శత్రుం కృత్వా యః సహాయం విశ్వాసముపగచ్ఛతి। స న సంభావ్యమేవైతద్యద్రాజ్యం ప్రాప్నుయాదితి
శత్రువును మిత్రుడిగా చేసుకుని, అతనిపై నమ్మకం పెట్టుకునే వాడికి రాజ్యం లభిస్తుందని ఆశించాల్సిన అవసరం లేదు.
నైవ రాజ్ఞా దరః కార్యో జాతు కస్యాంచిదాపది। అథ చేదపి దీర్ణః స్యాన్నైవ వర్తేత దీర్ణవత్
రాజు ఎలాంటి కష్టంలోనైనా భయపడకూడదు; భయపడినా, భయపడినట్టు ప్రవర్తించకూడదు.
దీర్ణం హి దృష్ట్వా రాజానం సర్వమేవానుదీర్యతే। రాష్ట్రం బలమమాత్యాశ్చ పృథక్కుర్వన్తి తే మతీః
రాజు భయపడినట్టు కనిపిస్తే, అన్నీ గందరగోళమవుతాయి; రాజ్యం, సైన్యం, మంత్రులు తమతమ అభిప్రాయాలు ఏర్పరుచుకుంటారు.
శత్రునేకే ప్రపద్యన్తే ప్రజహత్యపరే పునః । అన్యే తు ప్రజిహీర్షన్తి యే పురస్తాద్విమానితాః
కొంతమంది శత్రువుని ఆశ్రయిస్తారు, మరికొందరు వదిలిపోతారు, ముందు అవమానమైనవారు ఇప్పుడు హాని చేయడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
య ఏవాత్యన్తసుహృదస్త ఏనం పర్యుపాసతే। అశక్తయః స్వస్తికామా బద్ధవత్సా ఇలా ఇవ
నిజమైన మిత్రులు మాత్రమే అతని దగ్గర ఉంటారు—వారు బలహీనులు, శుభం కలగాలని కోరేవారు, పొలంలో కట్టేసిన ఆవుల్లా ఉంటారు.
శోచన్తమనుశోచన్తి పతితానివ బాన్ధవాన్ । అపి తే పూజితాః పూర్వమపి తే సుహృదో మతాః
వారు అతనితో కలిసి దుఃఖిస్తారు, పడిపోయిన బంధువుల కోసం ఎలా దుఃఖిస్తారో అలాగే; వారు ముందు గౌరవింపబడినా, మిత్రులుగా భావించబడినా అదే.
యే రాష్ట్రమభిమన్యన్తే రాజ్ఞో వ్యసనమీయుషః । మా దీదరస్త్వం సుహృదో మా త్వాం దీర్ణం ప్రహాసిషుః
ఒక రాజు కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు, రాజ్యం పోయిందని భావించే వారు, స్నేహితుడా, నిన్ను వదిలిపెట్టకూడదు. నీవు బలహీనుడవయ్యాక కూడా నీతో ఉన్నవారు నిన్ను విడిచిపెట్టకూడదు.
ప్రభావం పౌరుషం బుద్ధిం జిజ్ఞాసన్త్యా మయా తవ। విదధత్యా సమాశ్వాసముక్తం తేజోవివృద్ధయే
నీ శక్తి, ధైర్యం, బుద్ధి తెలుసుకోవాలని నేను మాట్లాడిన మాటలు నీకు ధైర్యం కలిగించేందుకు, నీ తేజస్సు పెరగాలని చెప్పాను.
యదేతత్సంవిజానాసి యది సమ్యగ్బ్రవీమ్యహమ్। కృత్వా సౌమ్యమివాత్మానం జాయాయోత్తిష్ఠ సఞ్జయ
నీవు ఇది అర్థం చేసుకుంటే, నేను సరిగానే చెప్పినట్లయితే, మృదువుగా మనసు పెట్టుకుని, సౌమ్యుడవై, నీ భార్య కోసం లేవు సంజయా.
అస్తి నః కోశనిచయో మహానవిదితస్తవ। తమహం వేద నాన్యస్తముపసంపాదయామి తే
మన దగ్గర ఒక గొప్ప, రహస్యమైన ధనభాండారం ఉంది. అది నీకు తెలియదు. నాకు మాత్రమే తెలుసు. దాన్ని నీకు అందిస్తాను.
