విరాటద్రుపదౌ చోభౌ బ్రూయాస్త్వం వచనాన్మమ । న దృష్టపూర్వా భర్తారో భృత్యైరపి మహాగుణైః । తథార్థపతిభిర్భృత్యా యతః సృష్టాః ప్రజాస్తతః
విరాటుడు, ద్రుపదుడు ఇద్దరికీ నా మాటను చెప్పు. 'ఇంత గొప్ప గుణాలున్న యజమానులను, ఇంత నిబద్ధత గల సేవకులను ఎప్పుడూ చూడలేదు. యజమానుల కోసమే సేవకులు పుట్టారు. వారివల్ల ప్రజలు ఏర్పడతారు.'
అశ్లాఘ్యోఽయం నరపతిర్యువయోరితి చాగతమ్
ఇద్దరూ ఈ రాజును పొగడటానికి యోగ్యుడు కాదని చెప్పు. ఇది జరిగిపోయింది అని కూడా తెలియజేయి.
తే యూయం సంహతా భూత్వా తద్వధార్థం మమాపి చ। ఆత్మార్థం పాణ్డవార్థం చ ప్రయుద్ధ్యధ్వం మయా సహ
మీరు అందరూ కలసి, నన్ను సంహరించేందుకు, మీకోసం, పాండవుల కోసమూ, నా సహాయంతో యుద్ధం చేయాలి.
ధృష్టద్యుమ్నం చ పాఞ్చాల్యం బ్రూయాస్త్వం వచనాన్మమ। ఏష తే సమయః ప్రాప్తో లబ్ధవ్యశ్చ త్వయాపి సః
పాంచాల కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నునికి నా మాటను చెప్పు. 'నీకు వాగ్దానం చేసిన సమయం వచ్చింది. దాన్ని నువ్వు సాధించాలి.'
ద్రోణమాసాద్య సమరే జ్ఞాస్యసే హితముత్తమమ్ । యుద్ధ్యస్వ సముహృత్పాపం కురు కర్మ సుదుష్కరమ్
సమరంలో ద్రోణుని ఎదుర్కొన్నప్పుడు, నీవు పరమ శ్రేయస్సు తెలుసుకుంటావు. పాపాన్ని వదిలి, అత్యంత కఠినమైన కార్యాన్ని చేయి.
శిఖణ్డినమథో బ్రూహి ఉలూక వచనాన్మమ । స్త్రీతి మత్వా మహాబాహుర్న హనిష్యతి కౌరవః
ఊలుకా, నా మాటను శిఖండినికి చెప్పు. 'అతడిని స్త్రీగా భావిస్తారు కనుక, బలవంతుడైన కౌరవుడు అతడిని హతమార్చడు.'
గాఙ్గేయో ధన్వినాం శ్రేష్ఠో యుద్ధ్యేదానీం సునిర్భయః । కురు కర్మ రణే యత్తః పశ్యామః పౌరుషం తవ
గంగా కుమారుడు, విలువిద్యలో అగ్రగణ్యుడు, ఇప్పుడు భయపడకుండా యుద్ధం చేయాలి. యుద్ధంలో నీ శక్తిని చూపించు. నీ పరాక్రమాన్ని మనం చూద్దాం.
ఏవముక్త్వా తతో రాజా ప్రహస్యోలూకమబ్రవీత్। ధనఞ్జయం పునర్బ్రూహి వాసుదేవస్య శ్రృణ్వతః
ఇలా చెప్పిన తరువాత, రాజు నవ్వుతూ ఊలుకుని ఇలా అన్నాడు: 'ఈ మాటను వాసుదేవుడు వినేటట్లు మళ్లీ ధనంజయునికి చెప్పు.'
అస్మాన్వా త్వం పరాజిత్య ప్రసాధి పృతివీమిమామ్ । అథవా నిర్జితోస్మాభీ రణే వీర శయిష్యసి
నీవు మమ్మల్ని జయించి ఈ భూమిని పాలించవచ్చు. లేకపోతే, మేము నిన్ను యుద్ధంలో ఓడిస్తే, నీ ప్రాణం పోతుంది, వీరుడా.
రాష్ట్రాన్నిర్వాసనక్లేశం వనవాసం చ పాణ్డవ । కృష్ణాయాశ్చ పరిక్లేశం సంస్మరన్పురుషో భవ
పాండవా, రాజ్యం నుండి బహిష్కరణ బాధను, అరణ్యంలో ఉన్న కష్టాన్ని, కృష్ణా అనుభవించిన బాధను గుర్తు పెట్టుకుని మగవాడిగా నిలువు.
యదర్థం క్షత్రియా సూతే సర్వం తదిదమాగతమ్ । బలం వీర్యం చ శౌర్యం చ పరం చాప్యస్త్రలాఘవమ్
క్షత్రియులు పుట్టే కారణం కోసం అన్నీ ఇప్పుడు వచ్చాయి: బలం, వీరత్వం, ధైర్యం, ఆయుధాల్లో అత్యుత్తమ నైపుణ్యం.
