ప్రమూఢా పృథివీ సర్వా మృత్యుపాశవశీకృతా । దుర్యోధనస్య బాలిశ్యాన్నైతదస్తీతి చాబ్రువన్
దుర్యోధనుడి అజ్ఞానంతో, మృత్యుపాశానికి లోనై, ఈ భూమంతా మాయలో పడిపోయి, 'ఇది నిజం కాదు' అని అనుకున్నారు.
తతో నిర్యాయ నగరాత్ప్రయయౌ పురుషోత్తమః । మన్త్రయామాస చ తదా కర్ణేన సుచిరం సహ
అనంతరం పురుషోత్తముడు నగరాన్ని విడిచి, కర్ణునితో చాలా సేపు మంత్రించాడు.
విసర్జయిత్వా రాధేయం సర్వయాదవనన్దనః। తతో జవేన మహతా తూర్ణమశ్వానచోదయత్
రాధేయుడికి వీడ్కోలు చెప్పి, యాదవులందరికీ ఆనందదాయకుడైన వాడు తన గుర్రాలను వేగంగా నడిపించాడు.
తే పిబన్త ఇవాకాశం దారుకేణ ప్రచోదితాః । హయా జగ్ముర్మహావేగా మనోమారుతరంహసః
దారుకుడు ప్రేరేపించగా, ఆ గుర్రాలు ఆకాశాన్ని తాగుతున్నట్టు, మనస్సు, గాలికన్నా వేగంగా పరుగెత్తాయి.
తే వ్యతీత్య మహాధ్వానం క్షిప్రం శ్యేనా ఇవాశుగాః । ఉచ్చైర్జగ్మురుపప్లావ్యం శార్ఙ్గధన్వానమావహన్
ఆ గుర్రాలు పెద్ద దారిని పక్షులా త్వరగా దాటి, గట్టిగా ఊపుప్లవ్య నగరంలోకి ప్రవేశించి, శారంగధన్వను తీసుకువచ్చాయి.
కున్త్యాస్తు వచనం శ్రుత్వా భీష్మద్రోణౌ మహారథౌ। దుర్యోధనమిదం వాక్యమూచతుః శాసనాతిగమ్
కుంతి మాటలు విని, మహారథులైన భీష్ముడు, ద్రోణుడు తమ ఆజ్ఞను లెక్కచేయని దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నారు.
శ్రుతం తే పురుషవ్యాఘ్ర కున్త్యాః కృష్ణస్య సంనిధౌ । వాక్యమర్థవదత్యుగ్రముక్తం ధర్మ్యమనుత్తమమ్
పురుషులలో సింహుడా, నీవు కృష్ణ సమక్షంలో కుంతి చెప్పిన అర్థవంతమైన, తీవ్రమైన, ధర్మబద్ధమైన ఉత్తమమైన మాటలు విన్నావు.
తత్కరిష్యన్తి కౌన్తేయా వాసుదేవస్య సంమతమ్ । న హి తే జాతు శామ్యేరన్నృతే రాజ్యేన కౌరవ
కౌరవా, కౌంతేయులు వాసుదేవునికి నచ్చినదే చేస్తారు. రాజ్యం లేకుండా వారు ఎప్పటికీ శాంతించరు.
క్లేశితా హి త్వయా పార్థా ధర్మపాశసితాస్తదా। సభాయాం ద్రౌపదీ చైవ తైశ్చ తన్మర్షితం తవ
నీవు పాండవులను బాధించావు, ధర్మబంధనాలతో కట్టిపడేశావు. సభలో ద్రౌపదిని కూడా అవమానించావు. ఇవన్నీ వారు సహించుకున్నారు.
కృతాస్త్రం హ్యర్జునం ప్రాప్య భీమం చ కృతనిశ్చయమ్ । గాణ్డీవం చేషుధీ చైవ రథం చ ధ్వజమేవ చ
అస్త్రవిద్యలో ప్రావీణ్యమున్న అర్జునుడిని, దృఢనిశ్చయమున్న భీముడిని, గాండీవం, బాణాలు, రథం, ధ్వజం — ఇవన్నీ పొందిన తర్వాత,
నకులం సహదేవం చ బలవీర్యసమన్వితౌ । సహాయం వాసుదేవం చ న క్షంస్యతి యుధిష్ఠిరః
యుధిష్ఠిరుడు బలవంతులైన, పరాక్రమశీలులైన నకులుడు, సహదేవుడు లను, అలాగే తనకు తోడుగా ఉన్న వాసుదేవుని విడిచి ఉండలేడు.
