తస్య వైరానుషఙ్గస్య గన్తాస్మ్యన్తం సుదుర్గమమ్। అహమాదౌ నిహత్య త్వాం శకునేః సంప్రపశ్యతః
అతని వల్ల వచ్చిన ఈ శత్రుత్వాన్ని ఎంత కష్టమైనా నేను అంతం చేస్తాను. మొదట నిన్ను శకుని చూస్తుండగానే చంపుతాను.
తతోఽస్మి శకునిం హన్తా మిషతాం సర్వధన్వినామ్। భీమస్య వచనం శ్రుత్వా సహదేవస్య చోభయోః
అంతటితో కాదు, అందరు విలువంతులు చూస్తుండగానే శకునినీ చంపుతాను. భీముడు, సహదేవుడు చెప్పిన మాటలు విన్న తర్వాత—
ఉవాచ ఫాల్గునో వాక్యం భీమసేనం స్మయన్నివ। భీమసేన న తే సన్తి యేషాం వైరం త్వయా సహ
ఫాల్గుణుడు చిరునవ్వుతో భీమసేనునితో ఇలా అన్నాడు: 'భీమసేనా! నీకు శత్రువులుగా ఉండే వారు లేరు.'
మన్దా గృహేషు సుఖినో మృత్యుపాశవశం గతాః। ఉలూకశ్చ న తే వాచ్యః పరుషం పురుషోత్తమ
వారు బలహీనులు, ఇళ్లలో సుఖంగా ఉన్నారు, మరణపు ఉయ్యాలలో చిక్కుకున్నారు. ఉలూకుని గురించి నీవు కఠినంగా మాట్లాడాల్సిన అవసరం లేదు, పురుషోత్తమా!
దూతాః కిమపరాధ్యన్తే యథోక్తస్యానుభాషిణః । ఏవముక్త్వా మహాబాహుర్భీమం భీమపరాక్రమమ్
దూతలు చెప్పిన మాటను మాత్రమే పునరావృతం చేస్తారు, వారికి ఏమి తప్పు లేదు. ఇలా చెప్పి, మహాబాహువు భీముని, భీముడి పరాక్రమాన్ని గుర్తు చేస్తూ పలికాడు.
ధృష్టద్యుమ్నసుఖాన్వీరాన్సుహృదః సమభాషత। శ్రుతం వస్తస్య పాపస్య ధార్తరాష్ట్రస్య భాషితమ్
ధృష్టద్యుమ్నుడు తన స్నేహితుల మేలుకోసం, వీర సహచరులతో ఇలా అన్నాడు: 'ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు చెప్పిన పాపమైన మాటలు మీరు విన్నారు.'
కుత్సనం వాసుదేవస్య మమ చైవ విశేషతః। శ్రుత్వా భవన్తః సంరబ్ధా అస్మాకం హితకామ్యయా
వాసుదేవునిపై, ముఖ్యంగా నాపై వచ్చిన అవమానాలను మీరు విని, మాకు మేలు కావాలని కోపంతో ఉన్నారు.
ప్రభావాద్వాసుదేవస్య భవతాం చ ప్రయత్నతః। సమగ్రం పార్థివం క్షత్రం సర్వం న గణయామ్యహమ్
వాసుదేవుని శక్తి, మీ అందరి ప్రయత్నం వల్ల, రాజులందరినీ, క్షత్రియులను నేను ఏమాత్రం లెక్కచేయను.
భవద్భిః సమనుజ్ఞాతో వాక్యమస్య యదుత్తరమ్ । ఉలూకే ప్రాపయిష్యామి యద్వక్ష్యతి సుయోధనమ్
మీ అనుమతి తో, నేను ఈ సమాధానాన్ని ఉలూకుని పంపిస్తాను. అతడు దాన్ని సుయోధనునికి చెప్పగలడు.
శ్వో భూతే కత్థితస్యాస్య ప్రతివాక్యం చమూముఖే। గాణ్డీవేనాభిధాస్యాకమి క్లీబా హి వచనోత్తరాః
రేపు సైన్యము ముందే, అతని డబ్బు మాటలకు నేను గాండీవంతో సమాధానం ఇస్తాను. మాటలతో మాత్రమే ఇచ్చే జవాబులు బలహీనంగా ఉంటాయి.