పౌరుషం దర్శయన్యుద్ధే కోపస్య కురు నిష్కృతిమ్। పరిక్లిష్టస్య దీనస్య దీర్ఘకాలోషితస్య చ। హృదయం కస్య న స్ఫోటేదైశ్వర్యాద్ధంశితస్య చ
యుద్ధంలో నీ మగతనాన్ని చూపించు. కోపానికి పరిహారం చేయి. ఎన్నో రోజులుగా బాధపడిన, రాజ్యాన్ని కోల్పోయిన మనిషి హృదయం ఎవరికైనా పగిలిపోదా?
కులే జాతస్య శూరస్య పరివిత్తేష్వగృధ్యతః। ఆస్థితం రాజ్యమాక్రమ్య కోపం కస్య న దీపయేత్
ఒకరు మంచి వంశంలో పుట్టి, ధైర్యంతో ఉండి, ఇతరుల సంపదపై ఆశపడకుండా ఉంటే, తనకు న్యాయంగా ఉన్న రాజ్యాన్ని ఎవరో దోచుకుంటే, ఆ కోపం ఎవరికైనా రాకుండా ఉండదేమో?
యత్తదుక్తం మహద్వాక్యం కర్మణా తద్విభావ్యతామ్। అకర్మణా కత్థితేన సన్తః కుపురుషం విదుః
ఎవరైనా గొప్ప మాటలు చెప్పినప్పుడు, వాటిని పనిలో చూపించాలి. పనులు లేకుండా కేవలం గొప్పలు చెప్పేవారిని, తెలివైనవారు నిస్సారుడిగా గుర్తిస్తారు.
అమిత్రాణాం వశే స్థానం రాజ్యం చ పునరుద్ధర। ద్వావర్థౌ యుద్ధకామస్య తస్మాత్తత్కురు పౌరుషమ్
శత్రువుల చేతిలో ఉన్న రాజ్యాన్ని తిరిగి సంపాదించు. యుద్ధానికి ఆసక్తి ఉన్నవాడికి ఇవే రెండు లక్ష్యాలు. అందుకే, నీ ధైర్యాన్ని చూపించు.
పరాజితోఽసి ద్యూతేన కృష్ణా చానాయితా సభామ్ । శక్యోఽమర్షో మనుష్యేణ కర్తు పురుషమానినా
నీవు జూదంలో ఓడిపోయావు, కృష్ణను సభలోకి లాగారు. ఇలాంటి అవమానాన్ని తన పురుషార్థాన్ని మరిచిపోని వాడు మాత్రమే భరించగలడు.
ద్వాదశైవ తు వర్షాణి వనే ధిష్ణ్యాద్వివాసితః। సంవత్సరం విరాటస్య దాస్యమాస్థాయ చోషితః
పన్నెండు సంవత్సరాలు అడవిలో ప్రవాస జీవితం గడిపావు, మరో సంవత్సరం విరాటుని ఇంట్లో సేవ చేయాల్సి వచ్చింది.
రాష్ట్రాన్నిర్వాసనక్లేశం వనవాసం చ పాణ్డవ । కృష్ణాయాశ్చ పరిక్లేశం సంస్మరన్పురుషో భవ
నీ రాజ్యం నుండి నిన్ను వెలివేసిన బాధను, అడవిలో ఉన్న కష్టాలను, కృష్ణకు కలిగిన బాధను గుర్తు చేసుకొని, ఓ పాండవా, నీవు ధైర్యంగా ఉండు.
అప్రియాణాం చ వచనం ప్రబ్రువత్సు పునః పునః । అమర్షం దర్శయస్వ త్వమమర్షో హ్యేవ పౌరుషమ్
ఎవరైనా మళ్లీ మళ్లీ అపరిచితమైన మాటలు మాట్లాడితే, నీవు నీ ఆగ్రహాన్ని చూపించు. ఎందుకంటే, ఆగ్రహమే నిజమైన పురుషార్థం.
క్రోధో బలం తథా వీర్యం జ్ఞానయోగోఽస్త్రలాఘవమ్। ఇహ తే దృశ్యతాం పార్థ యుద్ధ్యస్వ పురుషో భవ
నీ కోపం, బలము, పరాక్రమం, జ్ఞానం, ఆయుధ నైపుణ్యం — ఇవన్నీ ఇక్కడ చూపించు, ఓ పార్థా. యుద్ధం చేయి, నిజమైన పురుషుడివి అవు.
