ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం విస్తరేణ తపోధన । కురూణాం పాణ్డవానాం చ యద్యదాసీద్విచేష్టితమ్
కురువులు, పాండవులు చేసిన ప్రతి చర్యను వివరంగా వినాలని నాకు కోరిక ఉంది, ఓ తపస్సు కలవాడా.
ప్రతియాతే తు దాశార్హే రాజా దుర్యోధనస్తదా। కర్ణం దుఃశాసనం చైవ శకునిం చాబ్రవీదిదమ్
దాశార్హుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, రాజు దుర్యోధనుడు కర్ణుడు, దుఃశాసనుడు, శకునిలతో ఇలా అన్నాడు.
అకృతేనైవ కార్యేణ గతః పార్థానధోక్షజః । స ఏనాన్మన్యునావిష్టో ధ్రువం ధక్ష్యత్యసంశయమ్
అధోక్షజుని కుమారుడు తన పని తీరకుండానే పాండవుల దగ్గరకు వెళ్లిపోయాడు. అతడు కోపంతో నిండిపోయి, తప్పకుండా వారిని కాల్చేస్తాడు.
ఇష్టో హి వాసుదేవస్య పాణ్డవైర్మమ విగ్రహః । భీమసేనార్జునౌ చైవ దాశార్హస్య మతే స్థితౌ
వాసుదేవుడికి పాండవులతో నా కలహమే ఇష్టమైనది. భీమసేనుడు, అర్జునుడు కూడా దాశార్హుని మాటను పాటిస్తున్నారు.
అజాతశత్రురత్యర్థం భీమసేనవశానుగః। నికృతశ్చ మయా పూర్వం సహ సర్వైః సహోదరైః
అజాతశత్రువు భీమసేనుని మాటలకు బాగా లోనయ్యాడు. నేను నా అన్నదమ్ములతో కలిసి అతన్ని మోసం చేశాను.
విరాటద్రుపదౌ చైవ కృతవైరౌ మయా సహ । తౌ చ సేనాప్రణేతారౌ వాసుదేవవశానుగౌ
విరాటుడు, ద్రుపదుడు కూడా నా శత్రువులయ్యారు. వారు ఇద్దరూ సేనాధిపతులు, ఇప్పుడు వాసుదేవుని ప్రభావంలో ఉన్నారు.
భవితా విగ్రహః సోయం తుములో లోమహర్షణః । తస్మాత్సాఙ్గ్రామికం సర్వం కారయధ్వమతన్ద్రితాః
ఇప్పుడు భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధం జరుగబోతుంది. అందుకే మీరు యుద్ధానికి కావాల్సిన ఏర్పాట్లు నిర్లక్ష్యం లేకుండా చేయండి.
శిబిరాణి కురుక్షేత్రే క్రియన్తాం వసుధాధిపాః । స్వపర్యాప్తావకాశాని దురాదేయాని శత్రుభిః
ఓ భూమిపాలకులారా, కురుక్షేత్రంలో మీకు సరిపడేలా, శత్రువులకు అందని విధంగా శిబిరాలు ఏర్పాటు చేయండి.
ఆసన్నజలకోష్ఠాని శతశోథ సహస్రశః । అచ్ఛేద్యాహారమార్గాణి బన్ధోచ్ఛ్రయచితాని చ
వందలాది, వేలాది నీటి కొలను దగ్గరగా ఉండేలా చూడండి. ఆహారం రాకపోకలు ఎక్కడా ఆగకుండా, బలమైన రక్షణతో ఉండేలా ఏర్పాట్లు చేయండి.
వివిధాయుధపూర్ణాని పతాకాధ్వజవన్తి చ। సమాశ్చ తేషాం పన్థానః క్రియన్తాం నగరాద్బహిః
వివిధ ఆయుధాలతో నిండిన, పతాకలు, జెండాలతో అలంకరించిన శిబిరాలు ఉండాలి. పట్టణం నుంచి బయటకు వెళ్లే మార్గాలు అన్నీ సిద్ధంగా ఉండాలి.
తే తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ శ్వోభూతే చక్రిరే తథా
వారు అలా చేస్తామని చెప్పి, మరుసటి రోజు వచ్చినప్పుడు అన్ని ఏర్పాట్లు చేయడం ప్రారంభించారు.
