త్వయా చతుర్ణాం భ్రాతౄణామభయం శత్రుకర్శన । దత్తం తత్ప్రతిజానీహి సఙ్గరప్రతిమోచనమ్
నీవు మా నలుగురు అన్నదమ్ములకు శత్రువుల నుండి భయం లేకుండా రక్షణ ఇచ్చావు. యుద్ధం నుంచి వారిని విడిపిస్తానని ఇచ్చిన మాటను గుర్తు పెట్టుకో.
అనామయం స్వస్తి చేతి పృథాథో కర్ణమబ్రవీత్ । తాం కర్ణోఽభ్యవదత్ప్రీతస్తతస్తౌ జగ్మతుః పృథక్
ఆ తర్వాత కుంతీ, కర్ణుని చూచి, 'నీకు శుభం కలగాలి, నీవు ఆరోగ్యంగా ఉండాలి' అని చెప్పింది. కర్ణుడు ఆనందంగా ఆమె మాటకు సమాధానం ఇచ్చాడు. ఆ తరువాత ఇద్దరూ వేరువేరుగా వెళ్లారు.
ఆగమ్య హాస్తినపురాదుపప్లావ్యమరిన్దమః । పాణ్డవానాం యథావృత్తం కేశవః సర్వముక్తవాన్
హస్తినపురం నుంచి ఉపప్లవ్యానికి వచ్చి, శత్రువులను సంహరించేవాడు అయిన కేశవుడు, పాండవులకు జరిగిన సంగతులన్నీ యథావిధిగా వివరించాడు.
సంభాష్య సుచిరం కాలం మన్త్రయిత్వా పునః పునః । స్వమేవ భవనం శౌరిర్విశ్రమార్థం జగామ హ
చాలా సేపు మాట్లాడి, మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచించి, శూర వంశజుడు అయిన ఆయన, విశ్రాంతి కోసం తన ఇంటికి వెళ్లాడు.
విసృజ్య సర్వాన్నృపతీన్విరాటప్రముఖాంస్తదా। పాణ్డవా భ్రాతరః పఞ్చ భానావస్తంగతే సతి
ఆ సమయంలో విరాటుడు మొదలైన రాజులను పంపించివేసి, సూర్యుడు అస్తమించిన తర్వాత, పాండవ అన్నదమ్ములు ఐదుగురు అక్కడే ఉన్నారు.
సన్ధ్యాముపాస్య ధ్యాయన్తస్తమేవ గతమానసాః। ఆనాయ్య కృష్ణం దాశార్హం పునర్మన్త్రమమన్త్రయన్
సాయంకాల పూజ చేసి, మనసంతా ధ్యానంలో లీనమై, దాశార్హ వంశానికి చెందిన కృష్ణుని పిలిపించి, మళ్లీ అతనితో సలహా చేసుకున్నారు.
త్వయా నాగపురం గత్వా సభాయాం ధృతరాష్ట్రజః। కిముక్తః పుణ్డరీకాక్ష తన్నః శంసితుమర్హసి
నీవు నాగపురానికి వెళ్లి, సభలో ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడి మాటలు ఏమిటో, పద్మనయనుడా, వాటిని మాకు చెప్పాలి.
మయా నాగపురం గత్వా సభాయాం ధృతరాష్ట్రజః। తథ్యం పథ్యం హితం చోక్తో న చ గృహ్ణాతి దుర్మతిః
నేను నాగపురానికి వెళ్లి, సభలో ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడికి నిజమైన, మంచిగా, హితంగా చెప్పాను. కానీ ఆ చెడు మనసున్నవాడు వాటిని అంగీకరించలేదు.
తస్మిన్నుత్పథమాపన్నే కురువృద్ధః పితామహః। కిముక్తవాన్హృషీకేశ దుర్యోధనమమర్షణమ్
అతడు తప్పు మార్గంలోకి వెళ్లినప్పుడు, కురు వంశ పెద్దవాడు అయిన పితామహుడు, హృషీకేశా, దుర్యోధనునికి ఏమని చెప్పాడో చెప్పు.
ఆచార్యో వా మహాభాగ భారద్వాజః కిమబ్రవీత్। పితరౌ ధృతరాష్ట్రస్తం గాన్ధారీ వా కిమబ్రవీత్
లేదా, మహాభాగుడైన భరద్వాజుని వంశస్థుడు అయిన గురువు ఏమన్నాడో, మా తండ్రి ధృతరాష్ట్రుడు లేదా గాంధారి ఏమన్నారో చెప్పు.
