తతస్తే మూషికాః సర్వే సమేత్యాన్యోన్యమబ్రువన్ । మాతులో వర్ధతే నిత్యం వయం క్షీయామహే భృశమ్
తర్వాత అన్ని ఎలుకలు ఒకచోట చేరి, పరస్పరం ఇలా చెప్పుకున్నాయి: 'మన మామయ్య రోజు రోజుకు పెరుగుతున్నాడు, మనం మాత్రం బాగా తగ్గిపోతున్నాం.'
తతః ప్రాజ్ఞతమః కశ్చిడ్డిణ్డికో నామ మూషికః। అబ్రవీద్వచనం రాజన్మూషికాణాం మహాగణమ్
అప్పుడు, అందరిలో తెలివైన ḍిṇḍిక అనే ఎలుక, రాజా, ఆ పెద్ద ఎలుకల సమూహానికి ఇలా మాటలు చెప్పింది.
గచ్ఛతాం వో నదీతీరం సహితానాం విశేషతః। పృష్ఠతోఽహం గమిష్యామి సహైవ మాతులేన తు
'మనమందరం కలిసిపోయి నది ఒడ్డుకు పోదాం. నేను మామయ్యతో కలిసి మీ వెనక వస్తాను.'
సాధు సాధ్వితి తే సర్వే పూజయాఞ్చక్రిరే తదా। చక్రుశ్చైవ యథాన్యాయం డిణ్డికస్య వచోఽర్థవత్
అందరూ 'బాగుంది, బాగుంది' అంటూ ఆ మాటను ప్రశంసించి, ḍిṇḍిక చెప్పిన సలహాను యథావిధిగా పాటించారు.
అవిజ్ఞానాత్తతః సోఽథ డిణ్డికం హ్యుపభుక్తవాన్। తతస్తే సహితాః సర్వే మన్త్రయామాసురఞ్జసా
అజ్ఞానంతో ఆ పిల్లి ḍిṇḍికను తినేసింది. అందరూ వెంటనే ఒక్కటై, త్వరగా చర్చించుకున్నారు.
తత్ర వృద్ధతమః కశ్చిత్కోలికో నామ మూషికః । అబ్రవీద్వచనం రాజఞ్జ్ఞాతిమధ్యే యథాతథమ్
అక్కడ, అందరిలో వయసులో పెద్దవాడు, కొలిక అనే ఎలుక, రాజా, బంధువుల మధ్య నిజాయితీగా ఇలా అన్నాడు.
న మాతులో ధర్మకామశ్ఛద్మమాత్రం కృతా శిఖా। న మూలఫలభక్షస్య విష్ఠా భవతి లోమశా
'మన మామయ్య ధర్మాన్ని కోరడంలేదు; అతని జటా కేవలం చూపించడానికే. మూలాలు, పండ్లు తినేవాడి మలంలో రోమాలు ఉండవు.'
అస్య గాత్రాణి వర్ధన్తే గణశ్చ పరిహీయతే । అద్య సప్తాష్టదివసాన్డిణ్డికోపి న దృశ్యతే
ఇతని శరీరం పెరుగుతోంది, మన సమూహం తగ్గిపోతోంది. ఇవాళ ఏడునాలుగు రోజులు అయ్యింది, ḍిṇḍిక కూడా కనిపించడంలేదు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచః సర్వే మూషికా విప్రదుద్రువుః। బిడాలోపి స దుష్టాత్మా జగామైవ యథాగతమ్
ఆ మాటలు విని, అన్ని ఎలుకలు దిక్కులా పారిపోయాయి. ఆ దుష్టాత్ముడు పిల్లి కూడా వచ్చిన దారిలోనే వెళ్ళిపోయాడు.
తథా త్వమపి దుష్టాత్మన్బైడాలం వ్రతమాస్థితః। చరసి జ్ఞాతిషు సదా బిడాలోమూషికేష్వివ
అలాగే నీవు కూడా, దుష్టాత్ముడివి, పిల్లి వ్రతాన్ని ఆచరిస్తూ, ఎప్పుడూ బంధువుల మధ్య పిల్లిలా ప్రవర్తిస్తున్నావు.
అన్యథా కిల తే వాక్యమన్యథా కర్మ దృశ్యతే। దమ్భనార్థాయ లోకస్య వేదాశ్చోపశమశ్చ తే
నీ మాటలు ఒకలా ఉంటాయి, పనులు మరోలా కనిపిస్తాయి; జనాన్ని మోసం చేయడానికి వేదాలు, ఉపశమాన్ని ఉపయోగిస్తున్నావు.
