అర్జునేనార్జితాం పూర్వం హృతాం లోభాదసాధుభిః । ఆచ్ఛిద్య ధార్తరాష్ట్రేభ్యో భుఙ్క్ష యౌధిష్ఠిరీం శ్రియమ్
అర్జునుడు గెలిచిన వైభవాన్ని, ధృతరాష్ట్ర కుమారులు దురాశతో దోచుకున్నదాన్ని తిరిగి పొందు. యుధిష్ఠిరుని ఐశ్వర్యాన్ని అనుభవించు.
అద్య పశ్యన్తు కురవః కర్ణార్జునసమాగమమ్ । సౌభ్రాత్రేణ సమాలక్ష్య సంనమన్తామసాధవః
ఈ రోజు కౌరవులు కర్ణుడు–అర్జునుల కలయికను చూడాలి. మీ సోదరభావాన్ని చూసి, చెడ్డవారు తలవంచాలి.
కర్ణార్జునౌ వై భవతాం యథా రామజనార్దనౌ । అసాధ్యం కిం ను లోకే స్యాద్యువయోః సంహితాత్మనోః
కర్ణా, అర్జునా, మీరు ఇద్దరూ కలిసినప్పుడు రాముడు–జనార్దనుల్లా అవుతారు. మీ ఇద్దరికీ ఏదైనా సాధ్యం కానిదేముంటుంది?
కర్ణ శోభిష్యసే నూనం పఞ్చమిర్భ్రాతృభిర్వృతః। దేవైః పరివృతో బ్రహ్మా వేద్యామివ మహాధ్వరే
కర్ణా, నీ ఐదుగురు సోదరులతో కలిసి నీవు ఎంత అందంగా మెరిసిపోతావు! అది దేవతలతో కూడిన బ్రహ్మను యజ్ఞవేదికపై చూడటంలా ఉంటుంది.
ఉపపద్యో గుణైః సర్వైర్జ్యేష్ఠః శ్రేష్ఠేషు బన్ధుషు । సూతపుత్రేతి మా శబ్దః పార్థస్త్వమసి వీర్యవాన్
అన్ని గుణాలతో నీవు పెద్దవాడవు, ఉత్తమ బంధువుల్లో శ్రేష్ఠుడవు. 'సూతపుత్రుడు' అనే మాట ఎవరూ పలకకూడదు. నీవు పరాక్రమవంతుడైన పార్థుడవు.
తతః సూర్యాన్నిశ్చరితాం కర్ణః శుశ్రావ భారతీమ్। దురత్యయాం ప్రణయినీం పితృవద్భాస్కరేరితామ్
అప్పుడు కర్ణుడు సూర్యుని మాటలు వినాడు. అవి దాటి పోనివి, ప్రేమతో నిండినవి, తండ్రిలా భాస్కరుడు పలికినవి.
సత్యమాహ పృథా వాక్యం కర్ణ మాతృవచః కురు। శ్రేయస్తే స్యాన్నరవ్యాఘ్ర సర్వమాచరతస్తథా
కుంతి చెప్పింది నిజమే కర్ణా. నీ తల్లి చెప్పినట్లు చేయు. అలా చేస్తే, నరశ్రేష్ఠుడా, నీకు మేలు జరుగుతుంది.
ఏవముక్తస్య మాత్రా చ స్వయం పిత్రా చ భానునా । చచాల నైవ కర్ణస్య మతిః సత్యధృతేస్తదా
తల్లి, తండ్రి అయిన సూర్యుడు ఇలా చెప్పినా, కర్ణుని మనస్సు సత్యాన్ని పట్టుకున్నదే తప్ప, కదలలేదు.
న చైతచ్ఛ్రద్దధే వాక్యం క్షత్రియే భాషితం త్వయా। ధర్మద్వారం మమైతత్స్యాన్నియోగకరణం తవ
నీవు క్షత్రియుడిగా చెప్పిన ఈ మాటలను నేను నమ్మలేదు. నాకు ఇది ధర్మానికి మార్గం, కానీ నీకు ఇది ఆజ్ఞ.
అకరోన్మయి యత్పాపం భవతీ సుమహాత్యయమ్ । అపాకీర్ణోఽస్మి యన్మాతస్తద్యశఃకీర్తినాశనమ్
నీవు నాపై చేసిన పెద్ద అపరాధం తల్లి, చాలా ఘోరమైనది. నేను పాపం చేయలేదు కానీ, ఆ పని వల్ల నా పేరు, కీర్తి నశించాయి.
