ప్రధర్షయన్మహాబాహుం కృష్ణమక్లిష్టకారిణమ్। పతఙ్గోఽగ్నిమివాసాద్య సామాత్యో నభవిష్యసి
నీవు మహాబలుడు అయిన కృష్ణుణ్ని, ఎలాంటి అపవాదం లేని కార్యాలు చేసే వాడిని, ఎదిరించాలనుకుంటే, అగ్నిలోకి పడి పోయే పురుగు లా, నీ స్నేహితులతో కలిసి నాశనం అవుతావు.
విదురేణైవముక్తస్తు కేశవః శత్రుపూగహా । దుర్యోధనం ధార్తరాష్ట్రమభ్యభాషత వీర్యవాన్
విదురుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, శత్రువులను సంహరించే, పరాక్రమశాలి కేశవుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన దుర్యోధనుని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
ఏకోఽహమితి యన్మోహాన్మన్యసే మాం సుయోధన। పరిభూయ సుదుర్బుద్ధే గ్రహీతుం మాం చికీర్షసి
సుయోధనా! నీవు మాయలో పడి, నేను ఒక్కడినే అనుకుంటున్నావు. నీ దుష్టమైన మనసుతో నన్ను పట్టుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నావు.
ఇహైవ పాణ్డవాః సర్వే తథైవాన్ధకవృష్ణయః । ఇహాదిత్యాశ్చ రుద్రాశ్చ వసవశ్చ మహర్షిభిః
ఇక్కడ పాండవులందరూ ఉన్నారు. అలాగే అంధకులు, వృష్ణులు కూడా ఉన్నారు. ఇక్కడే ఆదిత్యులు, రుద్రులు, వసువులు, మహర్షులు కూడా ఉన్నారు.
ఏవముక్త్వా జాహాసోచ్చైః కేశవః పరవీరహా । తస్య సంస్మయతః శౌరేర్విద్యుద్రూపా మహాత్మనః । `యుగపచ్చ వినిష్పేతుః సాక్షాత్సర్వాస్తు దేవతాః
ఇలా చెప్పి, శత్రువులను సంహరించే కేశవుడు బలంగా నవ్వాడు. ఆ శౌరీ మహాత్ముడి ముఖంలో చిరునవ్వుతో పాటు, మెరుపులా ఆకారంతో, అక్కడే అన్ని దేవతలు ప్రత్యక్షంగా కనిపించాయి.
అఙ్గుష్ఠమాత్రాస్త్రిదశా బభూవుః పావకార్చిషః । తస్య బ్రహ్మా లలాటస్థో రుద్రో వక్షసి చాభవత్
ఆ దేవతలు ఒక్కొక్కరు వేలుపు పరిమాణంలో, అగ్నిజ్వాలల్లా ప్రకాశిస్తూ కనిపించారు. బ్రహ్మ ఆయన నుదుటిపై, రుద్రుడు ఆయన ఛాతీపై ప్రత్యక్షమయ్యారు.
లోకపాలా భుజేష్వాసన్నగ్నిరాస్యాదజాయత। ఆదిత్యాశ్చైవ సాధ్యాశ్చ వసవోఽథాశ్వినావపి
లోకపాళకులు ఆయన భుజాలపై కనిపించారు. అగ్ని ఆయన నోటి నుంచి వెలిసింది. ఆదిత్యులు, సాధ్యులు, వసువులు, అశ్వినీదేవతలు కూడా అక్కడే కనిపించారు.
మరుతశ్చ సహేన్ద్రేణ విశ్వేదేవాస్తథైవ చ। బభూవుశ్చైవ యక్షాశ్చ గన్ధర్వోరగరాక్షసాః
మరుత్గణాలు ఇంద్రునితో పాటు, విశ్వదేవతలు, యక్షులు, గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులు కూడా అక్కడే ప్రత్యక్షమయ్యారు.
ప్రాదురాస్తాం తథా దోర్భ్యాం సఙ్కర్షణధనఞ్జయౌ। దక్షిణేఽథార్జునో ధన్వీ హలీ రామశ్చ సవ్యతః
ఆయన రెండు భుజాల నుంచి సంకర్షణుడు, ధనంజయుడు వెలిశారు. కుడి వైపున అర్జునుడు తన విల్లు పట్టుకుని, ఎడమవైపు రాముడు తన హలంతో కనిపించాడు.
భీమో యుధిష్ఠిరశ్చైవ మాద్రీపుత్రౌ చ పృష్ఠతః। అన్ధకా వృష్ణయశ్చైవ ప్రద్యుమ్నపరముఖాస్తతః
భీముడు, యుధిష్ఠిరుడు, మాద్రీ కుమారులు వెనుకవైపు నిలిచారు. అంధకులు, వృష్ణులు, ప్రద్యుమ్నుడు ముందుండి అక్కడే ఉన్నారు.
