అతిష్ఠత్సూర్యతాపార్తా కర్ణస్యోత్తరవాససి। కౌరవ్యపత్నీ వార్ష్ణేయీ మద్మమాలేవ శుష్యతీ
సూర్యుని వేడికి బాధపడుతూ, కౌరవుల కోడలు, వృష్ణివంశానికి చెందిన కుంతి, కర్ణుని పై వస్త్రం దగ్గర నిలబడి, తనే తాను వేడితో ఎండిపోతున్నట్టు అనిపించింది.
ఆపృష్ఠతాపాఞ్జప్త్వా స పరివృత్త్య యతవ్రతః । దృష్ట్వా కున్తీముపాతిష్ఠదభివాద్య కృతాఞ్జలిః
జపం ముగించాక, సూర్యుని వేడి భరించి, ఆ నియమాన్ని పాటించినవాడు తిరిగి చూసి, కుంతిని చూసి, చేతులు జోడించి నమస్కరించి దగ్గరికి వచ్చాడు.
యథాన్యాయం మహాతేజా మానీ ధర్మభృతాం వరః । ఉత్స్మయన్ప్రణతః ప్రాహ కున్తీం వైకర్తనో వృషః
యథాన్యాయంగా, గొప్ప తేజస్సుతో, గర్వంతో, ధర్మాన్ని పాటించే కర్ణుడు, చిరునవ్వుతో నమస్కరించి, కుంతిని ఇలా అడిగాడు.
రాధేయోఽహమాధిరథిః కర్ణస్త్వామభివాదయే । ప్రాప్తా కిమర్థం భవతీ బ్రూహి కిం కరవామి తే
నేను రాధేయుడు, అద్భుత రథసారథి కర్ణుడిని. మిమ్మల్ని నమస్కరిస్తున్నాను. మీరు ఎందుకు వచ్చారు? నాకు ఏం చేయమంటారు? చెప్పండి.
కౌన్తేయస్త్వం న రాధేయో న తవాధిరథః పితా। నాసి సూతకులే జాతః కర్ణ తద్విద్ధి మే వచః
కర్ణా, నీవు రాధే కుమారుడు కాదవు, అధిరథుడు నీ తండ్రి కూడా కాడు. నీవు సూతపుత్రుడిగా జన్మించలేదు. నా మాట విను, ఇది నిజం.
కానీనస్త్వం మయా జాతః పూర్వజః కుక్షిణా ధృతః । కున్తిరాజస్య భవనే పార్థస్త్వమసి పుత్రక
నీవు నాలో పుట్టిన నా ముద్దుబిడ్డవు. నీవే కుంటీ మహారాజు ఇంట్లో పెద్దవాడవు, పార్థుడవు నా కుమారుడా.
ప్రకాశకర్మా తపనో యోఽయం దేవో విరోచనః । అజీజనత్త్వాం మయ్యేష కర్ణ శస్త్రభృతాం వరమ్
కన్నులా మెరిసే సూర్యదేవుడు, whose deeds shine forth, నిన్ను నాలో పుట్టించాడు కర్ణా, యుద్ధ వీరులందరిలో నీవే శ్రేష్ఠుడు.
కుణ్డలీ బద్ధకవచో దేవగర్భః శ్రియా వృతః । జాతస్త్వమసి దుర్ధర్ష మయా పుత్ర పితుర్గృహే
కుండలాలు, కవచంతో, దైవసంపదతో, అద్భుతమైన తేజస్సుతో నీవు పుట్టావు నా కుమారుడా. నీ తండ్రి ఇంట్లో నీవు ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని వీరుడవు.
స త్వం భ్రాతౄనసంబుద్ధ్య మోహద్యదుపసేవసే । ధార్తరాష్ట్రాన్న తద్యుక్తం త్వయి పుత్ర విశేషతః
నీవు నీ సోదరులను గుర్తించక, మోహంలో ధృతరాష్ట్ర కుమారులకు సేవ చేస్తున్నావు. ఇది నీకు, ముఖ్యంగా నీకు, తగినది కాదు కుమారుడా.
ఏతద్ధర్మఫలం పుత్ర నరాణాం ధర్మనిశ్చయే । యత్తుష్యన్త్యస్య పితరో మాతా చాప్యేకదర్శినీ
ధర్మంలో నిలబడిన మనుషులకు ఇది ఫలితం కుమారుడా – వారి తండ్రులు ఆనందిస్తారు, తల్లి కూడా ఒకే దృష్టితో సంతోషిస్తుంది.