అహం చేత్క్షత్రియో జాతో న ప్రాప్తః క్షత్రసత్క్రియామ్ । త్వత్కృతే కిం ను పాపీయః శత్రుః కుర్యాన్మమాహితమ్
నేను క్షత్రియుడిగా పుట్టినా, యుద్ధవిధులు పొందలేదు. శత్రువు చేసినా ఇంత పెద్ద అపకారం చేయడు, నీవు చేసినదే ఎక్కువ.
క్రియాకాలే త్వనుక్రోశమకృత్వా త్వమిమం మమ। హీనసంస్క్రాసమయమద్య మాం సమచూచుదః
అప్పట్లో నా సంస్కారాల సమయంలో నాపై కనికరించలేదు. ఇప్పుడు నా అవమాన సమయంలో నన్ను అంగీకరించడానికి వచ్చావు.
న వై మమ హితం పూర్వం మాతృవచ్చేష్టితం త్వయా। సా మాం సంబోధయస్యద్య కేవలాత్మహితైషిణీ
ఇప్పటివరకు నీవు నా కోసం తల్లి లాగా ఏ పని చేయలేదు. కానీ ఈ రోజు నన్ను మేల్కొలిపి, నాకే మేలు జరగాలని కోరుకుంటున్నావు.
కృష్ణేన సహితాత్కో వై న వ్యథేత ధనంజయాత్। కోద్య భీతం న మాం విద్యాత్పర్థానాం సమితిం గతమ్
కృష్ణుడు తోడై ఉన్న ధనంజయుడిని చూసి ఎవరికైనా భయం కలగక మానదు. అయినా నేను పాండవులతో యుద్ధానికి వెళ్తున్నానని నన్ను భయపడ్డవాడిగా అనుకోకూడదు.
అభ్రాతా విదితః పూర్వం యుద్ధకాలే ప్రకాశితః । పాణ్డవాన్యది గచ్ఛామి కిం మాం క్షత్రం వదిష్యతి
పూర్వం యుద్ధ సమయంలో నేను వాళ్లకు అన్నయ్యను కాదని అందరికీ తెలిసిపోయింది. ఇప్పుడు పాండవులవద్దకు వెళ్తే, ఇతర క్షత్రియులు నన్ను ఎలా మాట్లాడుకుంటారు?
సర్వకామైః సంవిభక్తః పూజితశ్చ యథాసుఖమ్ । అహం వై ధార్తరాష్ట్రాణాం కుర్యాం తదఫలం కథమ్
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులవల్ల అన్నీ కోరికలు తీరాయి, గౌరవం, సుఖం లభించాయి. అలాంటి వారికి నేను చేసిన ఉపకారాన్ని వృథా చేయడం ఎలా సాధ్యం?
ఉపనహ్య పరైర్వైరం యే మాం నిత్యముపాసతే । నమస్కుర్వన్తి చ సదా వసవో వాసవం యథా
ఇతరులతో శత్రుత్వం పెట్టుకుని, నన్ను ఎప్పుడూ సేవిస్తూ, ఇంద్రుడిని వసువులు నమస్కరించినట్టు నన్ను వందనం చేస్తూ ఉంటారు.
మమ ప్రాణేన యే శత్రూఞ్శక్తాః ప్రతిసమాసితుమ్। మన్యన్తే తే కథం తేషామహం ఛిన్ద్యాం మనోరథమ్
నా వల్ల తమ శత్రువులను ఎదుర్కొనగలమని నమ్మిన వారికోసం, వారి ఆశలను నేను ఎలా ఛేదించగలను?
మయా ప్లవేన సంగ్రామం తితీర్షన్తి దురత్యయమ్। అపారే పారకామా యే త్యజేయం తానహం కథమ్
దాటి పోలేని యుద్ధాన్ని నన్ను నావలా నమ్ముకుని దాటాలని ఆశించే వారిని నేను ఎలా వదిలిపెట్టగలను?
అయం హి కాలః సంప్రాప్తో ధార్తరాష్ట్రోపజీవినామ్ । నిర్వేష్టవ్యం మయా తత్ర ప్రాణానపరిరక్షతా
ఇప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను ఆధారంగా జీవించే వారికి సమయం వచ్చింది. అక్కడ నా ప్రాణాలకైనా హాని వచ్చినా, నేను నా కర్తవ్యాన్ని చేయాలి.
