కర్ణినాలీకనారాచా వత్సదన్తోపబృంహణాః । తోమరాః సోమకలశాః పవిత్రాణి ధనూంషి చ
కర్ణులు ఉన్న బాణాలు, ఇనుప అగ్రాలతో కూడిన బాణాలు, కోడిపిల్ల దంతాలతో బలపరిచిన బాణాలు — ఇవే ఇక్కడ శక్తులు, సోమపాత్రలు, పవిత్రాలు, ధనుస్సులు అవుతాయి.
అసయోఽత్ర కపాలాని పురోడాశాః శిరాంసి చ। హవిస్తు రుధిరం కృష్ణ తస్మిన్యజ్ఞే భవిష్యతి
ఇక్కడ ఖడ్గాలు పూజా పాత్రలు, ఖోపాలు నైవేద్య పాత్రలు, తలలు పిండి వంటివి అవుతాయి. కృష్ణా, ఆ యజ్ఞంలో రక్తమే హవిస్సు అవుతుంది.
ఇధ్మాః పరిధయశ్చైవ శక్తయో విమలా గదాః। సదస్యా ద్రోణశిష్యాశ్చ కృపస్య చ శరద్వతః
ఇక్కడ ఇంధనం, పరిధులు — ఇవన్నీ నిర్మలమైన శక్తులు, గదలు అవుతాయి. సహాయులు అంటే ద్రోణుడు, శరద్వత్పుత్రుడు కృపాచార్యుడు వీరి శిష్యులు.
ఇషవోఽత్ర పరిస్తోమా ముక్తా గాణ్డీవధన్వనా । మహారథప్రయుక్తాశ్చ ద్రోణద్రౌణిప్రచోదితాః
ఇక్కడ గాండీవం నుండి విడిచే బాణాలు స్తోత్రాలు అవుతాయి. మహారథులు, ద్రోణుడు, ద్రోణిపుత్రుడు ప్రేరేపించి వదిలే బాణాలు హవిస్సులు అవుతాయి.
ప్రతిప్రాస్థానికం కర్మ సాత్యకిస్తు కరిష్యతి। దీక్షితో ధార్తరాష్ట్రోఽత్ర పత్నీ చాస్య మహాచమూః
ప్రారంభ కర్మలను సత్యకి నిర్వహిస్తాడు. ఇక్కడ ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు దుర్యోధనుడు యజ్ఞదీక్షితుడు, అతని మహాసైన్యం అతని భార్యగా ఉంటుంది.
ఘటోత్కచోఽత్ర శామిత్రం కరిష్యతి మహాబలః । అతిరాత్రే మహాబాహో వితతే యజ్ఞకర్మణి
ఈ అతి విశాలమైన అర్ధరాత్రి యజ్ఞంలో ఘటోత్కచుడు, మహాబలుడు, సహాయ పూజారిగా వ్యవహరిస్తాడు.
దక్షిణా త్వస్య యజ్ఞస్య ధృష్టద్యుమ్నః ప్రతాపవాన్ । వైతానికే కర్మముఖే జాతో యత్కృష్ణ పావకాత్
ఈ యజ్ఞానికి దక్షిణగా, అగ్నిలో జన్మించిన ధృష్టద్యుమ్నుడు, పరాక్రమశాలి, వైతానిక కర్మ ప్రారంభంలో ఉంటాడు, కృష్ణా.
యదబ్రువమహం కృష్ణ కటుకాని స్మ పాణ్డవాన్। ప్రియార్థం ధార్తరాష్ట్రస్య తేన తప్యే హ్యకర్మణా
కృష్ణా, పాండవులకు నేను దుర్యోధనుని మనసు గెలవడానికి చెప్పిన కఠినమైన మాటలు వల్ల, ఆ తప్పు వల్ల నేను ఇప్పుడు బాధపడుతున్నాను.
యదా ద్రక్ష్యసి మాం కృష్ణ నిహతం సవ్యసాచినా । పునశ్చితిస్తదా చాస్య యజ్ఞస్యాథ భవిష్యతి
కృష్ణా, నన్ను అర్జునుడు సంహరిస్తున్నప్పుడు నువ్వు చూసినపుడు, ఆ యజ్ఞానికి అంతిమ పవిత్రీకరణ జరుగుతుంది.
దుఃశాసనస్య రుధిరం యదా పాస్యతి పాణ్డవః । ఆనర్దం నర్దతః సమ్యక్ తదా సూయం భవిష్యతి
భీముడు, దుశ్శాసనుని రక్తాన్ని అతను ప్రతిజ్ఞ చేసినట్లు గర్జిస్తూ తాగినప్పుడు, ఆ యజ్ఞానికి పానీయ హవిస్సు జరుగుతుంది.
