కేశవస్య తు తద్వాక్యం కర్ణః శ్రుత్వా హితం శుభమ్। అబ్రవీదభిసంపూజ్య కృష్ణం తం మధుసూదనమ్
కేశవుని ఆ మంగళకరమైన, హితమైన మాటలు వినిన కర్ణుడు, మధుసూదనుడైన కృష్ణుని గౌరవంగా పలికాడు.
జానన్మాం కిం మహాబాహో సంమోహయితుమిచ్ఛసి। యోయం పృథివ్యాః కార్త్స్న్యేన వినాశః సముపస్థితః
మహాబాహువైన కృష్ణా, నన్ను బాగా తెలిసిన నీవు, ఈ భూమి అంతా నాశనం అవుతున్న సమయంలో, నన్ను ఎందుకు మాయలో పడేయాలని చూస్తున్నావు?
నిమిత్తం తత్ర శకునిరహం దుఃశాసనస్తథా। దుర్యోధనశ్చ నృపతిర్ధృతరాష్ట్రసుతోఽభవత్
ఈ కారణానికి శకుని, నేనూ, దుఃశాసనుడూ, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన దుర్యోధనుడూ కారణం.
అసంశయమిదం కృష్ణ మహద్యుద్ధముపస్థితమ్। పాణ్డవానాం కురూణాం చ ఘోరం రుధిరకర్దమమ్
కృష్ణా, ఎలాంటి సందేహం లేకుండా, పాండవులు, కౌరవుల మధ్య రక్తపాతం, భయంకరమైన గొప్ప యుద్ధం రాబోతోంది.
రాజానో రాజపుత్రాశ్చ దుర్యోధనవశానుగాః । రణే శస్త్రాగ్నినా దగ్ధాః ప్రాప్స్యన్తి యమసాదనమ్
దుర్యోధనుని మాట విన్న రాజులు, యువరాజులు యుద్ధంలో ఆయుధాల అగ్నిలో కాలిపోతారు, వారు యముని లోకానికి చేరుకుంటారు.
స్వప్నా హి బహవో ఘోరా దృశ్యన్తే మధుసూదన। నిమిత్తాని చ ఘోరాణి తథోత్పాతాః సుదారుణాః
మధుసూదనా, ఎన్నో భయంకరమైన కలలు కనబడుతున్నాయి, అలాగే భయానకమైన సూచనలు, భయంకరమైన అపశకునాలు కనిపిస్తున్నాయి.
పరాజయం ధార్తరాష్ట్రే విజయం చ యుధిష్ఠిరే । సంసన్త ఇవ వార్ష్ణేయ వివిధా రోమహర్షణాః
వృష్ణివంశజుడా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులకు ఓటమి, యుధిష్ఠిరునికి విజయం అని అనేక రోమాంచక సూచనలు చెబుతున్నాయి.
ప్రాజాపత్యం హి నక్షత్రం గ్రహస్తీక్ష్ణో మహాద్యుతిః । శనైశ్చరః పీడయతి పీడయన్ప్రాణినోఽధికమ్
ప్రజాపత్య నక్షత్రాన్ని ఒక తీవ్రమైన, ప్రకాశవంతమైన గ్రహం బాధిస్తోంది; శనిగ్రహం ప్రాణులను ఎక్కువగా బాధిస్తున్నాడు.
కృత్వా చాఙ్గారకో వక్రం జ్యేష్ఠాయాం మధుసూదన। అనురాధాం ప్రార్థయతే మైత్రం సంగమయన్నివ
మధుసూదనా, అంగారకుడు జ్యేష్ఠ నక్షత్రంలో వక్రంగా తిరిగి, అనూరాధను చేరాలని చూస్తున్నాడు, మైత్ర నక్షత్రంతో కలిసినట్టు ఉంది.
నూనం మహద్భయం కృష్ణ కురూణాం సముపస్థితమ్ । విశేషేణ హి వార్ష్ణేయ చిత్రాం పీడయతే గ్రహః
కృష్ణా, కౌరవులకు నిజంగా గొప్ప ప్రమాదం దగ్గరపడింది. ముఖ్యంగా వృష్ణివంశజుడా, ఒక గ్రహం చిత్ర నక్షత్రాన్ని బాధిస్తోంది.
