ప్రాప్తవానస్మి యల్లోకే క్షత్రవంశోద్భవం యశః । వీరశబ్దఫలం చైవ తేన సంయుజ్యతాం భవాన్ । యథా ధర్మే రతిర్నిత్యం తేన సత్యేన ఖం వ్రజ
ఈ లోకంలో నాకు క్షత్రియ కులంలో పుట్టిన పేరును, వీరుడని అందరూ పిలిచే గౌరవాన్ని పొందాను. ఆ ఫలితాన్ని నీవు పొందు. నాకు ధర్మంపై ఎప్పుడూ మక్కువ ఉన్నదని చెప్పిన ఈ సత్యంతో నీవు స్వర్గానికి చేరు.
శిబిరౌశీనరో ధీమానువాచ మధురాం గిరమ్। యథా బాలేషు నారీషు వైవాహ్యేషు తథైవ చ
ఉశీనరుల రాజు శిబి, బుద్ధిమంతుడు, మధురంగా ఇలా అన్నాడు: పిల్లల మధ్య, స్త్రీల మధ్య, పెళ్లిళ్లలో ఎలా ఉంటానో,
సఙ్గరేషు నిపాతేషు తథా తద్వ్యసనేషు చ । అనృతం నోక్తపూర్వం మే తేన సత్యేన ఖం వ్రజ
అలాగే యుద్ధాలలో, కష్టకాలాల్లో, అపాయాల్లో కూడా నేను ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పలేదు. ఆ సత్యంతో నీవు స్వర్గానికి చేరు.
యథా ప్రాణాంశ్చ రాజ్యం చ రాజన్కామసుఖాని చ। త్యజేయం న పునః సత్యం తేన సత్యేన ఖం వ్రజ
నా ప్రాణాలను, రాజ్యాన్ని, కామసుఖాలను వదిలిపెట్టగలను గాని, సత్యాన్ని మాత్రం ఎప్పుడూ వదలను. ఆ సత్యంతో నీవు స్వర్గానికి చేరు.
యథా సత్యేన మే ధర్మో యథా సత్యేన పావకః । ప్రీతః శతక్రతుశ్చైవ తేన సత్యేన ఖం వ్రజ
నా ధర్మం సత్యంతో నిలబడినట్లు, అగ్ని సత్యంతో తృప్తిపడినట్లు, ఇంద్రుడు సత్యంతో సంతోషించినట్లు, ఆ సత్యంతో నీవు స్వర్గానికి చేరు.
అష్టకస్త్వథ రాజర్షిః కౌశికో మాధవీసుతః। అనేకశతయజ్వానం నాహుషం ప్రాహ ధర్మవిత్
అప్పుడు రాజర్షి అష్టకుడు, మాధవీ కుమారుడు, కౌశిక వంశంలో పుట్టినవాడు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, అనేక యజ్ఞాలు చేసిన నాహుషునితో ఇలా అన్నాడు.
శతశః పుణ్డరీకా మే గోసవాశ్చరితాః ప్రభో । క్రతవో వాజపేయాశ్చ తేషాం ఫలమవాప్నుహి
ప్రభూ! నేను వందలాది పద్మయాగాలు, గోసవ యాగాలు, వాజపేయ యాగాలు చేశాను. వాటి ఫలితాన్ని నీవు పొందు.
న మే రత్నాని న ధనం న తథాఽన్యే పరిచ్ఛదా । క్రతుష్వనుపయుక్తాని తేన సత్యేన ఖం వ్రజ
నా యాగాల్లో రత్నాలు, ధనం, ఇతర వస్తువులు ఉపయోగించలేదు. ఆ సత్యంతో నీవు స్వర్గానికి చేరు.
యథాయథా హి జల్పన్తి దౌహిత్రాస్తం నరాధిపమ్ । తథతథా వసుమతీం త్యక్త్వా రాజా దివం యయౌ
మరియు ఆ మనవులు ఆ రాజుతో ఇలా మాట్లాడినపుడు, ఆ రాజు భూమిని వదిలి స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
ఏవం సర్వే సమస్తైస్తే రాజానః సుకృతైస్తదా । యయాతిం స్వర్గతో భ్రష్టం తారయామాసురఞ్జసా
అలా, ఆ రాజులు అందరూ కలిసి తమ మంచి పనులతో, స్వర్గం నుండి పడిపోయిన యయాతిని త్వరగా రక్షించారు.
