తే వయం వీరశయనం ప్రాప్స్యామో యది సంయుగే। అప్రణమ్యైవ శత్రూణాం న నస్తప్స్యన్తి మాధవ
మా ధవా, యుద్ధంలో మేము వీరులా ప్రాణాలు కోల్పోయినా, శత్రువుల ఎదుట తలవంచం. వారు మమ్మల్ని బాధించలేరు.
కశ్చ జాతు కులే జాతః క్షత్రధర్మేణ వర్తయన్ । భయాద్వృత్తిం సమీక్ష్యైవం ప్రణమేదిహ కర్హిచిత్
ఒకవేళ మంచి వంశంలో పుట్టి, క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటించే వాడు భయంతో ఇక్కడ ఎప్పుడైనా తలవంచాడా?
ఉద్యచ్ఛేదేవ న నమేదుద్యమో హ్యేవ పౌరుషమ్ । అప్యపర్వణి భజ్యేత న నమేదిహ కర్హిచిత్
మనిషి ఎప్పుడూ లేచి నిలబడాలి, తలవంచకూడదు. ప్రయత్నమే పురుషార్థం. ఏదైనా అపవిత్ర దినానైనా విరిగిపోయినా, ఇక్కడ ఎప్పుడూ తలవంచకూడదు.
ఇతి మాతఙ్గవచనం పరిప్సన్తి హితేప్సవః । ధర్మాయ చైవ ప్రణమేద్బ్రాహ్మణేభ్యశ్చ మద్విధః
హితాన్ని కోరేవారు మాతంగుడు చెప్పిన మాటలను సమ్మతిస్తారు. ధర్మం కోసం, నా వంటి బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే తలవంచాలి.
అచిన్తయన్కంచిదన్యం యావజ్జీవం తథా చరేత్। ఏష ధర్మః క్షత్రియాణాం మతమేతచ్చ మే సదా
ఇంకెవరినీ ఆలోచించకుండా, జీవితాంతం ఇలా నడుచుకోవాలి. ఇదే క్షత్రియుల ధర్మం, ఇదే నా అభిప్రాయం.
రాజ్యాంశశ్చాభ్యనుజ్ఞాతో యో మే పిత్రా పురాఽభవత్। న స లభ్యః పునర్జాతు మయి జీవతి కేశవ
కేశవా, నా తండ్రి నాకు ఇచ్చిన రాజ్య భాగం, నేను బ్రతికినంతవరకు మళ్లీ దక్కదు.
యావచ్చ రాజా ధ్రియతే ధృతరాష్ట్రో జనార్దన । న్యస్తశస్త్రా వయం తే వాఽప్యుపజీవామ మాధవ । అప్రదేయం పురా దత్తం రాజ్యం పరవతో మమ
జనార్దనా, ధృతరాష్ట్రుడు రాజుగా ఉన్నంతవరకు, మేము ఆయుధాలు వదిలినా, లేక వారు వదిలినా, మనం బ్రతికేలా ఉండవచ్చు. కానీ, నాకు అప్పట్లో ఇచ్చిన రాజ్యం మళ్లీ వేరొకరికి ఇవ్వలేరు.
అజ్ఞానాద్వా భయాద్వాఽపి మయి బాలే జనార్దన । న తదద్య పునర్లభ్యం పాణ్డవైర్వృష్ణినన్దన
జనార్దనా, చిన్నవాడిగా ఉండగా, అజ్ఞానంతో లేదా భయంతో నేను కోల్పోయినదాన్ని ఇప్పుడు పాండవులు తిరిగి పొందలేరు, వృష్ణికుల ఆనందమూర్తీ.
ధ్రియమాణే మహాబాహౌ మయి సంప్రతి కేశవ । యావద్ధి తీక్ష్ణయా సూచ్యా విద్ధ్యేదగ్రేణ కేశవ । తావదప్యపరిత్యాజ్యం భూమేర్నః పాణ్డవాన్ప్రతి
కేశవా, నేను బలవంతుడిగా ఉన్నంతవరకు, పదును గల సూచి ముందుతో పొడిచినా, పాండవుల కోసం ఈ భూమిని మేము వదిలిపెట్టం.
తతః ప్రహస్య దాశార్హః క్రోధపర్యాకులేక్షణః । దుర్యోధనమిదం వాక్యమబ్రవీత్కురుసంసది
అప్పుడూ దాశార్హుడు చిరునవ్వుతో, కోపంతో కళ్లు ఎర్రగా చేసి, కురు సభలో దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నాడు.