యదా ద్రోణం చ భీష్మం చ పాఞ్చాల్యౌ పాతయిష్యతః । తదా యజ్ఞావసానం తద్భవిష్యతి జనార్దన
పాంచాల కుమారులు ద్రోణుడు, భీష్ముడిని పడగొట్టినప్పుడు, జనార్దనా, ఆ యజ్ఞానికి ముగింపు అవుతుంది.
దుర్యోధనం యదా హన్తా భీమసేనో మహాబలః । తదా సమాప్స్యతే యజ్ఞో ధార్తరాష్ట్రస్య మాధవ
భీమసేనుడు, మహాబలుడు, దుర్యోధనుని సంహరించినప్పుడు, మాధవా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల యజ్ఞం పూర్తవుతుంది.
స్నుషాశ్చ ప్రస్నుషాశ్చైవ ధృతరాష్ట్రస్య సఙ్గతాః । హతేశ్వరా నష్టపుత్రా హతనాథాశ్చ కేశవ
ధృతరాష్ట్రుని కోడళ్ళు, మనవరాళ్ళు — వీరందరూ ఒకచోట చేరి, భర్తలు లేని వారు, పిల్లలు పోయిన వారు, రక్షకులు లేని వారు, కేశవా—
రుదన్త్యః సహగాన్ధార్యా శ్వగృధ్రకురరాకులే । స యజ్ఞేఽస్మిన్నవభృథో భవిష్యతి జనార్దన
వీరు గాంధారితో కలిసి ఏడుస్తూ, శునకాలు, గిద్దలు, కాకులు గుంపులో ఉన్నప్పుడు, ఆ యజ్ఞానికి ముగింపు స్నానం అవుతుంది, జనార్దనా.
విద్యావృద్ధా వయోవృద్ధాః క్షత్రియాః క్షత్రియర్షభ । వృథా మృత్యుం న కుర్వీరంస్త్వత్కృతే మధుసూదన
విద్వాంసులు, వృద్ధులు అయిన క్షత్రియులు, క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడా, మధుసూదనా, నీకోసం వృథాగా మరణించకూడదు.
శస్త్రేణ నిధనం గచ్ఛేత్సమృద్ధం క్షత్రమణ్డలమ్ । కరుక్షేత్రే పుణ్యతమే త్రైలోక్యస్యాపి కేశవ
క్షత్రియుల వలయం, కురుక్షేత్రం అనే పవిత్ర భూమిలో, ఆయుధాల చేతిలోనే అంతం పొందాలి, కేశవా, మూడు లోకాలకు అయినా సరే.
తదత్ర పుణ్డరీకాక్ష విధత్స్వ యదభీప్సితమ్ । యథా కార్త్స్న్యేన వార్ష్ణేయ క్షత్రం స్వర్గమవాప్నుయాత్
కనుక, కమలనయనుడా, నీకు ఇష్టమైనదాన్ని ఇక్కడ చేయు. వృష్ణివంశజుడా, క్షత్రియులు సంపూర్ణంగా స్వర్గాన్ని పొందేలా చూడు.
యావత్స్థాస్యన్తి గిరయః సరితశ్చ జనార్దన । తావత్కీర్తిభవః శబ్దః శాశ్వతోయం భవిష్యతి
జనార్దనా, పర్వతాలు, నదులు ఉన్నంతవరకు ఈ మహిమగల కీర్తి శాశ్వతంగా నిలిచిపోతుంది.
బ్రాహ్మణాః కథయిష్యన్తి మహాభారతమాహవమ్ । సమాగమేషు వార్ష్ణేయ క్షత్రియాణాం యశోధనమ్
వృష్ణివంశజుడా, బ్రాహ్మణులు సమావేసాల్లో మహాభారత యుద్ధాన్ని, క్షత్రియుల కీర్తి కోసం జరిగిన పోరును చెబుతారు.
సముపానయ కౌన్తేయం యుద్ధాయ మమ కేశవ । మన్త్రసంవరణం కుర్వన్నిత్యమేవ పరన్తప
కేశవా, శత్రువులను భయపెట్టేవాడా, కౌంతేయుడిని యుద్ధానికి నాతో తీసుకురా. ఎప్పుడూ రహస్యంగా యోచన చేస్తూ ఉండు.