హృష్టరూపా మహాత్మానో నివాసాయ మహీక్షితామ్ । తతస్తే పార్థివాః సర్వే తచ్ఛ్రుత్వా రాజశాసనమ్
ఆ మహాత్ములు ఆనందంగా కనిపిస్తూ, నివాస ఏర్పాట్లు చేసుకున్నారు. రాజాజ్ఞ విని అందరు రాజులు కూడా సిద్ధమయ్యారు.
ఆసనేభ్యో మహార్హేభ్య ఉదతిష్ఠన్నమర్షితాః । బాహూన్పరిఘసఙ్కాశాన్సంస్పృశన్తః శనైః శనైః
వారు విలాసవంతమైన ఆసనాల నుంచి కోపంగా లేచి, తమ బలమైన భుజాలను మెల్లగా తడుముకుంటూ నిలబడ్డారు.
కాఞ్చనాఙ్గదదీప్తాంశ్చ చన్దనాగరుభూషితాన్। ఉష్ణీషాణి నియచ్ఛన్తః పుణ్డరీకనిభై కరైః। అన్తరీయోత్తరీయాణి భూషణాని చ సర్వశః
వారు బంగారు కంకణాలు, గంధపు అలంకారాలు సరిచేసుకుంటూ, తమ పద్మపుష్పాల్లాంటి చేతులతో ఉష్ణీషాలు సెట్ చేసుకున్నారు. అంతటా వస్త్రాలు, ఆభరణాలు సరిచేశారు.
తే రథాన్రథినః శ్రేష్ఠా హయాంశ్చ హయకోవిదాః। సజ్జయన్తి స్మ నాగాంశ్చ నాగశిక్షాస్వనుష్ఠితాః
ఉత్తమ రథికులు రథాలను సిద్ధం చేశారు. గుర్రపు యుద్ధంలో నిపుణులు గుర్రాలను సిద్ధం చేశారు. ఏనుగు యుద్ధంలో శిక్షణ పొందినవారు ఏనుగులను సిద్ధం చేశారు.
అథ వర్మాణి చిత్రాణి కాఞ్చనాని బహూని చ । వివిధాని చ శస్త్రాణి చక్రుః సర్వాణి సర్వశః
తర్వాత వారు బంగారంతో చేసిన అద్భుతమైన కవచాలు, ఎన్నో రకాల ఆయుధాలు సమకూర్చారు.
పదాతయశ్చ పురుషాః శస్త్రాణి వివిధాని చ। ఉపాజహ్రుః శరీరేషు హేమచిత్రాణ్యనేకశః
కాలాళ్లు అనేక రకాల ఆయుధాలు, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్నవి, తమ శరీరాలకు ధరించేందుకు తీసుకువచ్చారు.
తదుత్సవ ఇవోదగ్రం సంప్రహృష్టనరావృతమ్ । నగరం ధార్తరాష్ట్రస్య భారతాసీత్సమాకులమ్
ధృతరాష్ట్రుని నగరం ఉత్సవంలా, ఆనందధ్వనులతో నిండిపోయింది.
జనౌఘసలిలావర్తో రథనాగాశ్వమీనవాన్ । శఙ్ఖదున్దుభినిర్ఘోషః కోశసఞ్చయరత్నవాన్
అందులో జనసమూహం, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, చేపలు కలిసిన ప్రవాహంలా ఉంది. శంఖాలు, డుండుభుల ధ్వని, ధన సంపదలు అక్కడ కనిపించాయి.
చిత్రాభరణవర్మోర్మిః శస్త్రనిర్మలఫేనవాన్ । ప్రాసాదమాలాద్రివృతో రథ్యాపణమహాహ్రదః
అద్భుతమైన ఆభరణాలు, కవచాల అలజడి, మెరిసే ఆయుధాల నురుగు, పర్వతాల్లాంటి ప్రాసాదాల వరుస, వీధులు, మార్కెట్లు పెద్ద సరస్సుల్లా కనిపించాయి.