త్యక్త్వా ఛద్మ త్విదం రాజన్క్షత్రధర్మం సమాశ్రితః । కురు కార్యాణి సర్వాణి ధర్మిష్ఠోఽసి నరర్షభ
ఈ మాయను వదిలిపెట్టి, రాజా, క్షత్రియ ధర్మాన్ని స్వీకరించు. నీవు ధర్మవంతుడివి, అందువల్ల నీ పనులన్నీ నీవు చేయు.
బాహువీర్యేణ పృథివీం లబ్ధ్వా భరతసత్తమ। దేహి దానం ద్విజాతిభ్యః పితృభ్యశ్చయథోచితమ్
నీ బాహుబలంతో భూమిని గెలిచిన వాడవు, భరత శ్రేష్ఠా, బ్రాహ్మణులకు, పితృదేవతలకు యథావిధిగా దానం చేయు.
క్లిష్టాయా వర్షపూగాంశ్చ మాతుర్మాతృహితే స్థితః। ప్రమార్జాశ్రు రణే జిత్వా సంమానం పరమావహ
తల్లి కోసం ఎన్నో సంవత్సరాలు కష్టపడి, యుద్ధంలో గెలిచి, ఆమె కన్నీళ్లు తుడిచేసి, ఆమెకు గొప్ప గౌరవాన్ని తెచ్చిపెట్టు.
పఞ్చగ్రామా వృతా యత్నాత్రాస్మాభిరపవర్జితాః। యుధ్యామహే కథం సఙ్ఖ్యే కోపయేమ చ పాణ్డవాన్
మేము ఎంతో మనస్ఫూర్తిగా అడిగిన ఐదు గ్రామాలు నువ్వు ఇవ్వలేదు; ఇప్పుడు యుద్ధంలో ఎలా పోరాడగలం? పాండవులను ఎలా కోపపెట్టగలం?
త్వత్కృతే దుష్టభావస్య సంత్యాగో విదురస్య చ। జాతుషే చ గృహే దాహం స్మర తం పురుషో భవ
నీ దుష్టత్వం వల్ల విదురుడు వెళ్లిపోయాడు; జాతూకృత్త గృహాన్ని కాల్చిన విషయాన్ని కూడా గుర్తు పెట్టుకో. నిజమైన పురుషుడిగా ఉండు.
యచ్చ కృష్ణమవోచస్త్వమాయాన్తం కురుసంసది। అయమస్మి స్థితో రాజఞ్శమాయసమరాయ చ
కృష్ణుడు కురు సభలో ప్రవేశించినప్పుడు నీవు చెప్పిన మాటలు — "రాజా! నేను ఇక్కడ ఉన్నాను, శాంతికి సిద్ధంగా ఉన్నాను, యుద్ధానికి కూడా సిద్ధమే" అని — ఇవన్నీ గుర్తున్నాయి.
తస్యాయమాగతః కాలః సమరస్య నరాధిప। ఏతదర్థం మయా సర్వం కృతమేతద్యుధిష్ఠిర
నరాధిపా! ఇప్పుడు అదే సమయం వచ్చింది, యుద్ధానికి. యుధిష్ఠిరా! ఈ ఉద్దేశంతోనే నేను ఇవన్నీ చేశాను.
కిం ను యుద్ధాత్పరం లాభం క్షత్రియో బహు మన్యతే। కించ త్వం క్షత్రియకులే జాతః సంప్రథితో భువి
క్షత్రియుడు యుద్ధం కన్నా గొప్ప లాభం ఏమి అనుకుంటాడు? నువ్వు కూడా క్షత్రియ వంశంలో పుట్టి, భూమిపై పేరుగాంచినవాడివి.
ద్రోణాదస్త్రాణి సంప్రాప్య కృపాచ్చ భరతర్షభ । తుల్యయోనౌ సమబలే వాసుదేవం సమాశ్రితః
భరత వంశశ్రేష్ఠా! నీవు ద్రోణుడు, కృపాచార్యుల దగ్గర ఆయుధ విద్యలు నేర్చుకున్నావు. సమాన వంశంలో, సమాన బలంతో, వాసుదేవుని ఆశ్రయించావు.