లప్స్యసే వీరశయనం కామమేతదవాప్స్యసి। స్థిరో భవ సహామాత్యో విమర్దో భవితా మహాన్
నీకు వీరశయనం లభిస్తుంది, ఇది నీ కోరికైతే నీవు పొందవచ్చు. మంత్రులతో కలిసి స్థిరంగా ఉండు, పెద్ద పోరు జరుగుతుంది.
యచ్చైతన్మన్యసే మూఢ న మే కశ్చిద్వ్యతిక్రమః। పాణ్డవేష్వితి తత్సర్వం నిబోధ త్వం నరాధిప
మూఢుడా, పాండవులపై నేను ఏ తప్పూ చేయలేదని నీవు అనుకుంటున్నదాన్ని, రాజా, నీవు పూర్తిగా తెలుసుకో.
శ్రియాం సంతప్యమానేన పాణ్డవానాం మహాత్మనామ్ । త్వయా దుర్మన్త్రితం ద్యూతం సౌబలేన చ భారత
పాండవుల మహిమను చూసి అసూయతో తగిలి, దుష్టమైన సలహాతో, శకునితో కలిసి, నీవే జూదాన్ని జరిపావు, భారతా.
కథం చ జ్ఞాతయస్తాత శ్రేయాంసః సాధుసంమతాః । తథాఽన్యాయ్యముపస్థాతుం జిహ్మేనాజిహ్మచారిణః
తండ్రీ, మంచి పేరున్న బంధువులు, నేరుగా ఉండే వారు, ఎలా తప్పుదారిలోకి వెళ్లగలరు? నేరుగా ఉండే వారిని వంచించి, అప్రమాణంగా ఎలా ప్రవర్తించగలరు?
అక్షద్యూతం మహాప్రజ్ఞ సతాం మతివినాశనమ్ । అసతాం తత్ర జాయన్తే భేదాశ్చ వ్యసనాని చ
మహాప్రజ్ఞుడా, జూదం మంచి వారిని నాశనం చేస్తుంది. చెడ్డవారిలో మాత్రం కలహాలు, అపాయాలు కలుగుతాయి.
తదిదం వ్యసనం ఘోరం త్వయా ద్యూతముఖం కృతమ్ । అసమీక్ష్య సదాచారాన్సార్ధం పాపానుబన్ధనైః
నీవు మంచి ఆచారాలను పట్టించుకోకుండా, పాపఫలితాలతో కూడిన ఈ భయంకరమైన జూదాన్ని కలిగించావు.
కశ్చాన్యో భ్రాతృభార్యాం వై విప్రకర్తృం తథార్హతి। ఆనీయ చ సభాం వ్యక్తం యథోక్తా ద్రౌపదీ త్వయా
ఇంకెవరు సోదరుని భార్యను అవమానించగలరు? ద్రౌపదిని సభలో అందరి ముందూ తీసుకొచ్చి, నీవు చేసినట్లుగా మాట్లాడగలరు?
కులీనా శీలసంపన్నా ప్రాణేభ్యోఽపి గరీయసీ । మహిషీ పాణ్డుపుత్రాణాం తథా వినికృతా త్వయా
కులీనురాలు, మంచి లక్షణాలు కలిగి, ప్రాణాలకన్నా గొప్పదైన పాండుపుత్రుల మహిషిని నీవే అలా అవమానించావు.
జానన్తి కురవః సర్వే యథోక్తాః కురుసంసది । దుఃశాసనేన కౌన్తేయాః ప్రవ్రజన్తః పరన్తపాః
కురువంశస్థులు అందరూ సభలో ఉన్నప్పుడు, దుఃశాసనుడు చేసిన దురాచారంతో కుంతీ కుమారులు ఎలా వనవాసానికి పంపించబడ్డారో బాగా తెలుసు.
సమ్యగ్వృత్తేష్వలుబ్ధేషు సతతం ధర్మచారిషు । స్వేషు బన్ధుషు కః సాధుశ్చరేదేవమసాంప్రతమ్
తన బంధువులలో నిత్యం ధర్మమార్గంలో నడిచే, స్వార్థం లేని మంచి మనుషులపై ఎవరు ఇలాంటి దుర్మార్గమైన పని చేయగలరు?
