తైర్హి సంప్రీపమాణస్త్వం సర్వాన్కామానవాప్స్యసి। పాణ్డవైర్నిర్మితాం భూమిం భుఞ్జానో రాజసత్తమ
వారితో స్నేహం చేసుకుంటే, నీవు కోరుకున్న అన్నీ ఫలితాలు పొందగలవు, రాజశ్రేష్ఠా. పాండవులు స్థాపించిన భూమిని ఆనందంగా అనుభవించగలవు.
పాణ్డవాన్పృష్ఠతః కృత్వా త్రాణమాశససఽన్వతః । దుఃశాసనే దుర్విషహే కర్ణే చాపి ససౌబలే
పాండవులను వెనుకవైపు రక్షణగా ఉంచుకుని, ఆశతో, దుఃశాసనుడు, దుర్విషహుడు, కర్ణుడు, సౌబలుడు లాంటి వారితో ఉండి చూడు.
ఏతేష్వైశ్వర్యమాధాయ భూతిమిచ్ఛసి భారత । న చైతే తవ పర్యాప్తా జ్ఞానే ధర్మార్థయోస్తథా
ఈ వారిని ఆధారంగా చేసుకుని నీవు ఐశ్వర్యాన్ని కోరుతున్నావు, భారతా. కానీ జ్ఞానంలో, ధర్మంలో, అర్థంలో వీరు నీకు సరిపోవు.
విక్రమే చాప్యపర్యాప్తః పాణ్డవాన్ప్రతి భారత। న హీమే సర్వరాజానః పర్యాప్తాః సహితాస్త్వయా
పాండవులపై శౌర్యంలోనూ నీవు తక్కువవాడివే, భారతా. ఈ రాజులంతా కలిసినా నీకు సరిపోవు.
క్రుద్ధస్య భీమసేనస్య ప్రేక్షితుం ముఖమాహవే। ఇదం సనిహితం తాత సమగ్రం పార్థివం బలమ్
యుద్ధంలో కోపంతో ఉన్న భీమసేనుడి ముఖాన్ని చూడటానికి ఈ మొత్తం రాజసేన ఇక్కడ కూడింది, కుమారా.
అయం భీష్మస్తథా ద్రోణః కర్ణశ్చాయం తథా కృపః । భూరిశ్రవాః సౌమదత్తిరశ్వత్థామా జయద్రథః
ఇక్కడ భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, కృపుడు, భూరిశ్రవుడు, సౌమదత్తి, అశ్వత్థామ, జయద్రథుడు ఉన్నారు.
అశక్తాః సర్వ ఏవైతే ప్రతియోద్ధుం ధనఞ్జయమ్ । అజేయో హ్యర్జునః సఙ్ఖ్యే సర్వైరపి సురాసురైః । మానుషైరపి గన్ధర్వైర్మా యుద్ధే చేత ఆధిథాః
ఈ వారందరూ కలిసి పోయినా యుద్ధంలో ధనంజయుడిని ఎదుర్కోలేరు. అర్జునుడు దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, గంధర్వులు ఎవ్వరూ గెలవలేరు. యుద్ధంపై మనసు పెట్టవద్దు.
దృశ్యతాం వా పుమాన్కశ్చిత్సమగ్రే పార్థివే బలే। యోఽర్జునం సమరే ప్రాప్య స్వస్తిమానావ్రజేద్గృహాన్
ఈ రాజసేనలో ఎవడైనా యుద్ధంలో అర్జునుడిని ఎదుర్కొని, సురక్షితంగా తన ఇంటికి తిరిగి వచ్చినవాడిని చూపించు.
కిం తే జనక్షయేణేహ కృతేన భరతర్షభ । యస్మిఞ్చితే జితం తే స్యాత్పుమానేకః స దృశ్యతాం
భరతవంశశ్రేష్ఠుడా, నీ బంధువులను నాశనం చేయడం వల్ల నీకు ఏమి లాభం? నీవు గెలుపును కోరుకుంటే, నిన్ను ఓడించగలిగే ఒక్కరిని చూపించు.
యః సదేవాన్సగన్ధర్వాన్సయక్షాసురపన్నగాన్ । అజయత్ఖాణ్డవప్రస్థే కస్తం యుద్ధేయ మానవః
ఖాండవప్రస్థంలో దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, అసురులు, పాములను ఓడించిన వాడితో యుద్ధం చేయగలిగే మనుష్యుడు ఎవరు?