తతస్తే పార్థివాః సర్వే ప్రశశంసుర్ధనఞ్జయమ్ । తేన వాక్యోపచారేణ విస్మితా రాజసత్తమాః
అప్పుడు అక్కడున్న రాజులందరూ ధనంజయుని పొగిడారు. అతని మాటల తీరు చూసి రాజులందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
అనునీయ చ తాన్సర్వాన్యథామాన్యం యథావయః। ధర్మరాజం తదా వాక్యం తత్ప్రాప్యం ప్రత్యభాషత
అందరినీ వారి వయస్సు, స్థానం ప్రకారం గౌరవంగా పలకరించి, తరువాత ధర్మరాజుని చూసి ఇలా అన్నాడు.
ఆత్మానమవమన్వానో న హి స్యాత్పార్థివోత్తమః । తత్రోత్తరం ప్రవక్ష్యామి తవ శుశ్రూషణే రతః
తన్ను తాను తక్కువగా భావించే వాడు ఎప్పుడూ గొప్ప రాజు కాలేడు. అందుకే, నీకు తగిన సమాధానం నేను ఇస్తాను, ఎందుకంటే నేను నీ సేవలో ఆసక్తిగా ఉన్నాను.
ఉలూకం భరతశ్రేష్ఠ సామపూర్వమథోర్జితమ్ । దుర్యోధనస్య తద్వాక్యం నిశమ్య భరతర్షభః
భరతశ్రేష్ఠుడైన ఉలూకుడు, దుర్యోధనుని మాటలు వినిపించి, మృదుత్వంతో కూడిన గట్టి స్వరంతో వాటిని అందించాడు.
అతిలోహితనేత్రాభ్యామాశీవిష ఇవ శ్వసన్ । స్మయమాన ఇవ క్రోధాత్సృక్కిణీ పరిసంలిహన్
కోపంతో ఎర్రగా మారిన కన్నులతో, పాములా ఊపిరి పీల్చుతూ, చిరునవ్వుతో పెదవులు నాకుతూ నిలిచాడు.
జనార్దనమభిప్రేక్ష్య భ్రాతౄంశ్చైవేదమబ్రవీత్ । అభ్యభాషత కైతవ్యం ప్రగృహ్య విపులం భుజమ్
జనార్దనుని, తన అన్నదమ్ములను చూసి, తన బలమైన భుజాన్ని పట్టుకుని, మోసపూరితమైన మాటలు చెప్పాడు.
ఉలూక గచ్ఛ కైతవ్య బ్రూహి తాత సుయోధనమ్ । కృతఘ్నం వైరపురుషం దుర్మతిం కులపాంసనమ్
ఉలూకా, నీవు వెళ్లి సుయోధనునికి ఇలా చెప్పు: నీవు కృతఘ్నుడు, శత్రువులకు మిత్రుడవు, చెడ్డ మనసున్నవాడు, నీ వంశానికి మచ్చవు.
పాణ్డవేషు సదా పాప నిత్యం జిహ్మం ప్రవర్తతే। స్వవీర్యాద్యః పరాక్రమ్య పాప ఆహ్వయతే పరాన్। అభీతః పూరయన్వాక్యమేష వైః క్షత్రియః పుమాన్
పాండవుల పట్ల ఎప్పుడూ చెడ్డదే చేస్తాడు, ఎల్లప్పుడూ వంకరగా ప్రవర్తిస్తాడు. తన బలాన్ని నమ్ముకుని ఇతరులను పోరుకు పిలుస్తాడు. భయపడకుండా మాటలతో గాలి నింపుతాడు — ఇలాంటివాడే ఈ క్షత్రియుడు.
స పాపః క్షత్రియో భూత్వా అస్మానాహూయ సంయుగే। మాన్యామాన్యాన్పురస్కృత్య యుద్ధం మా గాః కులాధమ
ఆ పాపి క్షత్రియుడు మమ్మల్ని యుద్ధానికి పిలిచి, గౌరవించేవారిని, అవమానించేవారిని ముందుంచాడు. ఓ వంశానికి మచ్చవా, యుద్ధంలోకి రాకూడదు.