అగ్రే బభూవుః కృష్ణస్య సముద్యతమహాయుధాః । శఙ్ఖచక్రగదాశక్తిశార్ఙ్గలాఙ్గలనన్దకాః
కృష్ణుని ముందు, అతని గొప్ప ఆయుధాలు సిద్ధంగా, పైకి ఎత్తబడి నిలిచాయి. శంఖం, చక్రం, గద, శక్తి, శారంగం, హలము, నందక ఖడ్గం అక్కడ కనిపించాయి.
అదృశ్యన్తోద్యతాన్యేవ సర్వప్రహరణాని చ। నానాబాహుషు కృష్ణస్య దీప్యమానాని సర్వశః
కృష్ణుని అనేక భుజాలలో అన్ని రకాల ఆయుధాలు ప్రకాశిస్తూ, ఎక్కడ చూసినా మెరుస్తూ, పైకి ఎత్తబడి కనిపించాయి.
నేత్రాభ్యాం నాసికాభ్యాం చ శ్రోత్రాభ్యాం చ సమన్తతః । ప్రాదురాసన్మహారౌద్రాః సధూమాః పావకార్చిషః
ఆయన కళ్ల నుంచి, ముక్కు నుంచి, చెవుల నుంచి చుట్టూ, దహనశక్తితో కూడిన పొగతో కూడిన భయంకరమైన అగ్నిజ్వాలలు వెలువడ్డాయి.
రోమకూపేషు చ తథా సూర్యస్యేవ మరీచయః । `సహస్రచరణః శ్రీమాఞ్శతబాహుః సహస్రదృక్
ఆయన రోమకూపాల నుంచి సూర్యకిరణాల్లా కాంతులు వెలిసాయి. ఆయనకు వెయ్యి కాళ్లు, వంద చేతులు, వెయ్యి కళ్ళు మెరిసిపోతున్నాయి.
తస్య వై నాగలోకశ్చ గుల్ఫాధో దదృశే తదా। చన్ద్రసూర్యౌ తథా నేత్రే గ్రహః వై సర్వతః స్థితాః
ఆయన పాదాల క్రింద నాగలోకము కనిపించింది. చంద్రుడు, సూర్యుడు ఆయన కళ్ళుగా, అన్ని గ్రహాలు ఆయన శరీరమంతటా స్థితి చెందాయి.
ఊర్ధ్వలోకాశ్చ సర్వేఽపి కుక్షౌ తస్య వ్యవస్థితాః । సరితః సాగరాశ్చైవ స్వేదస్తస్య మహాత్మనః
అన్ని పై లోకాలు ఆయన పొట్టలో స్థిరంగా ఉన్నాయి. నదులు, సముద్రాలు ఆయన చెమటగా ఉన్నాయి.
అస్థీని పర్వతాః సర్వే వృక్షా రోమాణి తస్య హి। నిమేషణం రాత్ర్యహనీ జిహ్వాయాం శారదా తథా
అన్ని పర్వతాలు ఆయన ఎముకలు, చెట్లు ఆయన రోమాలు. పగలు, రాత్రి ఆయన కన్నిపీలికలు, ఋతువులు ఆయన నాలుకగా ఉన్నాయి.
తం దృష్ట్వా ఘోరమాత్మానం కేశవస్య మహాత్మనః । న్యమీలయన్త నేత్రాణి రాజానస్త్రస్తచేతసః
ఆ మహాత్ముడైన కేశవుని భయంకరమైన రూపాన్ని చూసి, రాజులు భయంతో హృదయాలు వణికి, తమ కళ్ళు మూసుకున్నారు.
ఋత ద్రోణం చ భీష్మం చ విదురం చ మహామతిమ్ । సంజయం ధృతరాష్ట్రం చ ఋషీంశ్చైవ తపోధనాన్
ఋతుడు, ద్రోణుడు, భీష్ముడు, తెలివైన విదురుడు, సంజయుడు, ధృతరాష్ట్రుడు, ఇంకా తపస్సుతో పరిపూర్ణులైన ఋషులు — వీరందరికీ ఆయన అనుగ్రహం చేశాడు.
ప్రాదాత్తేషాం స భగవాన్దివ్యం చక్షుర్జనార్దనః
వారు అందరికీ భగవంతుడు జనార్దనుడు దివ్యదృష్టిని ప్రసాదించాడు.