తథా విరాటనగరే శ్రూయతే మహదద్భుతమ్। ఏకస్య చ బహూనాం చ పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్
అలాగే, విరాటనగరంలో ఒకడు అనేక మందిని ఎదుర్కొని చేసిన అద్భుత కార్యం గురించి వినిపిస్తుంది. అది చాల ఉదాహరణ.
యుద్ధే యేన మహాదేవః సాక్షాత్సన్తోషితః శివః । తమజేయమనాధృష్యం విజేతుం జిష్ణుమచ్యుతమ్ । ఆశంససీహ సమరే వీరమర్జునమూర్జితమ్
యుద్ధంలో మహాదేవుడైన శివుడే సంతృప్తి చెందిన ఆ అర్జునుని, ఎవరు ఓడించగలరు? అలాంటి అపరాజితుడైన, ధైర్యవంతుడైన అర్జునుని జయించగలవని నీవు ఆశించగలవా?
మద్ద్వితీయం పునః పార్థం కః ప్రార్థయితుమర్హతి । యుద్ధే ప్రతీపమాయాన్తమపి సాక్షాత్పురన్దరః
నాతో పాటు ఉన్న పార్థుడిని యుద్ధంలో ఎదుర్కొనాలని ఎవరు కోరుకుంటారు? మహేంద్రుడైన ఇంద్రుడే వచ్చినా కూడా.
బాహుభ్యాముద్వహేద్భూమిం దహేత్క్రుద్ధ ఇమాః ప్రజాః । పాతయేత్రిదివాద్దేవాన్యోఽర్జునం సమరే జయేత్
తన చేతులతో భూమిని ఎత్తగలవాడు, కోపంతో ప్రజలను కాల్చగలవాడు, దేవతలను స్వర్గం నుండి పడగొట్టగలవాడు—అలాంటి వాడే యుద్ధంలో అర్జునుని ఓడించగలడు.
పశ్య పుత్రాంస్తథా భ్రాతౄఞ్జ్ఞాతీన్సంబన్ధినస్తథా। త్వత్కృతే న వినశ్యేయురిమే భరతసత్తమాః
నీ కుమారులను, అన్నదమ్ములను, బంధువులను, స్నేహితులను చూడు. నీ వల్ల ఈ భరతవంశశ్రేష్ఠులు నాశనం కాకుండా చూసుకో.
అస్తు శేషం కౌరవాణాం మా పరాభూదిదం కులమ్ । కులఘ్న ఇతి నోచ్యేథా నష్టకీర్తిర్నరాధిప
కౌరవులలో కొంతమంది మిగిలిపోవాలి. ఈ వంశం పూర్తిగా నశించకూడదు. రాజా, నీవు వంశహంతకుడిగా, కీర్తి పోయినవాడిగా పిలవబడకూడదు.
త్వామేవ స్థాపయిష్యన్తి యౌవరాజ్యే మహారథాః । మహారాజ్యేఽపి పితరం ధృతరాష్ట్రం జనేశ్వరమ్
మహారథులు నిన్ను యువరాజుగా నియమిస్తారు. మహారాజ్యాన్ని కూడా నీ తండ్రి ధృతరాష్ట్రునికి అప్పగిస్తారు.
మా తాత శ్రియమాయాన్తీమవమంస్థాః సముద్యతామ్ । అర్ధం ప్రదాయ పార్థేభ్యో మహతీం శ్రియమాప్నుహి
తండ్రి, నీ వద్దకు వస్తున్న ఐశ్వర్యాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. పాండవులకు అర్ధాన్ని ఇచ్చి, గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని పొందు.
పాణ్డవైః సంశమం కృత్వా కృత్వా చ సుహృదాం వచః । సంప్రీయమాణో మిత్రైశ్చ చిరం భద్రాణ్యవాప్స్యసి
పాండవులతో శాంతి చేసుకుని, స్నేహితుల మాట వినిపించి, మిత్రులతో ఆనందిస్తూ, నీవు చాలా కాలం శుభాన్ని పొందుతావు.
తతః శాన్తనవో భీష్మో దుర్యోధనమమర్షణమ్ । కేశవస్య వచః శ్రుత్వా ప్రోవాచ భరతర్షభ
ఆ తరువాత శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముడు, కేశవుని మాటలు విని, కోపంతో ఉన్న దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నాడు.