ఆత్మవీర్యం సమాశ్రికత్య భృత్యవీర్యం చ కౌరవ । ఆహ్వయస్వ రణే పార్థాన్సర్వథా క్షత్రియో భవ
నీ బలాన్ని, నీ సేవకుల బలాన్ని నమ్ముకుని, ఓ కౌరవా, పాండవులను యుద్ధానికి పిలువు. అన్ని విధాలా నిజమైన క్షత్రియుడవు కావాలి.
పరవీర్యం సమాశ్రిత్య యః సమాహ్వయతే పరాన్। అశక్తః స్వయమాదాతుమేతదేవ నపుంసకమ్
ఇతరుల బలాన్ని నమ్ముకుని, ప్రత్యర్థులను పోరుకు పిలిచే వాడు, తానే గెలవలేని వాడు, నిజంగా మగవాడు కాదు.
స త్వం పరేషాం వీర్యేణ ఆత్మానం బహుమన్యసే । కథమేవమశక్తస్త్వమస్మాన్సమభిగర్జసి
నీవు ఇతరుల బలంతో నీకు ఎంతో విలువ ఇస్తున్నావు. నీకు శక్తి లేకపోయినా, మమ్మల్ని ఎలా బెదిరిస్తున్నావు?
మద్వచశ్చాపి భూయస్తే వక్తవ్యః స సుయోధనః। శ్వ ఇదానీం ప్రపద్యేథాః పురుషో భవ దుర్మతే
నా తరఫున సుయోధనునికి మరొక మాట చెప్పు: రేపు లొంగిపో. చెడ్డ మనసున్నవాడా, మగవాడివి కావాలి.
మన్యసే యచ్చ మూఢ త్వం న యోత్స్యతి జనార్దనః। సారథ్యేన వృతః పార్థైరితి త్వం న బిభేషి చ
నీవు మూర్ఖుడివి, జనార్దనుడు యుద్ధం చేయడు అని అనుకుంటున్నావు. పాండవులు అతడిని రథసారథిగా ఎంచుకున్నారని భయపడటం లేదు.
జఘన్యకాలమప్యేతన్న భవేత్సర్వపార్థివాన్। నిర్దహేయమహం క్రోధాత్తృణానీవ హుతాశనః
అన్ని రాజులకు ఎంతటి కష్టమైన సమయం వచ్చినా, నేను కోపంతో పొడిపెదవులా వారిని కాల్చగలను.
యుధిష్ఠిరనియోగాత్తు ఫాల్గునస్య మహాత్మనః । కరిష్యే యుధ్యమానస్య సారథ్యం విజితాత్మనః
యుధిష్ఠిరుని ఆజ్ఞతో, నేను ఫాల్గునుడిని, ఆ మహాత్ముడికి యుద్ధంలో రథసారథిగా సేవ చేస్తాను.
యద్యుత్పతసి లోకాంస్త్రీన్యద్యావిశసి భూతలమ్ । తత్రతత్రార్జునరథం ప్రభాతే ద్రక్ష్యసే పునః
నీవు మూడు లోకాల్లో ఎక్కడికైనా వెళ్లినా, భూమిలోకి దూరిపోయినా, ప్రతి ఉదయాన్నీ అక్కడే అర్జునుని రథాన్ని మళ్లీ చూస్తావు.
యచ్చాపి భీమసేనస్య మన్యసే మోఘభాషితమ్ । దుఃశాసనస్య రుధిరం పీతమద్యావధారయ
భీమసేనుడు చెప్పిన మాటలు వృథా అనుకుంటే, ఈ రోజు దుఃశాసనుని రక్తాన్ని తానే తాగాడని గుర్తు పెట్టుకో.
న త్వాం సమీక్షతే పార్థో నాపి రాజా యుధిష్ఠిరః। న భీమసేనో న యమౌ ప్రతికూలప్రభాషిణమ్
నీవు శత్రుత్వంతో మాట్లాడుతున్నందువల్ల, పార్థుడు, రాజు యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, అశ్వినీ కుమారులు నిన్ను చూడరు.
దుర్యోధనస్య తద్వాక్యం నిశమ్య భరతర్షభ । నేత్రాభ్యామతితామ్రాభ్యాం కైతవ్యం సముదైక్షత
దుర్యోధనుడు అలా మాట్లాడిన మాటలు విని, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అతడు కోపంతో కళ్లెరుపు చేసి, మోసంతో అతనిని చూశాడు.