ప్రత్యక్షం తే మహాబాహో యథా పార్థేన ధీమతా । విరాటనగరే పూర్వం సర్వే స్మ యుధి నిర్జితాః
మహాబాహువైన నీకు తెలిసినదే, విరాట నగరంలో ముందు ధీరుడైన అర్జునుడు చేత మనమందరం యుద్ధంలో ఓడిపోయాము.
దానవా ఘోరకర్మాణో నివాతకవచా యుధి। రౌద్రమస్త్రం సమాదాయ దగ్ధా వానరకేతునా
భయంకరమైన పనులు చేసే దానవులు, నివాతకవచులు, వానరధ్వజుడైన అర్జునుడు ప్రబలమైన ఆయుధంతో యుద్ధంలో దహించబడ్డారు.
కర్ణప్రభృతయశ్చేమే త్వం చాపి కవచీ రథీ। మోక్షితో ఘోషయాత్రాయాం పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్
కర్ణుడు మొదలైన వీరులు, నీవు కూడా కవచధారి, రథస్వారిగా ఉండగా, ఆ గోవుల దోపిడీ సమయంలో ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు; అది సరిపోతుంది.
ప్రశామ్య భరతశ్రేష్ఠ భ్రాతృభిః సహ పాణ్డవైః । రక్షేమాం పృథివీం సర్వాం మృత్యోర్దంష్ట్రాన్తరం గతామ్
భరతశ్రేష్ఠుడా, నీ సహోదరులైన పాండవులతో కలసి మనం ఈ భూమిని, మరణం పంజాలలో పడిపోయినదాన్ని, కాపాడుదాం.
జ్యేష్ఠో భ్రాతా ధర్మశీలో వత్సలః శ్లక్ష్ణవాక్కవిః । తం గచ్ఛ పురుషవ్యాఘ్రం వ్యపనీయేహ కిల్బిషమ్
నీ పెద్ద అన్నయ్య ధర్మశీలి, మృదువుగా మాట్లాడేవాడు, ప్రేమగలవాడు, జ్ఞానవంతుడు. ఆ పురుషవ్యాఘ్రుడిని కలిసిపో, ఇక్కడ పాపాన్ని తొలగించు.
దృష్టశ్చేత్త్వం పాణ్డవేన వ్యపనీతశరాసనః । ప్రశాన్తభ్రుకుటిః శ్రీమాన్కృతా శాన్తిఃకులస్య నః
నీవు పాండవుని ఎదుటకు వచ్చి, విల్లు దూరంగా పెట్టి, కోపాన్ని విడిచిపెట్టి, ప్రశాంతంగా ఉంటే, మన కుటుంబానికి శాంతి కలుగుతుంది, ఐశ్వర్యం పెరుగుతుంది.
తమభ్యేత్య సహామాత్యః పరిష్వజ్య నృపాత్మజమ్ । అభివాదయ రాజానం యథాపూర్వమరిన్దమ
నీ మంత్రి వర్గంతో కలిసి అతని దగ్గరకు వెళ్లి, ఆ రాజ కుమారుని ఆలింగనం చేసి, మునుపటిలాగే రాజును నమస్కరించు, శత్రువులను జయించినవాడా.
అభివాదయమానం త్వాం పాణిభ్యాం భీమపూర్వజః । ప్రతిగృహ్ణాతు సౌహార్దాత్కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః
నీవు చేతులతో నమస్కరిస్తే, కుంతీపుతుడైన, భీమునికి అన్నయ్య అయిన యుధిష్ఠిరుడు స్నేహంతో నిన్ను అంగీకరిస్తాడు.
సింహస్కన్ధోరుబాహుస్త్వాం వృత్తాయతమహాభుజః । పరిష్వజతు బాహుభ్యాం భీమః ప్రహరతాం వరః
సింహపు భుజాలు, పొడవైన బలమైన చేతులు కలిగిన భీముడు, యోధులలో శ్రేష్ఠుడు, నిన్ను తన చేతులతో గట్టిగా ఆలింగనం చేయాలి.