యోధచన్ద్రోదయోద్భూతః కురురాజమహార్ణవః । వ్యదృశ్యత తదా రాజంశ్చన్ద్రోదయ ఇవోదధిః
యోధుల ఉదయంతో కురు రాజుని మహాసముద్రం, ఆ సమయంలో రాజా, చంద్రోదయం సముద్రాన్ని పోలినట్టుగా కనిపించింది.
వాసుదేవస్య తద్వాక్యమనుస్మృత్య యుధిష్ఠిరః। పునః పప్రచ్ఛ వార్ష్ణేయం కథం మన్దోఽఽబ్రవీదిదమ్
వాసుదేవుడు చెప్పిన మాటలు గుర్తు చేసుకున్న యుధిష్ఠిరుడు, వృష్ణివంశజుడైన వాసుదేవునిని మళ్లీ అడిగాడు — 'ఆ మూర్ఖుడు ఇలా ఎలా అన్నాడు?' అని.
అస్మిన్నభ్యాగతే కాలే కించ నః క్షమమచ్యుత । కథం చ వర్తమానా వై స్వధర్మాన్న చ్యవేమహి
ఈ సమయం వచ్చేసినప్పుడు, అచ్యుతా, మనకు ఏది తగినది? మనం మన ధర్మాన్ని విడిచిపోకుండా ఎలా ఉండగలం?
దుర్యోధనస్య కర్ణస్య శకునేః సౌబలస్య చ । వాసుదేవ మతజ్ఞోఽసి మమ సభ్రాతృకస్య చ
దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, శకుని — సౌబలుడు, వీళ్ల ఉద్దేశాలు నీవు బాగా తెలుసు వాసుదేవా. అలాగే నా సోదరుల మనసు కూడా నీకు తెలుసు.
విదురస్యాపి తద్వాక్యం శ్రుతం భీష్మస్య చోభయోః । కున్త్యాశ్చ విపులప్రజ్ఞ ప్రజ్ఞా కార్త్స్న్యేన తే శ్రుతా
విదురుడు, భీష్ముడు చెప్పిన మాటలు నీవు విన్నావు. మహా బుద్ధిమంతుడవైన నీవు, కుంతి చెప్పిన జ్ఞానాన్ని కూడా పూర్తిగా విన్నావు.
సర్వమేతదతిక్రమ్య విచార్య చ పునః పునః । క్షమం యన్నో మహాబాహో తద్బ్రవీహ్యవిచారయన్
ఇవన్నీ బాగా ఆలోచించి, మళ్లీ మళ్లీ పరిశీలించి, మహాబాహువైన నీవు, మనకు ఏది తగినదో సంకోచం లేకుండా చెప్పు.
శ్రుత్వైతద్ధర్మరాజస్య ధర్మార్థసహితం వచః। మేఘదున్దుభినిర్ఘోషః కృష్ణో వాక్యమథాబ్రవీత్
ధర్మరాజు ధర్మార్ధాలతో కూడిన మాటలు చెప్పినప్పుడు, మేఘాలు, డప్పులు మోగినట్టు గంభీరంగా ఉన్న కృష్ణుడు మాట్లాడాడు.
ఉక్తవానస్మి యద్వాక్యం ధర్మార్థసహితం హితమ్। న తు తన్నికృతిప్రజ్ఞే కౌరవ్యే ప్రతితిష్ఠతి
నేను చెప్పిన ధర్మార్ధాలకు అనుగుణంగా, మేలు కలిగే మాటలు, దుర్యోధనుడు — మోసానికి అలవాటు పడిన వాడు — వినిపించుకోడు.
న చ భీష్మస్య దుర్మేధాః శృణోతి విదురస్య వా। మమ వా భాషితం కించిత్సర్వమేవాతివర్తతే
భీష్ముడు, విదురుడు చెప్పిన మాటలు, నేను చెప్పినది, ఏదీ ఆ దుష్టుడు వినడు; అన్నిటినీ తృణీకరిస్తాడు.
నైష కామయతే ధర్మం నైష కామయతే యశః । జితం స మన్యతే సర్వం దురాత్మా కర్ణమాశ్రితః
ఆయన ధర్మాన్ని కోరడు, కీర్తిని కూడా ఆశించడు; కర్ణుని మీద ఆధారపడిన ఆ దురాత్ముడు, అన్నీ గెలిచానని భావిస్తున్నాడు.