కర్ణస్య వచనం శ్రుత్వా కేశవః పరవీరహా। ఉవాచ ప్రహసన్వాక్యం స్మితపూర్వమిదం యథా
కర్ణుని మాటలు విని, శత్రువులను సంహరించేవాడు కేశవుడు చిరునవ్వుతో ఇలా పలికాడు.
అపి త్వాం న లభేత్కర్ణ రాజ్యలమ్భోపపాదనమ్ । మయా దత్తాం హి పృథివీం న ప్రశాసితుమిచ్ఛసి
కర్ణా, రాజ్యాన్ని బలవంతంగా పొందలేవు. నేనెంత భూమిని ఇచ్చినా, నువ్వు పాలించాలనే మనసు పెట్టుకోవడం లేదు.
ధ్రువో జయః పాణ్డవానామితీదం న సంశయః కశ్చన విద్యతేఽత్ర। జయధ్వజో దృశ్యతే పాణ్డవస్య సముచ్ఛ్రితో వానరరాజ ఉగ్రః
పాండవులకు విజయం ఖచ్చితంగా వస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. పాండవుని విజయధ్వజం, ఉగ్రమైన వానరరాజుతో, ఎత్తుగా ఎగురుతోంది.
దివ్యా మాయా విహితా భౌమనేన సముచ్ఛ్రితా ఇన్ద్రకేతుప్రకాశాః । దివ్యాని భూతాని జయావహాని దృశ్యన్తి చైవాత్ర భయానకాని
భూమిపుత్రుడు అమూల్యమైన మాయలను ఏర్పాటుచేశాడు. ఇంద్రధ్వజంలా ప్రకాశించే పతాకాలు ఎగురుతున్నాయి. ఇక్కడ దివ్యశక్తులు, విజయం తేవడానికీ, భయపెట్టడానికీ కనిపిస్తున్నాయి.
న సఞ్జతే శైలవనస్పతిభ్య ఊర్ధ్వం తిర్యగ్యోజనమాత్రరూపః । శ్రీమాన్ధ్వజః కర్ణ ధనఞ్జయస్య సముచ్ఛ్రితః పావకతుల్యరూపః
కర్ణా, అర్జునుని మహిమాన్వితమైన ధ్వజం పర్వతాలు, చెట్లను దాటి, పైకి, అడ్డంగా ఒక యోజన దూరం వ్యాపించి, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తోంది.
యదా ద్రక్ష్యసి సఙ్గ్రామే శ్వేతాశ్వం కృష్ణసారథిమ్ । ఐన్ద్రమస్త్రం వికుర్వాణముభే చాప్యగ్నిమారుతే
పోరులో, తెల్లగుర్రాలపై కృష్ణుడు రథసారథిగా ఉండి, ఇంద్రాస్త్రాన్ని ప్రయోగిస్తూ, అగ్ని, వాయువులను వినియోగించడాన్ని నువ్వు చూసినప్పుడు,
గాణ్డీవస్య చ నిర్ఘోషం విస్ఫూర్జితమివాశనేః। న తదా భవితా త్రేతా న కృతం ద్వాపరం న చ
గాండీవం మేఘగర్జనలా ఉరుముతో ఉప్పొంగిపోతుంటే, అప్పుడప్పుడు త్రేతాయుగం, కృతయుగం, ద్వాపరయుగం ఏదీ ఉండదు.
యదా ద్రక్ష్యసి సఙ్గ్రామే కున్తీపుత్రం యుధిష్ఠిరమ్ । జపహోమసమాయుక్తం స్వాం రక్షన్తం మహాచమూమ్
పోరులో కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు జపహోమాల్లో నిమగ్నమై, తన మహాసేనను రక్షిస్తూ ఉన్నాడని నువ్వు చూసినప్పుడు,
ఆదిత్యమివ దుర్ధర్షం తపన్తం శత్రువాహినీమ్ । న తదా భవితా త్రేతా న కృతం ద్వాపరం న చ
ఆయన సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, శత్రుసేనను కాల్చుతూ, ఎదుర్కొనలేని వాడిగా ఉన్నప్పుడు, అప్పుడు త్రేత, కృత, ద్వాపరయుగాలు ఉండవు.
యదా ద్రక్ష్యసి సఙ్గ్రామే భీమసేనం మహాబలమ్ । దుఃశాసనస్య రుధిరం పీత్వా నృత్యన్తమాహవే
పోరులో మహాబలుడు భీమసేనుడు, దుఃశాసనుని రక్తాన్ని తాగి, యుద్ధంలో నాట్యం చేస్తున్నాడని నువ్వు చూసినప్పుడు,