కృష్ణేన వాక్యముక్తోఽసి సృహృదాం శమమిచ్ఛతా । అన్వపద్యస్వ తత్తాత మా మన్యువశమన్వగాః
కృష్ణుడు స్నేహితుల మధ్య శాంతిని కోరుతూ నీతో మాట్లాడాడు. తండ్రి, ఆ మాటలను అనుసరించు. కోపానికి లోనవద్దు.
అకృత్వా వచనం తాత కేశవస్య మహాత్మనః । శ్రేయో న జాతు న సుఖం న కల్యాణమవాప్స్యసి
తండ్రి, మహాత్ముడైన కేశవుని మాటలు వినకుండా నడిచితే, నీకు శ్రేయస్సు, సుఖం, మంగళం ఎప్పటికీ దక్కవు.
ధర్మ్యమర్థ్యం మహాబాహురాహ త్వాం తాత కేశవః । తదర్థమభిపద్యస్వ మా రాజన్నీనశః ప్రజాః
ధైర్యవంతుడైన కేశవుడు నీకు ధర్మమైన, హితమైన మాటలు చెప్పాడు. రాజా, ఆ మాటలను పాటించు. ప్రజలను నాశనం చేయవద్దు.
జ్వలితాం త్వమిమాం లక్ష్మీం భారతీం సర్వరాజసు । జీవతో ధృతరాష్ట్రస్య దౌరాత్మ్యాద్భంశయిష్యసి
నీ దురాశ వల్ల, ధృతరాష్ట్రుడు బ్రతికుండగానే, అన్ని రాజుల మధ్య భరతవంశపు ఈ మహా ఐశ్వర్యాన్ని నాశనం చేస్తావు.
ఆత్మానం చ సహామాత్యం సపుత్రభ్రాతృబాన్ధవమ్ । అహమిత్యనయా బుద్ధ్యా జీవితాద్ధంశయిష్యతసి
నేనే అన్న భావనతో, నీవు నీతో పాటు ఉన్న మంత్రులు, కుమారులు, అన్నదమ్ములు, బంధువులతో కలసి, జీవితం నుండే నశించిపోతావు.
అతిక్రామన్కేశవస్య తథ్యం వచనమర్థవత్। పితుశ్చ భారతశ్రేష్ఠ విదురస్య చ ధీమతః
భారతవంశశ్రేష్ఠుడా, కేశవుని నిజమైన, హితమైన మాటలను, నీ తండ్రి, మేధావి అయిన విదురుని మాటలను అతిక్రమిస్తే—
మా కులఘ్నః కుపురుషో దుర్మతిః కాపథం గమః। మాతరం పితరం చైవ మా మఞ్జీః శోకసాగరే
నీ వంశాన్ని నాశనం చేసేవాడిగా, చెడ్డ మనిషిగా, తప్పుడు మార్గంలో నడిచేవాడిగా మారిపోకు. నీ తల్లి, తండ్రిని దుఃఖసాగరంలో ముంచెయ్యకు.
అథ ద్రోణోఽబ్రవీత్తత్ర దుర్యోధనమిదం వచః। అమర్షవశమాపన్నం నిఃశ్వసన్తం పునఃపునః
అప్పుడు ద్రోణుడు కోపంతో మళ్ళీ మళ్ళీ ఊపిరి పీలుస్తున్న దుర్యోధనుని చూసి ఇలా అన్నాడు.
ధర్మార్థయుక్తం వచనమాహ త్వాం తాత కేశవః । తథా భీష్మః శాన్తనవస్తఞ్జుషస్వ నరాధిప
కృష్ణుడు నీకు ధర్మబద్ధమైన, ప్రయోజనకరమైన మాటలు చెప్పాడు, అలాగే భీష్ముడు కూడా చెప్పాడు. రాజా! వాటిని స్వీకరించు.
ప్రాజ్ఞౌ మేధావినౌ దాన్తావర్థకామౌ బహుశ్రుతౌ । ఆహతుస్త్వాం హితం వాక్యం తఞ్జుషస్వ నరాధిప
ఈ ఇద్దరూ జ్ఞానులు, తెలివిగలవారు, నియమంగా ఉండేవారు, ధనం, ధర్మం కోరేవారు, ఎంతో వినిపించినవారు. వీరు నీకు మేలైన మాటలు చెప్పారు. రాజా! వాటిని అంగీకరించు.