మిథ్యోపచరితా హ్యేతే వర్తమాన హ్యనుప్రియే । అహితత్వాయ కల్పన్తే దోషా భరతసత్తమ
ఈ లోపాలు అప్పుడు మంచివిగా కనిపించినా, నిజానికి అవి కలవు అయినా, చివరికి హానికే దారి తీస్తాయి, ఓ భరతశ్రేష్ఠుడా.
త్వముక్తః కురువృద్ధేన మయా చ విదురేణ చ । వాసుదేవేన చ తథా శ్రేయో నైవాభిమన్యసే
నిన్ను కురువృద్ధుడు, నేనూ, విదురుడూ, వాసుదేవుడూ ఎన్నో సార్లు మంచిమాటలు చెప్పాం. అయినా నీవు మేలు దిశగా ఆలోచించలేదు.
అస్తి మే బలమిత్యేవ సహసా త్వం తితీర్షసి। సగ్రాహనక్రమకరం గఙ్గావేగమివోష్ణగే
'నాకు బలం ఉంది' అని మాత్రమే అనుకుని, ముక్కుసూటిగా, మొసళ్లతో నిండిన గంగానదిని వేసుకుని దాటి పోవాలనుకునే వాడిలా ప్రవర్తిస్తున్నావు.
వాససైవ యథా హి త్వం ప్రావృణ్వానోఽభిమన్యసే। స్రజం త్యక్తామివ ప్రాప్య లోభాద్యౌధిష్ఠిరీం శ్రియమ్
నీవు వస్త్రం వేసుకున్నంత మాత్రాన సంతృప్తి చెందుతున్నట్టు, లోభంతో, యుధిష్ఠిరుని ఐశ్వర్యాన్ని పారేసిన పుష్పహారాన్ని ఎత్తుకున్నట్టు తీసుకుంటున్నావు.
ద్రౌపదీసహితం పార్థం సాయుధైర్భ్రాతృభిర్వృతమ్। వనస్థమపి రాజ్యస్థః పాణ్డవం కో విజేష్యతి
ద్రౌపదితో పాటు, ఆయుధాలతో కూడిన అన్నదమ్ముల మధ్య ఉన్న పాండవుడిని, నీవు రాజ్యాన్ని కలిగి ఉన్నా, అడవిలో ఉన్నా, ఎవరు జయించగలరు?
నిదేశే యస్య రాజానః సర్వే తిష్ఠన్తి కిఙ్కరాః । తమైలవిలమాసాద్య ధర్మరాజో వ్యరాజత
యజ్ఞసేనుని కుమారుని ఆజ్ఞకు అన్ని రాజులు సేవకులుగా నిలబడతారు. అలాంటి వాడిని చేరిన యుధిష్ఠిరుడు మహిమతో ప్రకాశించాడు.
కుబేరసదనం ప్రాప్య తతో రత్నాన్యవాప్య చ । స్ఫీతమాక్రమ్య తే రాష్ట్రం రాజ్యమిచ్ఛన్తి పాణ్డవాః
కుబేరుని నివాసానికి వెళ్లి అక్కడి ధనాలను సంపాదించిన పాండవులు, ఇప్పుడు బాగా అభివృద్ధి చెంది, నీ రాజ్యంలో పాలన చేయాలని కోరుకుంటున్నారు.
దత్తం హుతమధీతం చ బ్రాహ్మణాస్తర్పితా ధనైః । ఆవయోర్గతమాయుశ్చ కృతకృత్యౌ చ విద్ధి నౌ
మేము దానం చేశాం, హోమాలు చేశాం, చదువులు పూర్తి చేశాం, బ్రాహ్మణులను ధనంతో సంతృప్తిపరిచాం. మన ఇద్దరి ఆయుష్కాలం పూర్తయింది, మన కర్తవ్యాలు నెరవేరాయి అని తెలుసుకో.
త్వం తు హిత్వా సుఖం రాజ్యం మిత్రాణి చ ధనాని చ । విగ్రహం పాణ్డవైః కృత్వా మహద్వ్యసనమాప్స్యసి
కానీ నువ్వు రాజ్య సుఖాన్ని, స్నేహితులను, ధనాన్ని వదిలేసి, పాండవులతో శత్రుత్వం పెంచుకుంటే, గొప్ప కష్టాలను ఎదుర్కొంటావు.
ద్రౌపదీ యస్య చాశాస్తే విజయం సత్యవాదినీ । తపోఘోరవ్రతా దేవీ కథం జేష్యసి పాణ్డవమ్
సత్యవాదిని అయిన ద్రౌపదీ, కఠిన వ్రతాలు, తపస్సుతో ఉన్న దేవత, విజయం కోరుకుంటున్న పాండవుడిని నువ్వు ఎలా జయించగలవు?