పితా యవీయానస్మాకం క్షత్తా ధర్మవిదాం వరః। పుత్రశోకాభిసన్తప్తః కిమాహ ధృతరాష్ట్రజమ్
మాకు చిన్నతండ్రి అయిన ధర్మజ్ఞుడు విదురుడు, తన కుమారుల బాధతో మనసు కలవరపడి, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడికి ఏమన్నాడో చెప్పు.
కించ సర్వే నృపతయః సభాయాం యే సమాసతే। ఉక్తవన్తో యథాతత్త్వం తద్బ్రూహి త్వం జనార్దన
అలాగే, సభలో కూడిన రాజులు అందరూ నిజంగా ఏమన్నారో, జనార్దనా, వాటిని మాకు చెప్పు.
ఉక్తవాన్హి భవాన్సర్వం వచనం కురుముఖ్యయోః। ధార్తరాష్ట్రస్య తేషాం హి వచనం కురుసంసది
నీవు కురు వంశాధిపతుల మాటలన్నీ, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడి మాటలను కురు సభలో చెప్పావు.
కామలోభాభిభూతస్య మన్దస్య ప్రాజ్ఞమానినః । అప్రియం హృదయే మహ్యం తన్న తిష్ఠతి కేశవ
కామం, లోభానికి లోనై, తాను తెలివైనవాడినని భావించే మూర్ఖుడు చెప్పిన కఠినమైన మాటలు నా హృదయంలో నిలవవు, కేశవా.
తేషాం వాక్యాని గోవిన్ద శ్రోతుమిచ్ఛామ్యహం విభో। యథా చ నాభిపద్యేత కాలస్తాత తథా కురు। భవాన్హి నో గతిః కృష్ణ భవాన్నాథో భవాన్గురుః
గోవిందా, వాళ్ల మాటలు వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. కాలం మమ్మల్ని మోసం చేయకుండా, తగినట్లు నీవు చేయాలి. నీవే మా ఆశ్రయం, నీవే మా రక్షకుడు, నీవే మా గురువు కృష్ణా.
శ్రృణు రాజన్యథా వాక్యముక్తో రాజా సుయోధనః। మధ్యే కురూణాం రాజేన్ద్ర సభాయాం తన్నిబోధ మే
ఓ రాజా, కురువంశీయుల మధ్య సభలో సుయోధనుడు ఏం మాట్లాడాడో విను. నేను చెప్పేది ఆలకించు.
మయా విశ్రావితే వాక్యే జహాస ధృతరాష్ట్రజః । అథ భీష్మః సుసంక్రుద్ధ ఇదం వచనమబ్రవీత్
నేను నా మాటలు చెప్పిన తర్వాత, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు నవ్వాడు. అప్పుడు భీష్ముడు చాలా కోపంతో ఇలా అన్నాడు.
దుర్యోధన నిబోధేదం కులార్థే యద్బ్రవీమి తే। తచ్ఛ్రుత్వా రాజశార్దూల స్వకులస్య హితం కురు
దుర్యోధనా, వంశానికి మేలు కోసం నేను చెప్పేది విను. రాజశార్దూలా, ఈ మాటలు విని, నీ వంశానికి మేలు చేసే పని చేయు.
మమ తాత పితా రాజఞ్శన్తనుర్లోకవిశ్రుతః। తస్యాహమేక ఏవాసం పుత్రః పుత్రవతాం వరః
ఓ రాజా! నా తండ్రి శాంతను మహాప్రసిద్ధుడు. ఆయనకు నేను ఒక్కగానొక్క కుమారుడిని, కుమారులు ఉన్నవారిలో నేను అగ్రస్థానంలో ఉన్నవాడిని.
తస్య బుద్ధిః సముత్పన్నా ద్వితీయః స్యాత్కథం సుతః। ఏకపుత్రమపుత్రం వై ప్రవదన్తి మనీషిణః
ఆయన మనసులో ఇలా ఆలోచించాడు: 'ఇంకో కుమారుడు ఎలా కలుగుతాడు?' ఎందుకంటే, ఒక్క కుమారుడు ఉన్నవారిని పండితులు కుమారుడు లేనివారిగా భావిస్తారు.
న చోచ్ఛేదం కులం యాయాద్విస్తీర్యేచ్చ కథం యశః। తస్యాహమీప్సితం బుద్ధ్వా కాలీం మాతరమావహమ్
ఇలా అయితే వంశం నశించదు, పేరు ప్రఖ్యాతులు ఎలా వ్యాపిస్తాయో కూడా తెలిసింది. ఆయన కోరికను గ్రహించి, నేను కాలిని తల్లి చేసుకున్నాను.
