్
యుద్ధంలో దుఃశాసనుడిని చంపి, అతని రక్తాన్ని నేను తాగుతాను. నీ తొడలు విరిచి, నీ అన్నదమ్ములను కూడా చంపుతాను.
సర్వేషాం రాజపుత్రాణామభిమన్యురసంశయమ్ । కర్మణా తోషయిష్యామి భూయశ్చైవ వచః శ్రృణు
అన్ని రాజకుమారుల కోపాన్ని నా కార్యాలతో తీరుస్తాను. ఇప్పుడు నా మాటలు మళ్లీ విను.
హత్వా సుయోధన త్వాం వై సహితం సర్వసోదరైః । ఆక్రమిష్యే పదా మూర్ధ్ని ధర్మరాజస్య పశ్యతః
సుయోధన, నిన్ను నీ అన్నదమ్ములతో పాటు చంపి, ధర్మరాజు చూస్తుండగా నీ తలపై నా పాదాన్ని పెట్టుతాను.
నకులస్తు తతో వాక్యమిదమాహ మహీపతే। ఉలూక బ్రూహి కౌరవ్యం ధార్తరాష్ట్రం సుయోధనమ్
ఆ తర్వాత నకులుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఉలూకా, కౌరవుడైన ధృతరాష్ట్ర కుమారుడు సుయోధనునికి ఇది చెప్పు.'
శ్రుతం తే గదతో వాక్యం సర్వమేవ యథాతథమ్। తథా కర్తాస్మి కౌరవ్య యథా త్వమనుశాసి మాం
నీవు చెప్పిన మాటలు అన్నీ నేను యథాతథంగా విన్నాను. నీవు చెప్పినట్లు నేనూ చేస్తాను, కౌరవా.
సహదేవోఽపి నృపతే ఇదమాహ వచోఽర్థవత్ । సుయోధన మతిర్యా తే వృథైషా తే భవిష్యతి
సహదేవుడూ అర్థవంతంగా ఇలా అన్నాడు: 'సుయోధన, నీ ఆలోచన వృథా అవుతుంది.'
శోచిష్యసే మహారాజ సపుత్రజ్ఞాతిబాన్ధవః । ఇమం చ క్లేశమస్మాకం హృష్టో యత్త్వం వికత్థసే
మహారాజా, నీవు నీ కుమారులు, బంధువులు, స్నేహితులతో కలిసి బాధపడతావు. మా ఇబ్బందుల గురించి నీవు ఆనందంగా గొప్పగా మాట్లాడుతున్నావు.
విరాటద్రుపదౌ వృద్ధావులూకమిదమూచతుః । దాసభావం నియచ్ఛేవ సాధోరితి మతిః సదా। తౌ చ దాసావదాసౌ వా పౌరుషం యస్య యాదృశమ్
వృద్ధులైన విరాటుడు, ద్రుపదుడు ఉలూకుని ఇలా అన్నారు: 'దుష్టులకు దాసుడిగా ఉండే శిక్ష విధించాలి — ఇదే మా అభిప్రాయం. ఎవరి శక్తి ఎంత ఉంటే వారు అంతే విలువైనవారు, వారు దాసులైనా, యజమానులైనా.'