కమ్బుగ్రీవో గుడాకేశస్తతస్త్వాం పుష్కరేక్షణః । అభివాదయతాం పార్థః కున్తీపుత్రో ధనఞ్జయః
తరువాత కుంతీపుతుడైన ధనంజయుడు, శంఖాకారమైన మెడ, కమలపు కన్నులు, బంధించిన జుట్టుతో, నిన్ను నమస్కరిస్తాడు, పార్థుడా.
ఆశ్వినేయౌ నరవ్యాఘ్రౌ రూపేణాప్రతిమౌ భువి । తౌ చ త్వాం గురువత్ప్రోమ్ణా పూజయా ప్రత్యుదీయతామ్
అశ్వినీ కుమారులు, భూమిపై అందంలో సమానులు లేని పురుషవ్యాఘ్రులు, గురువును గౌరవించునట్లు నిన్ను గౌరవంతో సత్కరిస్తారు.
ముఞ్చన్త్వానన్దజాశ్రూణి దాశార్హప్రముఖా నృపాః । సంగచ్ఛ భ్రాతృభిః సార్ధం మానం సంత్యజ్య పార్థివ
దాశార్హుడు మొదలైన రాజులు ఆనందబాష్పాలు విడిచేటట్లు, నీవు నీ అన్నదమ్ములతో కలసి, గర్వాన్ని విడిచిపెట్టి చేరిపో, రాజా.
ప్రశాధి పృథివీం కృత్స్నాం తతస్త్వం భ్రాతృభిః సహ । సమాలిఙ్గ్య చ హర్షేణ నృపా యాన్తు పరస్పరమ్
తరువాత నీవు నీ అన్నదమ్ములతో కలసి ఈ భూమంతటిని పాలించు; రాజులు పరస్పరం ఆనందంతో ఆలింగనం చేసుకుని వెళ్లిపోవాలి.
అలం యుద్ధేన రాజేన్ద్ర సుహృదాం శృణు వారణమ్ । ధ్రువం వినాశో యుద్ధే హి క్షత్రియాణాం ప్రదృశ్యతే
రాజేంద్రా, యుద్ధం చాలును; మిత్రుల హెచ్చరికను విను. యుద్ధంలో క్షత్రియులకు నాశనం తప్పదని స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
జ్యోతీంషి ప్రతికూలాని దారుణా మృగపక్షిణః। ఉత్పాతా వివిధా వీర దృశ్యన్తే క్షత్రనాశనాః
ప్రకాశాలు అనుకూలంగా లేవు, మృగపక్షులు భయంకరంగా ఉన్నాయి; వీరా, అనేక అపశకునాలు కనబడుతున్నాయి, ఇవన్నీ క్షత్రియుల నాశనాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
విశేషత ఇహాస్మాకం నిమిత్తాని వినాశనే। ఉల్కాభిర్హి ప్రదీప్తాభిర్బాధ్యతే పృతనా తవ
ప్రత్యేకంగా మనలో నాశనానికి సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి; నీ సైన్యాన్ని అగ్నిలాంటి ఉల్కలు బాధిస్తున్నాయి.
వాహనాన్యప్రహృష్టాని రుదన్తీవ విశాంపతే। గృధ్రాస్తే పర్యుపాసన్తే సైన్యాని చ సమన్తతః
పశువులు ఉత్సాహం లేకుండా, ఏడుస్తున్నట్లుగా ఉన్నాయి, ప్రజల అధిపతీ; గద్దలు నీ సైన్యాలను చుట్టుముట్టాయి.
నగరం న యథాపూర్వం తథా రాజనివేశనమ్ । శివాశ్చాశివనిర్ఘోషా దీప్తాం సేవన్తి వై దిశం
నగరం కూడా మునుపటిలా లేదు, రాజభవనం కూడా మార్చిపోయింది. శుభమైన, అశుభమైన అరుపులు వినిపిస్తున్నాయి. అన్ని దిశలలో అగ్నిలాంటి సూచనలు కనబడుతున్నాయి.
కురు వాక్యం పితుర్మాతురస్మాకం చ హితైషిణామ్ । త్వయ్యాయత్తో మహాబాహో శమో వ్యాయామ ఏవ చ
నీవు మా తండ్రి, తల్లి, మాకు మేలు కోరేవారి మాటలు వినిపించు. నీ మీదే శాంతి, ప్రయత్నం ఆధారపడి ఉన్నాయి, ఓ బలవంతుడా.