అర్జునేనార్జితాం పూర్వం హృతాం లోభాదసాధుభిః । ఆచ్ఛిద్య ధార్తరాష్ట్రేభ్యో భుఙ్క్ష యౌధిష్ఠిరీం శ్రియమ్
అర్జునుడు గెలిచిన వైభవాన్ని, ధృతరాష్ట్ర కుమారులు దురాశతో దోచుకున్నదాన్ని తిరిగి పొందు. యుధిష్ఠిరుని ఐశ్వర్యాన్ని అనుభవించు.
అద్య పశ్యన్తు కురవః కర్ణార్జునసమాగమమ్ । సౌభ్రాత్రేణ సమాలక్ష్య సంనమన్తామసాధవః
ఈ రోజు కౌరవులు కర్ణుడు–అర్జునుల కలయికను చూడాలి. మీ సోదరభావాన్ని చూసి, చెడ్డవారు తలవంచాలి.
కర్ణార్జునౌ వై భవతాం యథా రామజనార్దనౌ । అసాధ్యం కిం ను లోకే స్యాద్యువయోః సంహితాత్మనోః
కర్ణా, అర్జునా, మీరు ఇద్దరూ కలిసినప్పుడు రాముడు–జనార్దనుల్లా అవుతారు. మీ ఇద్దరికీ ఏదైనా సాధ్యం కానిదేముంటుంది?
కర్ణ శోభిష్యసే నూనం పఞ్చమిర్భ్రాతృభిర్వృతః। దేవైః పరివృతో బ్రహ్మా వేద్యామివ మహాధ్వరే
కర్ణా, నీ ఐదుగురు సోదరులతో కలిసి నీవు ఎంత అందంగా మెరిసిపోతావు! అది దేవతలతో కూడిన బ్రహ్మను యజ్ఞవేదికపై చూడటంలా ఉంటుంది.
ఉపపద్యో గుణైః సర్వైర్జ్యేష్ఠః శ్రేష్ఠేషు బన్ధుషు । సూతపుత్రేతి మా శబ్దః పార్థస్త్వమసి వీర్యవాన్
అన్ని గుణాలతో నీవు పెద్దవాడవు, ఉత్తమ బంధువుల్లో శ్రేష్ఠుడవు. 'సూతపుత్రుడు' అనే మాట ఎవరూ పలకకూడదు. నీవు పరాక్రమవంతుడైన పార్థుడవు.
తతః సూర్యాన్నిశ్చరితాం కర్ణః శుశ్రావ భారతీమ్। దురత్యయాం ప్రణయినీం పితృవద్భాస్కరేరితామ్
అప్పుడు కర్ణుడు సూర్యుని మాటలు వినాడు. అవి దాటి పోనివి, ప్రేమతో నిండినవి, తండ్రిలా భాస్కరుడు పలికినవి.
సత్యమాహ పృథా వాక్యం కర్ణ మాతృవచః కురు। శ్రేయస్తే స్యాన్నరవ్యాఘ్ర సర్వమాచరతస్తథా
కుంతి చెప్పింది నిజమే కర్ణా. నీ తల్లి చెప్పినట్లు చేయు. అలా చేస్తే, నరశ్రేష్ఠుడా, నీకు మేలు జరుగుతుంది.
ఏవముక్తస్య మాత్రా చ స్వయం పిత్రా చ భానునా । చచాల నైవ కర్ణస్య మతిః సత్యధృతేస్తదా
తల్లి, తండ్రి అయిన సూర్యుడు ఇలా చెప్పినా, కర్ణుని మనస్సు సత్యాన్ని పట్టుకున్నదే తప్ప, కదలలేదు.
న చైతచ్ఛ్రద్దధే వాక్యం క్షత్రియే భాషితం త్వయా। ధర్మద్వారం మమైతత్స్యాన్నియోగకరణం తవ
నీవు క్షత్రియుడిగా చెప్పిన ఈ మాటలను నేను నమ్మలేదు. నాకు ఇది ధర్మానికి మార్గం, కానీ నీకు ఇది ఆజ్ఞ.
అకరోన్మయి యత్పాపం భవతీ సుమహాత్యయమ్ । అపాకీర్ణోఽస్మి యన్మాతస్తద్యశఃకీర్తినాశనమ్
నీవు నాపై చేసిన పెద్ద అపరాధం తల్లి, చాలా ఘోరమైనది. నేను పాపం చేయలేదు కానీ, ఆ పని వల్ల నా పేరు, కీర్తి నశించాయి.