మన్త్రీ జనార్దనో యస్య భ్రాతా యస్య ధనఞ్జయః। సర్వశస్త్రభృతాం శ్రేష్ఠః కథం జేష్యసి పాణ్డవమ్
యాని మంత్రి జనార్దనుడు, అన్నయ్య ధనంజయుడు, ఆయుధాలలో అగ్రగణ్యుడు ఉన్న పాండవుడిని నువ్వు ఎలా జయించగలవు?
సహాయా బ్రాహ్మణా యస్య ధృతిమన్తో జితేన్ద్రియాః। తముగ్రతపసం వీరం కథం జేష్యసి పాణ్డవమ్
ధైర్యవంతులు, ఇంద్రియాలను జయించిన బ్రాహ్మణులు సహాయంగా ఉన్న, తపస్సులో ఘోరమైన వీరుడైన పాండవుడిని నువ్వు ఎలా జయించగలవు?
పునరుక్తం చ వక్ష్యామి యత్కార్యం భూతిమిచ్ఛతా। సుహృదా మఞ్జమానేషు సుహృత్సు వ్యసనార్ణవే
ఒకవేళ ఎవరికైనా శ్రేయస్సు కావాలంటే, నేను మళ్లీ చెబుతున్నాను — స్నేహితులు కష్టాల సముద్రంలో మునిగిపోతుంటే, వారికి నిజమైన స్నేహితుడిగా ఉండాలి.
అలం యుద్ధేన తైర్వీరైః శామ్య త్వం కురువృద్ధయే । మా గమః సతుతామాత్యఃసమిత్రశ్చ యమక్షయమ్
ఆ వీరులతో యుద్ధం చేయడం చాలూ; కురువంశానికి మేలు కోసం శాంతి చేయు. మంత్రులు, మిత్రులతో కలిసి యమలోకానికి వెళ్లే పని చేయకు.
రాజపుత్రైః పరివృతస్తథా భృత్యైశ్చ సత్తమ। ఉపారోప్య రథే కర్ణం నిర్యాతో మధుసూదనః
రాజపుత్రులు, మంచి సేవకులతో చుట్టుముట్టబడి, మధుసూదనుడు కర్ణుని రథంపై కూర్చోబెట్టి బయలుదేరాడు.
కిమబ్రవీద్రథోపస్థే రాధేయం పరవీరహా । కాని సాన్త్వాని గోవిన్దః సూతపుత్రే ప్రయుక్తవాన్
రథంలో కూర్చున్న శత్రు సంహారకుడైన రాధేయుడితో, గోవిందుడు ఏమి మాట్లాడాడు? సూతపుత్రుడికి ఆయన ఏమి సాంత్వన మాటలు చెప్పాడు?
ఉద్యన్మేఘస్వనః కాలే యత్కృష్ణః కర్ణమబ్రవీత్। మృదు వా యది వా తీక్ష్ణం తన్మమాచక్ష్వ సర్వశః
సమయానికి మేఘగర్జనలా, కృష్ణుడు కర్ణునితో మృదువుగా లేదా కఠినంగా ఏం చెప్పాడో పూర్తిగా నాకు చెప్పు.
ఆనుపూర్వ్యేణ వాక్యాని తీక్ష్ణాని చ మృదూని చ। ప్రియాణి ధర్మయుక్తాని సత్యాని చ హితాని చ
క్రమంగా, మృదువైనవి, కఠినమైనవి, ప్రీతికరమైనవి, ధర్మబద్ధమైనవి, సత్యమైనవి, హితమైనవి — అన్ని మాటలు నాకు చెప్పు.
హృదయగ్రహణీయాని రాధేయం మధుసూదనః । యాన్యబ్రవీదమేయాత్మా తాని మే శ్రృణు భారత
భారతా! మధుసూదనుడు, అపారమైన మనస్సు కలవాడు, రాధేయుడితో హృదయాన్ని తాకే ఏ మాటలు చెప్పాడో, అవన్నీ నన్ను విను.
ఉపాసితాస్తే రాధేయ బ్రాహ్మణా వేదపారగాః। తత్త్వార్థం పరిపృష్టాశ్చ నియతేనానసూయయా
రాధేయా! నీవు వేదాలలో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులను సేవించావు, నిజమైన అర్థాన్ని తెలుసుకోవాలని వారిని నియమంగా, అసూయ లేకుండా ప్రశ్నించావు.