నృశంసానామనార్యాణాం తథా పరుషభాషణమ్ । కర్ణదుఃశాసనాభ్యాం చ త్వయా చ బహుశః కృతమ్
కర్ణుడు, దుఃశాసనుడు, నీవు కూడా ఎన్నోసార్లు క్రూరమైన, నీచమైన మాటలు పలికారు.
సహ మాత్రా ప్రదగ్ధుం తాన్బాలకాన్వారణావతే । ఆస్థితః పరమో యత్నో న సమృద్ధశ్చ తత్తవ
వారణావతలో ఉన్న ఇంట్లో ఆ బాలురను, వారి తల్లితో కలిసి, కాల్చివేయాలని నీవు ఎంత ప్రయత్నించినా, నీ యత్నం ఫలించలేదు.
ఊషుశ్చ సుచిరం కాలం ప్రచ్ఛన్నాః పాణ్డవాస్తదా। మాత్రా సహైకచక్రాయాం బ్రాహ్మణస్య నివేశనే
ఆ తరువాత పాండవులు తల్లితో కలిసి, ఏకచక్ర నగరంలో ఒక బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో చాలా కాలం రహస్యంగా నివసించారు.
విషేణ సర్పబన్ధైశ్చ యతితాః పాణ్డవాస్త్వయా । సర్వోపాయైర్వినాశాయ న సమృద్ధం చ తత్తవ
విషం పెట్టడం, పాములతో బంధించడం వంటి ఎన్నో మార్గాల్లో పాండవులను నాశనం చేయాలని నీవు ప్రయత్నించావు, కానీ నీ ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి.
ఏవంబుద్ధిః పాణ్డవేషు మిథ్యావృత్తిః సదా భవాన్ । కథం తే నాపరాధోఽస్తి పాణ్డవేషు మహాత్మసు
నీవు ఎప్పుడూ పాండవుల పట్ల మోసం, అసత్యం మాత్రమే చూపించావు. అటువంటి మహాత్ముల పట్ల నీవు తప్పు చేయలేదని ఎలా అంటావు?
ఏవంవృత్తః కథం రాజ్యే స్థాతుమర్హసి పాపకృత్। స రాజ్యాచ్చ సుఖాచ్చైవ హాస్యసే కులపాంసన
ఇలాంటి పాపకార్యాలు చేసే నీవు రాజ్యంలో ఉండటానికి ఎలా అర్హుడవు? రాజ్యాన్ని, సుఖాన్ని రెండింటినీ కోల్పోతావు, వంశానికి మచ్చవు.
యచ్చైభ్యో యాచమానేభ్యః పిత్ర్యమంశం న దిత్సతి । తచ్చ పాప ప్రదాతాఽసి భ్రష్టైశ్వర్యో నిపాతితః
వారు తమ తండ్రి వాటా కోసం వేడుకున్నప్పుడు ఇవ్వకుండా, నీవు పాపం చేశావు. అందువల్ల ఐశ్వర్యం కోల్పోయి, పతించిపోయావు.
కృత్వా బహూన్యకార్యాణి పాణ్డవేషు నృశంసవత్। మిథ్యావృత్తిరనార్యః సన్నద్య విప్రతిపద్యసే
పాండవులపై ఎన్నో దుర్మార్గమైన పనులు చేసి, ఇంకా మోసం, నీచత్వంలోనే నీవు నిలిచిపోతున్నావు; అయినా వారిని ఎదిరించడమే కొనసాగిస్తున్నావు.
మాతాపితృభ్యాం భీష్మేణ ద్రోణేన విదురేణ చ। శామ్యేతి ముహురుక్తోసి న చ శామ్యసి పార్థివ
నీ తల్లి, తండ్రి, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, విదురుడు ఎన్నిసార్లు శాంతి చేయమని చెప్పినా, నీవు వినడం లేదు, రాజా.
శమే హి సుమహాఁల్లాభస్తవ పార్థస్య చోభయోః । న చ రోచయసే రాజన్కిమన్యద్బుద్ధిలాఘవాత్
శాంతి వల్ల నీకూ, అర్జునునికీ గొప్ప లాభం కలుగుతుంది. అయినా నీవు అంగీకరించడంలేదు, రాజా. ఇది మరొకటి కాదు, నీ అవివేకమే.