బ్రూయాస్త్వం వాసుదేవం చ పాణ్డవానాం సమీపతః। ఆత్మార్థం పాణ్డవార్థం చ యత్తో మాం ప్రతియోధయ
పాండవుల సమక్షంలో నీవు వాసుదేవునితో చెప్పు — "నా కోసం, పాండవుల కోసం, నన్ను ఎదుర్కొనడానికి ప్రయత్నించు" అని.
సభామధ్యే చ యద్రూపం మాయయా కృతవానసి। తత్తథైవ పునః కృత్వా సార్జునో మామభిద్రవ
సభ మధ్యలో నీవు చేసిన మాయను మళ్లీ అలాగే చేసి, అర్జునుడు నన్ను యుద్ధానికి పిలవాలి.
ఇన్ద్రజాలం చ మాయాం వై కుహకా వాపి భీషణా । ఆత్తశస్త్రస్య సఙ్గ్రమే వహన్తి ప్రతిగర్జనాః
మాయ, మంత్రాలు, భయంకరమైన మాయాజాలం అయినా సరే, యుద్ధంలో ఆయుధాలు ధరించినవారి గర్జనలు వాటిని మించిపోతాయి.
వయమప్యుత్సహేమ ద్యాం ఖం చ గచ్ఛేమ మాయయా । రసాతలం విశామోపి ఐన్ద్రం వా పురమేవ తు
మేము కూడా మాయతో ఆకాశానికి ఎక్కగలం, ఖంలోకి వెళ్లగలం, రసాతలానికి పోవచ్చు, లేక ఇంద్రుని నగరానికి కూడా చేరగలం.
దర్శయేమ చ రూపాణి స్వశరీరే బహూన్యపి। న తు పర్యాయతః సిద్ధిర్బుద్ధిమాప్నోతి మానుషీమ్
మన శరీరంలో ఎన్నో రూపాలు చూపించగలం. కానీ చివరికి whose మనస్సు స్థిరంగా ఉండదో వాడికి విజయం దక్కదు.
మనసైవ హి భూతాని ధాతైవ కురుతే వశే। యద్బ్రవీషి చ వార్ష్ణేయ ధార్తరాష్ట్రానహం రణే
మనస్సుతోనే సృష్టికర్త సమస్త భూతాలను తన వశంలో ఉంచుతాడు. వృష్ణివంశజా! నీవు చెబుతున్నది — "నేను ధృతరాష్ట్ర కుమారులను యుద్ధంలో సంహరిస్తాను" అని —
ఘాతయిత్వా ప్రదాస్యామి పార్థేభ్యో రాజ్యముత్తమమ్ । ఆచచక్షే చ మే సర్వం సఞ్జయస్తవ భాషితమ్। మద్ద్వితీయేన పార్థేన వైరం వః సవ్యసాచినా
వారిని సంహరించిన తర్వాత, ఉత్తమమైన రాజ్యాన్ని పార్థులకు ఇస్తాను. సంజయుడు నీవు అన్నదాన్ని నాకు పూర్తిగా వివరించాడు. నీవు, అర్జునుడు కలిసి మాపై శత్రుత్వం పెంచుకున్నారని కూడా తెలుసు.
స సత్యసఙ్గరో భూత్వా పాణ్డవార్థే పరాక్రమీ । యుద్ధ్యస్వాద్య రణే యత్తః పశ్యామః పురుషో భవ
నీవు చేసిన ప్రతిజ్ఞను నిలబెట్టుకొని, పాండవుల కోసం పరాక్రమంతో యుద్ధం చేయి. మనం చూద్దాం, నిజమైన పురుషుడివిగా నిలబడవు.
యస్తు శత్రుమభిజ్ఞాయ శుద్ధం పౌరుషమాస్థితః। కరోతి ద్విషతాం శోకం స జీవతి సుజీవితమ్
తన శత్రువును గుర్తించి, నిర్మలమైన ధైర్యంతో శత్రువులకు దుఃఖాన్ని కలిగించే వాడే నిజంగా జీవించేవాడు, అతని జీవితం సార్థకం.
అకస్మాచ్చైవ తే కృష్ణ ఖ్యాతం లోకే మహద్యశః। అద్యేదానీం విజానీమః సన్తి షణ్డాః శశ్రృఙ్గకాః
కృష్ణా! అకస్మాత్తుగా నీకు లోకంలో గొప్ప పేరు వచ్చింది. ఇప్పుడు మాకు తెలిసింది — నక్కకు కొమ్ములు ఉన్నట్టు, అశక్తులు కూడా ఉన్నారు.