లోహాభిసారో నిర్వృత్తః కురుక్షేత్రమకర్దమమ్। పుష్టాస్తేఽశ్వా భృతా యోధాః శ్వో యుద్ధ్యస్వ సకేశవః
ఇనుప కవచాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయి, కురుక్షేత్రం శుభ్రంగా ఉంది. నీ గుర్రాలు బలంగా ఉన్నాయి, యోధులకు జీతాలు చెల్లించబడింది. రేపు కేశవునితో కలిసి యుద్ధం చేయు.
అసమాగమ్య భీష్మేణ సంయుగే కిం వికత్థసే। ఆరురుక్షుర్యథా మన్దః పర్వతం గన్ధమాదనమ్
భీష్ముడితో యుద్ధం చేయకుండా, ఎందుకు గొప్పలు చెప్పుతున్నావు? అది మూర్ఖుడు గంధమాదన పర్వతాన్ని ఎక్కాలని ఆశపడినట్లే.
ఏవం కత్థసి కౌన్తేయ అకత్థన్పురుషో భవ। సూతపుత్రం సుదుర్ధర్షం శల్యం చ బలినాం వరమ్
ఇలా గొప్పలు చెప్పకూ, కౌంతేయా. గొప్పలు చెప్పని వాడివి అవు. సూతపుత్రుడు, భయంకరుడైన శల్యుడు, వీరులలో శ్రేష్ఠుడు — వీరిని ఎదుర్కొను.
ద్రోణం చ బలినాం శ్రేష్ఠం శచీపతిసమం యుధి । అజిత్వా సంయుగే పార్థ రాజ్యం కథమిహేచ్ఛసి
డ్రోణుడు వీరులలో శ్రేష్ఠుడు, యుద్ధంలో ఇంద్రునితో సమానం. వీరిని యుద్ధంలో ఓడించకుండా, ఓ పార్థా, రాజ్యం ఎలా ఆశిస్తున్నావు?
బ్రాహ్మే ధనుషి చాచార్యం వేదయోరన్తగం ద్వయోః। యుధి ధుర్యమవిక్షోభ్యమనీకచరమచ్యుతమ్
ఆచార్యుడు బ్రహ్మ ధనుస్సులో నిపుణుడు, రెండు వేదాలలో ప్రావీణ్యం కలవాడు, యుద్ధంలో ముందుండే నాయకుడు, ఎవ్వరూ కదిలించలేని వాడు, సైన్యంలో సంచరించే వాడు, అచ్యుతునితో కలసి ఉన్నాడు.
ద్రోణం మహాద్యుతిం పార్థ జేతుమిచ్ఛసి తన్మృషా । న హి శుశ్రుమ వాతేన మేరుమున్మథితం గిరిమ్
డ్రోణుడు మహా తేజస్సుతో ఉన్నవాడు. నీవు అతన్ని ఓడించాలనుకోవడం వృథా. గాలి మెరుపర్వతాన్ని పగలగొట్టిందని ఎప్పుడూ వినలేదు.
అనిలో వా వహేన్మేరుం ద్యౌర్వాపి నిపతేన్మహీమ్। యుగం వా రివర్తేత యద్యేవం స్యాద్యథాత్థ మామ్
గాలి మెరుపర్వతాన్ని ఎత్తుకుపోవచ్చు, ఆకాశం భూమిపై పడిపోవచ్చు, యుగం తిరిగి వెనక్కు పోవచ్చు — నువ్వు నా గురించి చెప్పింది నిజమైతే అలా జరుగుతుంది.
కో హ్యస్తి జీవితాకాఙ్క్షీ పరాప్యేమమరిమర్దనమ్ । పార్థో వా ఇతరో వాపి కోన్యః స్వస్తి గృహాన్వ్రజేత్
జీవించాలనుకునే వాడు, ఇలాంటి శత్రు సంహారాన్ని ఎదుర్కొనగలడా? పార్థుడైనా, మరొకరైనా, ఇంకెవరు సురక్షితంగా ఇంటికి చేరగలరు?
కథమాభ్యామభిధ్యాతః సంస్పృష్టో దారుణేన వా। రణే జీవన్ప్రముచ్యేత పదా భూమిపుమస్పృశన్
ఈ ఇద్దరి చేతిలో యుద్ధంలో గాయపడినవాడు, లేదా తాకబడినవాడు, భూమిపై కాలు పెట్టి బతికి బయటపడగలడా?
కిం దర్దురః కూపశయో యథేమాం న బుధ్యసే రాజచమూం సమేతామ్। దురాధర్షాం దేవచమూప్రకాశాం గుప్తాం నరేన్ద్రైస్త్రిదశైరివ ద్యామ్
బావిలో ఉండే కప్పలా, ఈ రాజసేన సముదాయాన్ని ఎందుకు గమనించడంలేదు? ఇది జయించలేనిది, దేవతల సేనలా ప్రకాశిస్తోంది, రాజులు దివ్వును రక్షించినట్లు దీనిని కాపాడుతున్నారు.