ప్రతిజ్ఞాం దుష్కరాం కృత్వా పితురర్థే కులస్య చ। అరాజా చోర్ధ్వరేతాశ్చ యథా సువిదితం తవ। ప్రతీతో నివసామ్యేష ప్రతిజ్ఞామనుపాలయన్
తండ్రి, వంశం కోసం నేను చాలా కఠినమైన ప్రతిజ్ఞ చేశాను. నీకు బాగా తెలిసినట్లుగానే, రాజ్యాన్ని వదిలిపెట్టి, బ్రహ్మచర్యంలో ఉండి, నా మాటను నిలబెట్టుకున్నాను.
తస్యాం జజ్ఞే మహాబాహుః శ్రీమాన్కురుకులోద్వహః । విచిత్రవీర్యో ధర్మాత్మా కనీయాన్మమ పార్థివ
ఆమె ద్వారా గొప్ప బలవంతుడు, కురువంశానికి కీర్తిని తెచ్చిన, ధర్మాత్ముడు అయిన వికిత్రవీర్యుడు పుట్టాడు. ఆయన నా తమ్ముడు, ఓ రాజా!
స్వర్యాతేఽహం పితరి తం స్వరాజ్యే సన్న్యవేశయమ్। విచిత్రవీర్యం రాజానం భృత్యో భూత్వా హ్యధశ్చరః
తండ్రి పరమపదానికి వెళ్లిన తర్వాత, నేను వికిత్రవీర్యుని రాజ్యానికి ప్రతిష్టించాను. ఆయనకు సేవకుడిగా ఉండి, తక్కువ స్థాయిలో జీవించాను.
తస్యాహం సదృశాన్దారాన్రాజేన్ద్ర సముపాహరమ్। జిత్వా పార్థివసఙ్ఘాతమపి తే బహుశః శ్రుతమ్
ఓ రాజాధిరాజా! ఆయనకు తగిన భార్యలను తెచ్చిపెట్టాను. అనేకమంది రాజులను జయించి, ఆయనకు పెళ్లిళ్లు జరిపాను. ఇది నీకు చాలాసార్లు వినిపించింది.
తతో రామేణ సమరే ద్వన్ద్వయుద్ధముపాగమమ్। స హి రామభయాదేభిర్నాగరైర్విప్రవాసితః
ఆ తర్వాత యుద్ధంలో రాముడితో ఒంటరిగా పోరాడాను. రాముడి భయంతో ఆయనను పాము రాజులు దేశదిమ్మరి చేశారు.
దారేష్వప్యతిసక్తశ్చ యక్ష్మాణం సమపద్యత। యదా త్వరాజకే రాష్ట్రే న వవర్ష సురేశ్వరః । తదాభ్యధావన్మామేవ ప్రజాః క్షుద్భయపీడితాః
అతడు భార్యలపై అధికంగా మక్కువ చూపి, క్షయవ్యాధి పట్టుకుంది. రాజ్యం రాజు లేకుండాపోయినప్పుడు, దేవేంద్రుడు వర్షాలు కురిపించలేదు. ప్రజలు ఆకలి, భయంతో బాధపడుతూ నా దగ్గరకు వచ్చారు.
ఉపక్షీణాః ప్రజాః సర్వా రాజా భవ భవాయ నః। ఈతీః ప్రణుద భద్రం శన్తనోః కులవర్ధన
ప్రజలు అంతా తగ్గిపోతూ, 'మాకు రాజవై మనకు మేలు చేయి; శాంతను వంశాన్ని పెంచు, అపాయాలను తొలగించు' అని నన్ను వేడుకున్నారు.
పీడ్యన్తే తే ప్రజాః సర్వా వ్యాధిభిర్భృశదారుణైః । అల్పావశిష్టా గాఙ్గేయ తాః పరిత్రాతుమర్హసి
నీ ప్రజలు అందరూ తీవ్రమైన వ్యాధులతో బాధపడుతున్నారు, గంగేయా! కొంతమంది మాత్రమే మిగిలారు. వారిని నువ్వే రక్షించాలి.
వ్యాధీన్ప్రణుద్య వీర త్వం ప్రజా ధర్మేణ పాలయ। త్వయి జివతీ మా రాష్ట్రం వినాశముపగచ్ఛతు
ఓ వీరా! వ్యాధులను తొలగించు, ప్రజలను ధర్మంతో పాలించు. నువ్వు బ్రతికుండగా రాజ్యం నాశనం కాకుండా చూడు.