సన్తి నైకశతా భూయః సుహృదస్తవ సఞ్జయ । సుఖదుఃఖసహా వీర సంగ్రామాదనివర్తినః
సంజయా! నీకు వందకంటే ఎక్కువ మంది స్నేహితులు ఉన్నారు. వారు సుఖంలో, దుఃఖంలో నీతో ఉంటారు. యుద్ధంలో వెనక్కి తగ్గని వీరులు వారు.
తాదృశా హి సహాయా వై పురుషస్య బుభూషతః। ఇష్టం జిహీర్షతః కించిత్సచివాః శత్రుకర్శన
ఇలాంటి సహాయకులు జీవించదలచినవారికి, ప్రియమైనదాన్ని పొందదలచినవారికి, శత్రువులను ఓడించాలనుకునే వారికి అవసరం.
తస్యాస్త్వీదృశకం వాక్యం శ్రుత్వాపి స్వల్పచేతసః । తమస్త్వపాగమత్తస్య సుచిత్రార్థపదాక్షరమ్
ఇలాంటి స్పష్టమైన, అర్థవంతమైన మాటలు వినగానే, కొంతమంది తక్కువ బుద్ధి ఉన్నవారికైనా, వారి మనసులోని అజ్ఞానాంధకారం తొలగిపోతుంది.
ఉదకే నౌరియం ధార్యా వక్తవ్యం ప్రవణే మయా। యస్య మే భవతీ నేత్రీ భవిష్యద్భూతిదర్శినీ
నీతి చెప్పేటప్పుడు నీటిలో పడవను నిలబెట్టినట్టు జాగ్రత్తగా ఉండాలి. నీవు నాకు మార్గదర్శిని, భవిష్యత్తులో శుభం జరుగుతుందని ముందే చూడగలవు.
అహం హి వచనం త్వత్తః శుశ్రూషురపరాపరమ్ । కిఞ్చిత్కిఞ్చిత్ప్రతివదంస్తూష్ణీమాసం ముహుర్ముహుః
నీ మాటలు వినాలని ఆత్రుతగా ఉండి, నేను మళ్లీ మళ్లీ విన్నాను. కొన్నిసార్లు కొద్దిగా సమాధానం చెప్పాను, మరికొన్నిసార్లు మౌనంగా ఉన్నాను.
అతృప్యన్నమృతస్యేవ కృచ్ఛ్రాల్లబ్ధస్య బాన్ధవాత్। ఉద్యచ్ఛామ్యేష శత్రూణాం నియమార్థం జాయయ చ
బంధువుల దగ్గర కష్టపడి పొందిన అమృతాన్ని తాగినా తృప్తి కలగనట్టు, శత్రువులను నియంత్రించేందుకు, నీ భార్య కోసం నేను ఇది సమర్పిస్తున్నాను.
సదశ్చ ఇవ స క్షిప్తః ప్రణున్నో వాక్యసాయకైః। తచ్చకార తథా సర్వం యథావదనుశాసనమ్
ఒక మంచి గుర్రం ప్రేరేపించబడినట్టు, మాటల బాణాలతో ప్రేరేపించబడి, అతను చెప్పినదాన్ని అన్నింటిని సరిగ్గా చేశాడు.
ఇదముద్ధర్షణం భీమం తేజోవర్ధనముత్తమమ్ । రాజానం శ్రావయేన్మన్త్రీ సీదన్తం శత్రుపీడితమ్
ఈ ధైర్యాన్ని పెంచే, గొప్ప ప్రేరణను, శత్రువుల చేత బాధపడే, మనసు దిగులుగా ఉన్న రాజుకు మంత్రి చదివించాలి.
జయో నామేతిహాసోఽయం శ్రోతవ్యో విజిగీషుణా। మహీం విజయతే క్షిప్రం శ్రుత్వా శత్రూంశ్చ మర్దతి
విజయం గురించి చెప్పే ఈ కథను, గెలవాలనుకునే వారు వినాలి. విన్నవారు త్వరగా భూమిని జయించి, శత్రువులను ఓడిస్తారు.
ఇదం పుంసవనం చైవ వీరాజననమేవ చ। అభీక్ష్ణం గర్భిణీ శ్రుత్వా ధ్రువం వీరం ప్రజాయతే
ఇది కుమారులను కలిగించేందుకు, వీరులను పుట్టించేందుకు ఉపయోగపడే వ్రతం. గర్భిణి స్త్రీ దీన్ని పదే పదే వింటే తప్పక వీరుడు జన్మిస్తాడు.