సోమస్య లక్ష్మ వ్యావృత్తం రాహురర్కముపైతి చ। దివశ్చోల్కాః పతన్త్యేతాః సనిర్ఘాతాః సకంపనాః
చంద్రుని ముద్ర కనిపించడం లేదు, రాహువు సూర్యుని దగ్గరకు వస్తోంది, ఆకాశంలో ఉల్కలు మోగుతూ, గర్జిస్తూ పడిపోతున్నాయి.
నిష్టనన్తి చ మాతఙ్గా ముఞ్చన్త్యశ్రూణి వాజినః । పానీయం యవసం చాపి నాభినన్దన్తి మాధవ
ఏనుగులు గర్జిస్తున్నాయి, గుర్రాలు కన్నీళ్లు కారుస్తున్నాయి; అవి నీళ్లు, యవలు కూడా ఇష్టపడటం లేదు మాధవా.
ప్రాదుర్భూతేషు చైతేషు భయమాహురుపాస్థితమ్। నిమిత్తేషు మహాబాహో దారుణం ప్రాణినాశనమ్
ఈ అపశకునాలు కనబడినప్పుడు, ఓ మహాబాహూ, భయంకరమైన భయం వచ్చిందని, ప్రాణులు నశించబోతున్నాయని పెద్దలు చెబుతున్నారు.
అల్పే భుక్తే పురీషం చ ప్రభూతమిహ దృశ్యతే। వాజినాం వారణానాం చ మనుష్యాణాం చ కేశవ
ఇక్కడ గుర్రాలు, ఏనుగులు, మనుషులందరిలో, తక్కువ తిన్నా కూడా విపరీతంగా మలమూత్రాలు కనిపిస్తున్నాయి, ఓ కేశవా.
ధార్తరాష్ట్రస్య సైన్యేషు సర్వేషు మధుసూదన। పరాభవస్య తల్లిఙ్గమితి ప్రాహుర్మనీషిణః
ధృతరాష్ట్రుని సైన్యంలో ఇది ఓ మధుసూదనా, ఓటమికి సంకేతమని జ్ఞానులు అంటున్నారు.
ప్రహృష్టం వాహనం కృష్ణ పాణ్డవానాం ప్రచక్షతే। ప్రదక్షిణా మృగాశ్చైవ తత్తేషాం జయలక్షణమ్
పాండవుల రథం ఆనందంగా ఉంది అని, జంతువులు వారిని కుడివైపు చుట్టుకుంటున్నాయని చెబుతున్నారు, ఇవన్నీ వారి విజయానికి సూచనలుగా ఉన్నాయి, ఓ కృష్ణా.
అపసవ్యా మృగాః సర్వే ధార్తరాష్ట్రస్య కేశవ । వాచశ్చాప్యశరీరిణ్యస్తకత్పరాభవలక్షణమ్
ధృతరాష్ట్రుని సైన్యానికి ఎడమవైపు జంతువులన్నీ కదలుతున్నాయి, ఓ కేశవా. అలాగే శరీరం లేని స్వరాలు వినిపిస్తున్నాయి, ఇవన్నీ ఓటమికి సూచనలే.
మయూరాః పుణ్యశకునా హంససారసచాతకాః । జీవఞ్జీవకసఙ్ఘాశ్చాప్యనుగచ్ఛన్తి పాణ్డవాన్
పావనమైన నెమళ్లు, శుభశకున పక్షులు, హంసలు, సారసాలు, చాతకాలు, జీ్వంజీవిక పక్షుల గుంపులు కూడా పాండవులను అనుసరిస్తున్నాయి.
గృధ్రాః కఙ్కా బకాః శ్యేనా యాతుధానాస్తథా వృకాః । మక్షికాణాం చ సఙ్ఘాతా అనుధావన్తి కౌరవాన్
గద్దలు, కాకులు, బకులు, పటంగాలు, రాక్షసులు, నక్కలు, ఈగల గుంపులు కౌరవులను వెంబడిస్తున్నాయి.
ధార్తరాష్ట్రస్య సైన్యేషు భేరీణాం నాస్తి నిఃస్వనః । అనాహతాః పాణ్డవానాం నదన్తి పటహాః కిల
ధృతరాష్ట్రుని సైన్యంలో బేరీలు మోగడం లేదు. కానీ పాండవులవారి వద్ద తాకకుండానే పటాహాలు గర్జిస్తున్నాయి.