ధృతరాష్ట్రాయ ప్రదదౌ భగవాన్దివ్యచక్షుషీ । దదర్శ పరమం రూపం ధృతరాష్ట్రోఽమ్బికాసుతః
అంబికా కుమారుడైన ధృతరాష్ట్రునికి భగవంతుడు దివ్యదృష్టిని ఇచ్చాడు. ఆ ధృతరాష్ట్రుడు పరమమైన రూపాన్ని చూశాడు.
తతో దేవాః సగన్ధర్వాః కిన్నరాశ్చ మహోరగాః । ఋషయశ్చ మహాభాగా లోకపాలైః సమన్వితాః । ప్రణమ్య శిరసా దేవం తుష్టువుః ప్రాఞ్జలిస్థితాః
అప్పుడూ దేవతలు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, మహా నాగులు, మహర్షులు, లోకపాలులతో కూడి, తలవంచి చేతులు జోడించి ఆ దేవుని స్తుతించారు.
క్రోధం ప్రభో సంహర సంహర స్వం రూపం చ యద్దర్శితమాత్మసంస్థమ్ । యావత్త్విమే దేవగణైః సమేతా లోకాః సమస్తా భువి నాశమీయుః
ప్రభూ! మీ కోపాన్ని ఆపండి, ఆపండి. మీరు చూపిన ఆ స్వరూపాన్ని మళ్ళీ లోపలికి తీసుకోండి. ఎందుకంటే ఈ దేవతలతో కూడిన లోకాలు భూమిపై నాశనం కాకముందే మీరు దయచేయండి.
త్వం చ కర్తా వికర్తా చ త్వమేవ పరిరక్షసే। త్వయా వ్యాప్తమిదం సర్వం జగత్స్థావరజఙ్గమమ్
సృష్టికర్త కూడా మీరు, సంహారకుడు కూడా మీరు, రక్షకుడు కూడా మీరు. స్థిరమైనది, చలించేది అన్నీ మీ వల్ల ఈ లోకమంతా నిండిపోయింది.
కియన్మాత్రా మహీపాలాః కింవీర్యాః కింపరాక్రమాః । తేషామర్థే మహాబాహో దివ్యం రూపం ప్రదర్శివాన్। ఏవముచ్చారితా వాచః సహ దేవార్విభుం తదా
ఈ రాజులు ఎంత గొప్పవారు? వారికి ఎంత శక్తి, ఎంత పరాక్రమం ఉంది? వీరి కోసమే మీరు ఈ దివ్యరూపాన్ని చూపించారా? అప్పుడు దేవతలతో కలిసి ఇలా అన్నారు.
తద్దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం మాధవస్య సభాతలే। దేవదున్దుభయో నేదుః పుష్పవర్షం పపాత చ
మాధవుని ఆ అద్భుతమైన మహారూపాన్ని సభలో చూసి, దేవతల డుండుభులు మోగాయి, పుష్పవర్షం కురిసింది.
త్వమేవ పుణ్డరీకాక్ష సర్వస్య జగతో హితః। తస్మాన్మే యాదవశ్రేష్ఠ ప్రసాదం కర్తుమర్హసి
పుండరీకాక్ష! మీరు మాత్రమే ఈ జగత్తు అంతటికి మేలు కోరేవారు. అందుకే, యాదవులలో శ్రేష్ఠుడా, దయచేసి నాపై అనుగ్రహం చూపించాలి.
భగవన్మమ నేత్రాభ్యామన్తర్ధానం వృణే పునః । భవన్తం దృష్టవానస్మి నాన్యం ద్రష్టుమిహోత్సహే
భగవంతుడా! నా కళ్ళకు మీరు చూపిన ఆ దివ్యరూపాన్ని మళ్ళీ తీసివేయమని కోరుతున్నాను. మిమ్మల్ని చూసిన తర్వాత ఇక్కడ ఇంకెవరినీ చూడగలిగే స్థితిలో లేను.
తతోఽబ్రవీన్మహాబాహుర్ధృతరాష్ట్రం జనార్దనః । అదృశ్యమానే నేత్రే ద్వే భవేతాం కురునన్దన
అప్పుడు బలవంతుడైన జనార్దనుడు ధృతరాష్ట్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'నీకు ఆ రూపం కనబడకపోతే, నీ రెండు కళ్ళు మునుపటిలా అవుతాయి, కురువంశశిరోమణీ!'
తత్రాద్భుతం మహారాజ ధృతరాష్ట్రశ్చ చక్షుషీ । లబ్ధవాన్వాసుదేవాచ్చ విశ్వరూపదిదృక్షయా
అక్కడ, రాజా! ధృతరాష్ట్రుడు వాసుదేవుని అనుగ్రహంతో విశ్వరూపాన్ని చూడాలనే కోరికతో దివ్యదృష్టిని పొందాడు. అది నిజంగా అద్భుతం.