విద్యాశూరం తపఃశూరం దానశూరం తపస్వినమ్ । బ్రాహ్మయా శ్రియా దీప్యమానం సాధువాదే చ సంమతమ్
విద్యలో, తపస్సులో, దానంలో, తపస్సులో వీరుడు, బ్రాహ్మణ తేజస్సుతో ప్రకాశించే, మంచి మాటలకు గౌరవం పొందే వాడవాడు—
అర్చిష్మన్తం బలోపేతం మహాభాగం మహారథమ్ । ధృతిమన్తమనాధృష్యం జేతారమపరాజితమ్
ప్రకాశవంతుడు, బలంతో కూడినవాడు, మహాభాగుడు, గొప్ప రథసారథి, స్థిరమైనవాడు, ఓడించలేనివాడు, ఎప్పుడూ గెలిచే వాడు—
నియన్తారమసాధూనాం గోప్తారం ధర్మచారిణామ్ । ఈదృశం క్షత్రియా సూతే వీరం సత్యపరాక్రమమ్
దుర్మార్గులను అదుపుచేసే, ధర్మాన్ని అనుసరించే వారిని కాపాడే, ఇలాంటి క్షత్రియుడు పుడతాడు. అతడు నిజమైన పరాక్రమశాలి వీరుడు.
అర్జునం కేశవ బ్రూయాస్త్వయి జాతే స్మ సూతకే। ఉపోపవిష్టా నారీభిరాశ్రమే పరివారితా
కేశవా! నీవు జన్మించినప్పుడు, సూతక కాలంలో నేను ఆశ్రమంలో స్త్రీలతో కలిసి కూర్చున్నాను అని అర్జునునికి చెప్పు.
అథాన్తరిక్షే వాగాసీద్దివ్యరూపా మనోరమా । సహస్రాక్షసమః కున్తి భవిష్యత్యేష తే సుతః
ఆ సమయంలో ఆకాశంలో ఒక అద్భుతమైన దివ్య స్వరం వినిపించింది: 'కుంటీ, నీ కుమారుడు సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రునితో సమానంగా మహిమాన్వితుడవుతాడు.'
ఏష జేష్యతి సఙ్గ్రామే కురూన్సర్వాన్సమాగతాన్। భీమసేనద్వితీయశ్చ లోకముద్వర్తయిష్యతి
ఈయన యుద్ధంలో కూడిన కౌరవులను జయించి, భీమసేనుడితో కలిసి లోకాన్ని పైకి తీయగలడు.
పుత్రస్తే పృథివీం జేతా యశశ్చాస్య దివం స్పృశేత్। హత్వా కురూంశ్చ సఙ్గ్రామే వాసుదేవసహాయవాన్
నీ కుమారుడు భూమిని జయించి, అతని కీర్తి ఆకాశాన్ని తాకుతుంది; వాసుదేవుని సహాయంతో యుద్ధంలో కౌరవులను సంహరిస్తాడు.
పిత్ర్యమంశం ప్రనష్టం చ పునరప్యుద్ధరిష్యతి । భ్రాతృభిః సహితః శ్రీమాంస్త్రీన్మేధానాహరిష్యతి
తండ్రి సంపాదించిన వాటిని తిరిగి పొందించి, తన అన్నదమ్ములతో కలిసి మహిమాన్వితుడు మూడు మహాయజ్ఞాలు నిర్వహిస్తాడు.
స సత్యసన్ధో బీభత్సుః సవ్యసాచీ యథాచ్యుత । తథా త్వమేవ జానాసి బలవన్తం దురాసదమ్
ఈయన సత్యనిష్ఠుడు, అర్జునుడు, రెండు చేతులతో సమంగా ధనుర్విద్యలో నిపుణుడు; అచ్యుతుడిలా, నీవు కూడా అతని శక్తిని, అపరాజితత్వాన్ని బాగా తెలుసు.
తథా తదస్తు దాశార్హ యథా వాగభ్యభాషత । ధర్మశ్చేదస్తి వార్ష్ణేయ తథా సత్యం భవిష్యతి
దాశార్హా, ఆ స్వరం చెప్పినట్లే జరగాలని కావాలి; ధర్మం ఉంటే, వృష్ణివంశజా, ఇదంతా నిజమే అవుతుంది.