ఉదపానాశ్చ నర్దన్తి యథా గోవృషభాస్తథా । ధార్తరాష్ట్రస్య సైన్యేషు తత్పరాభవలక్షణమ్
ధృతరాష్ట్రుని సైన్యంలో బావులు ఎద్దులు, ఆవుల్లా గర్జిస్తున్నాయి. ఇది ఓటమికి సూచన.
మాంసశోణితవర్షం చ వృష్టం దేవేన మాధవ । తథా గన్ధర్వనగరం భానుమత్సముపస్థితమ్
దేవతలు మాంసం, రక్తం వర్షం కురిపించారు, ఓ మాధవా. అలాగే ప్రకాశవంతమైన గంధర్వనగరం ప్రత్యక్షమైంది.
సప్రాకారం సపరిఖం సవప్రం చారుతోరణమ్ । కృష్ణశ్చ పరిఘస్తత్ర భానుమావృత్య తిష్ఠతి
ప్రాకారాలు, కాలువలు, మట్టిగుట్టలు, అందమైన గోపురాలతో కూడిన నగరంలా, ఓ కృష్ణా, ఒక నల్లటి అడ్డంకి సూర్యుడిని కప్పేసి అక్కడ నిలిచింది.
ఉదయాస్తమనే సంధ్యే వేదయన్తీ మహద్భయమ్ । శివా చ వాశతే ఘోరం తత్పరాభవలక్షణమ్
ఉదయం, సాయంత్రం, సంధ్య సమయాల్లో పెద్ద భయం కనిపిస్తోంది. గుడ్లగూబ భయంకరంగా అరుస్తోంది — ఇది ఓటమికి సూచన.
ఏకపక్షాక్షిచరణాః పక్షిణో మధుసూదన । ఉత్సృజన్తి మహద్ధోరం తత్పరాభవలక్షణమ్
ఒక రెక్క, ఒక కన్ను, ఒక కాలు ఉన్న పక్షులు, ఓ మధుసూదనా, పెద్ద భయంకరమైన అరుపు వేస్తున్నాయి — ఇది ఓటమికి సూచన.
కృష్ణగ్రీవాశ్చ శకునా రక్తపాదా భయానకాః । సన్ధ్యామిముఖా యాన్తి తత్పరాభవలక్షణమ్
నల్ల మెడలు, ఎర్ర పాదాలు ఉన్న భయంకరమైన పక్షులు సంధ్య దిశవైపు కదులుతున్నాయి — ఇది ఓటమికి సూచన.
బ్రాహ్మణాన్ప్రథమం ద్వేష్టి గురూంశ్చ మధుసూదన । భృత్యాన్భక్తిమతశ్చాపి తత్పరాభవలక్షణమ్
బ్రాహ్మణులను, పెద్దలను, భక్తి ఉన్న సేవకులను ముందుగా ద్వేషించడం కూడా ఓ మధుసూదనా, ఓటమికి సంకేతం.
పూర్వా దిగ్లోహితాకారా శస్త్రవర్ణా చ దక్షిణా । ఆమపాత్రప్రతీకాశా పశ్చిమా మధుసూదన
తూర్పు దిక్కు ఎర్రగా ఉంది, దక్షిణం ఆయుధాల వర్ణంలో ఉంది, పడమర పచ్చికుండలా ఉంది, ఓ మధుసూదనా.
ఉత్తరా శఙ్ఖవర్ణాభా దిశాం వర్ణా ఉదాహృతాః ।। ప్రదీప్తాశ్చ దిశః సర్వా ధార్తరాష్ట్రస్య మాధవ
ఉత్తరం శంఖంలా తెల్లగా మెరిసిపోతోంది. ఇలా దిక్కుల రంగులు చెప్పబడ్డాయి. ధృతరాష్ట్రుని కోసం అన్ని దిక్కులు అగ్నిలా మండుతున్నాయి, ఓ మాధవా.
మహద్భయం వేదయన్తి తస్మిన్నుత్పాతదర్శనే ।। సహస్రపాదం ప్రాసాదం స్వప్నాన్తే స్మ యుధిష్ఠిరః
ఈ అపశకునాలు కనిపించినప్పుడు పెద్ద భయం కలుగుతోంది. ఒక కల చివర యుధిష్ఠిరుడు వెయ్యి కాళ్లు ఉన్న ప్రాసాదాన్ని చూశాడు.