అహం చేత్క్షత్రియో జాతో న ప్రాప్తః క్షత్రసత్క్రియామ్ । త్వత్కృతే కిం ను పాపీయః శత్రుః కుర్యాన్మమాహితమ్
నేను క్షత్రియుడిగా పుట్టినా, యుద్ధవిధులు పొందలేదు. శత్రువు చేసినా ఇంత పెద్ద అపకారం చేయడు, నీవు చేసినదే ఎక్కువ.
క్రియాకాలే త్వనుక్రోశమకృత్వా త్వమిమం మమ। హీనసంస్క్రాసమయమద్య మాం సమచూచుదః
అప్పట్లో నా సంస్కారాల సమయంలో నాపై కనికరించలేదు. ఇప్పుడు నా అవమాన సమయంలో నన్ను అంగీకరించడానికి వచ్చావు.
న వై మమ హితం పూర్వం మాతృవచ్చేష్టితం త్వయా। సా మాం సంబోధయస్యద్య కేవలాత్మహితైషిణీ
ఇప్పటివరకు నీవు నా కోసం తల్లి లాగా ఏ పని చేయలేదు. కానీ ఈ రోజు నన్ను మేల్కొలిపి, నాకే మేలు జరగాలని కోరుకుంటున్నావు.
కృష్ణేన సహితాత్కో వై న వ్యథేత ధనంజయాత్। కోద్య భీతం న మాం విద్యాత్పర్థానాం సమితిం గతమ్
కృష్ణుడు తోడై ఉన్న ధనంజయుడిని చూసి ఎవరికైనా భయం కలగక మానదు. అయినా నేను పాండవులతో యుద్ధానికి వెళ్తున్నానని నన్ను భయపడ్డవాడిగా అనుకోకూడదు.
అభ్రాతా విదితః పూర్వం యుద్ధకాలే ప్రకాశితః । పాణ్డవాన్యది గచ్ఛామి కిం మాం క్షత్రం వదిష్యతి
పూర్వం యుద్ధ సమయంలో నేను వాళ్లకు అన్నయ్యను కాదని అందరికీ తెలిసిపోయింది. ఇప్పుడు పాండవులవద్దకు వెళ్తే, ఇతర క్షత్రియులు నన్ను ఎలా మాట్లాడుకుంటారు?
సర్వకామైః సంవిభక్తః పూజితశ్చ యథాసుఖమ్ । అహం వై ధార్తరాష్ట్రాణాం కుర్యాం తదఫలం కథమ్
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులవల్ల అన్నీ కోరికలు తీరాయి, గౌరవం, సుఖం లభించాయి. అలాంటి వారికి నేను చేసిన ఉపకారాన్ని వృథా చేయడం ఎలా సాధ్యం?
ఉపనహ్య పరైర్వైరం యే మాం నిత్యముపాసతే । నమస్కుర్వన్తి చ సదా వసవో వాసవం యథా
ఇతరులతో శత్రుత్వం పెట్టుకుని, నన్ను ఎప్పుడూ సేవిస్తూ, ఇంద్రుడిని వసువులు నమస్కరించినట్టు నన్ను వందనం చేస్తూ ఉంటారు.
మమ ప్రాణేన యే శత్రూఞ్శక్తాః ప్రతిసమాసితుమ్। మన్యన్తే తే కథం తేషామహం ఛిన్ద్యాం మనోరథమ్
నా వల్ల తమ శత్రువులను ఎదుర్కొనగలమని నమ్మిన వారికోసం, వారి ఆశలను నేను ఎలా ఛేదించగలను?
మయా ప్లవేన సంగ్రామం తితీర్షన్తి దురత్యయమ్। అపారే పారకామా యే త్యజేయం తానహం కథమ్
దాటి పోలేని యుద్ధాన్ని నన్ను నావలా నమ్ముకుని దాటాలని ఆశించే వారిని నేను ఎలా వదిలిపెట్టగలను?
అయం హి కాలః సంప్రాప్తో ధార్తరాష్ట్రోపజీవినామ్ । నిర్వేష్టవ్యం మయా తత్ర ప్రాణానపరిరక్షతా
ఇప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను ఆధారంగా జీవించే వారికి సమయం వచ్చింది. అక్కడ నా ప్రాణాలకైనా హాని వచ్చినా, నేను నా కర్తవ్యాన్ని చేయాలి.