త్వమేవ కర్ణ జానాసి వేదవాదాన్సనాతనాన్ । త్వమేవ ధర్మశాస్త్రేషు సూక్ష్మేషు పరినిష్ఠితః
కర్ణా! నీవే వేదాల శాశ్వత సిద్ధాంతాలను తెలుసు. నీవే ధర్మశాస్త్రాలలోని సూక్ష్మ విషయాలలో నిపుణుడవు.
కానీనశ్చ సహోఢశ్చ కన్యాయాం యశ్చ జాయతే । వోఢారం పితరం తస్య ప్రాహుః శాస్త్రవిదో జనాః
కన్యకు పెళ్లికి ముందు లేదా పెళ్లయ్యాక పుట్టిన పిల్ల అయినా, ఆ పిల్లకు పెళ్లి చేసిన వాడే తండ్రి అని శాస్త్రజ్ఞులు అంటారు.
సోఽసి కర్ణ తథాజాతః పాణ్డోః పుత్రోసి ధర్మతః । నిశ్చయాద్ధర్మశాస్త్రాణామేహి రాజా భవిష్యసి
కాబట్టి కర్ణా! నీవు ఇలాగే జన్మించావు. ధర్మపరంగా నువ్వు పాండువు కుమారుడవు. ధర్మశాస్త్రాల ప్రకారం, రా — నీవు రాజు అవుతావు.
పితృపక్షే చ తే పార్థా మాతృపక్షే చ వృష్ణయః । ద్వౌ పక్షావభిజానీహి త్వమేతౌ పురుషర్షభ
పితృవంశంలో నీకు పార్థులు, మాతృవంశంలో వృష్ణులు బంధువులు. ఈ రెండు వంశాలు నీకు సొంతమైనవని తెలుసుకో, పురుషశ్రేష్ఠా!
మయా సార్ధమితో యాతమద్య త్వాం తాత పాణ్డవాః । అభిజానన్తు కౌన్తేయం పూర్వజాతం యుధిష్ఠిరాత్
నా వెంట రావు నా బిడ్డా, పాండవులు నిన్ను కుంతిదేవి కుమారునిగా, యుధిష్ఠిరుడికి ముందుగా పుట్టినవాడిగా గుర్తించగలుగుతారు.
పాదౌ తవ గ్రహీష్యన్తి భ్రాతరః పఞ్చ పాణ్డవాః। ద్రౌపదేయాస్తథా పఞ్చ సౌభద్రశ్చాపరాజితః
నీ ఐదుగురు అన్నలు అయిన పాండవులు, ద్రౌపదికి పుట్టిన ఐదుగురు కుమారులు, అపరాజితుడైన సుభద్ర కుమారుడు — వీరందరూ నీ పాదాలకు నమస్కరిస్తారు.
రాజానో రాజపుత్రాశ్చ పాణ్డవార్థే సమాగతాః। పాదౌ తవ గ్రహీష్యన్తి సర్వే చాన్ధకవృష్ణయః
పాండవుల కోసం కూడిన రాజులు, యువరాజులు, అందరూ నీ పాదాలకు వందనం చేస్తారు. అంతే కాదు, అందకులు, వృష్ణులు కూడా అదే విధంగా నమస్కరిస్తారు.
హిరణ్మయాంశ్చ తే కుమ్భాన్రాజతాన్పార్థివాంస్తథా । ఓషధ్యః సర్వబీజాని సర్వరత్నాని వీరుధః
నీ కోసం బంగారు పాత్రలు, వెండి పాత్రలు, రాజసమానమైన కుండలు, ఔషధాలు, అన్ని విత్తనాలు, రత్నాలు, మొక్కలు అన్నీ తీసుకొస్తారు.
రాజన్యా రాజకన్యాశ్చాప్యానయన్త్వాభిషేచనమ్ । షష్ఠే త్వాం చ తథా కాలే ద్రౌపద్యుపగమిష్యతి
రాజకుమార్తెలు, క్షత్రియ స్త్రీలు కూడా అభిషేకానికి కావలసిన వస్తువులు తీసుకొస్తారు. ఆరవ సారి ద్రౌపది కూడా నీ దగ్గరకు వస్తుంది.
అగ్నిం జుహోతు వై ధౌమ్యః సంశితాత్మా ద్విజోత్తమః । అద్య త్వామభిషిఞ్చన్తు చాతుర్వైద్యా ద్విజాతయః
ధౌమ్యుడు, ధీరుడైన బ్రాహ్మణుడు, అగ్నికి హోమం చేస్తాడు. నేడు వేదాలు నేర్చుకున్న ద్విజులు నిన్ను అభిషేకిస్తారు.