కృతార్థాః సుభృతా యే హి కృత్యకాలే హ్యుపస్థితే। అనవేక్ష్య కృతం పాపా వికుర్వన్త్యనవస్థితాః
ఎవరైనా మంచి పోషణ, బహుమతి పొందాక, అవసరమైన సమయంలో చేసిన ఉపకారాన్ని పట్టించుకోకుండా, తప్పు చేస్తే వారు స్థిరంగా ఉండరు, పాపం చేస్తారు.
రాజకిల్బిషిణాం తేషాం భర్తృపిణ్డాపహారిణామ్। నైవాయం న పరో లోకో విద్యతే పాపకర్మణామ్
రాజపాపంతో కలుషితమై, యజమాని అన్నాన్ని తినే వారు, పాపకార్యాలు చేసే వారికి ఈ లోకం కూడా లేదు, పరలోకం కూడా లేదు.
ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రాణామర్థే యోత్స్యామి తే సుతైః । బలం చ శక్తిం చాస్థాయ న వై త్వయ్యనృతం వదే
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల కోసం, నీ కుమారులతో యుద్ధం చేస్తాను. నా బలాన్ని, శక్తిని నమ్ముకుని పోరాడతాను. నీకు అసత్యం చెప్పడం లేదు.
ఆనృశంస్యమథో వృత్తం రక్షన్సత్పురుషోచితమ్। అతోఽర్థకరమప్యేతన్న కరోమ్యద్య తే వచః
దయను, మంచితనాన్ని కాపాడుతూ, మాన్యులవారి నడవడిక పాటిస్తూ, నువ్వు చెప్పినది నాకెంత లాభం వచ్చినా, ఈ రోజు చేయను.
న చ తేఽయం సమారమ్భో మయి మోఘో భవిష్యతి। వధ్యాన్విషహ్యాన్సంగ్రామే న హనిష్యామి తే సుతాన్
నీవు నన్ను ఒప్పించడానికి చేసిన ప్రయత్నం వృథా కాదు. యుద్ధంలో నీ కుమారులు చనిపోవాల్సినవారు, జయించదగినవారు అయినా, నేను వారిని హతమార్చను.
యుధిష్ఠిరం చ భీమం చ యమౌ చైవార్జునాదృతే । అర్జునేన సమం యుద్ధమపి యౌధిష్ఠిరే బలే
అర్జునుడిని తప్పించి, యుద్ధంలో యుధిష్ఠిరుడు, భీముడు, అశ్వినీద్వయులు నాతో సమాన బలంతో ఎదురైనా, వారితో పోరాడను.
అర్జునం హి నిహత్యాజౌ సంప్రాప్తం స్యాత్ఫలం మయా। యశసా చాపి యుజ్యేయం నిహతః సవ్యసాచినా
యుద్ధంలో అర్జునుడిని హతమార్చితే నా లక్ష్యం నెరవేరుతుంది. లేకపోతే, సవ్యసాచితో నేను చనిపోతే నాకు కీర్తి లభిస్తుంది.
న తే జాతు నశిష్యన్తి పుత్రాః పఞ్చ యశస్విని । నిరర్జునాః సకర్ణా వా సార్జునా వా హతే మయి
ఓ మహాత్మా! నీ ఐదుగురు కుమారులు ఎప్పుడూ నశించరు. నేను అర్జునుని చేతిలో చనిపోయినా, కర్ణుడితో కలసి ఉన్నా, లేక అర్జునుడు లేకపోయినా.
ఇతి కర్ణవచః శ్రుత్వా కున్తీ దుఃఖాత్ప్రవేషతీ । ఉవాచ పుత్రమాశ్లిష్య కర్ణం ధైర్యాదకమ్పనమ్
కర్ణుడు చెప్పిన మాటలు విని, కుంటీ దుఃఖంతో నిండిపోయి, తన కుమారుడైన కర్ణుని ఆలింగనం చేసి, ధైర్యంగా మాట్లాడింది.
ఏవం వై భావ్యమేతేన క్షయం యాస్యన్తి కౌరవాః । యథా త్వం భాషసే కర్ణ దైవం తు బలవత్తరమ్
నీవు చెప్పినట్టే జరుగుతుంది. కౌరవులు నాశనమవుతారు. అయినా కర్ణా, విధి మన ప్రయత్నాలకన్నా గొప్పది.