దౌహిత్రాః స్వేన ధర్మేణ యజ్ఞదానకృతేన వై । చతుర్షు రాజవంశేషు సంభూతాః కులవర్ధనాః। మాతామహం మహాప్రాజ్ఞం దివమారోపయన్త తే
నాలుగు రాజవంశాల్లో పుట్టిన మనవులు, తమ కుటుంబాలను పెంచినవారు, తమ ధర్మంతో, యజ్ఞాలు, దానాలు చేసి, తమ మాతామహుడైన మహాపండితుడిని స్వర్గానికి చేర్చారు.
రాజధర్మగుణోపేతాః సర్వధర్మగుణాన్వితాః । దౌహిత్రాస్తే వయం రాజన్దివమారోహ పార్థివ
రాజధర్మ గుణాలు, అన్ని ధర్మ గుణాలు ఉన్న మన మనవులమేమి, రాజా! మేము స్వర్గానికి చేరుతున్నాము.
సద్భిరారోపితః స్వర్గం పార్థివైర్భూరిదక్షిణైః । అభ్యనుజ్ఞాయ దౌహిత్రాన్యయాతిర్దివమాస్థితః
ధర్మబద్ధంగా, విరాళాలు ఇచ్చిన రాజులు యయాతిని స్వర్గానికి చేర్చారు. ఆయన మనవులకు అనుమతి ఇచ్చి, స్వర్గంలో స్థానం పొందాడు.
అభివృష్టశ్చ వర్షేణ నానాపుష్పసుగన్ధినా। పరిష్వక్తశ్చ పుణ్యేన వాయునా పుణ్యగన్ధినా
వివిధ పుష్పాల సువాసనతో కూడిన వర్షం ఆయనపై కురిసింది. పుణ్యమైన గాలి, పవిత్రమైన పరిమళంతో ఆయనను ఆప్యాయంగా ఆలింగనం చేసింది.
అచలం స్థానమాసాద్య దౌహిత్రఫలనిర్జితమ్ । కర్మభిః స్వైరుపచితో జజ్వాల పరయా శ్రియా
మనవుల ఫలితంతో, తన స్వంత కర్మలతో సంపాదించిన స్థిరమైన స్థానం పొందిన యయాతి, అత్యంత మహిమతో ప్రకాశించాడు.
ఉపగీతోపనృత్తశ్చ గన్ధర్వాప్సరసాం గణైః । ప్రీత్యా ప్రతిగృహీతశ్చ స్వర్గే దున్దుభినిఃస్వనైః
గంధర్వులు, అప్సరసలు పాటలు పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ, ఆనందంగా స్వాగతం పలికారు. స్వర్గంలో డుండుభి మేళాలు మోగాయి.
అభిష్టుతశ్చ వివిధైర్దేవరాజర్షిచారణైః । అర్చితశ్చోత్తమార్ఘేణ దైవతైరభినన్దితః
అతన్ని అనేక దేవతలు, రాజర్షులు, గంధర్వులు స్తుతించారు. దేవతలు అతనికి ఉత్తమమైన పూజలు చేసి, ఆనందంగా స్వాగతించారు.
ప్రాప్తః స్వర్గఫలం చైవ తమువాచ పితామహః । నిర్వృతం శాన్తమనసం వచోభిస్తర్పయన్నివ
స్వర్గఫలం పొందిన అతనికి, మనస్సు ప్రశాంతంగా, సంతృప్తిగా ఉన్నప్పుడు, పితామహుడు మధురమైన మాటలతో హర్షపరిచాడు.
చతుష్పాదస్త్వయా ధర్మశ్రితో లోక్యేన కర్మణా । అక్షయస్తవ లోకోఽయం కీర్తిశ్చైవాక్షయా దివి
నీ ద్వారా ధర్మం నాలుగు రూపాల్లో ప్రసిద్ధమైన కార్యాలతో నిలబడింది. నీ లోకం నిత్యంగా నిలిచి ఉంటుంది, నీ కీర్తి కూడా ఆకాశంలో శాశ్వతంగా ఉంటుంది.
పునస్త్వయైవ రాజర్షే స్వకృతేన విఘాతితమ్। ఆవృతం తమసా చేతః సర్వేషాం స్వర్గవాసినామ్
కాని రాజర్షీ, నీ స్వంత చర్య వల్ల అది మళ్లీ అడ్డుపడింది. అందరి స్వర్గవాసుల మనస్సులు అంధకారంతో కమ్ముకుపోయాయి.
యేన త్వాం నాభిజానన్తి తతోఽజ్ఞాతోసి పాతితః । ప్రీత్యైవ చాసి దౌహిత్రైస్తారితస్త్వమిహాగతః
దాంతో వారు నిన్ను గుర్తించలేకపోయారు, అందుకే నువ్వు కింద పడిపోయావు. కానీ నీ మనుమలు ప్రేమతో నిన్ను రక్షించి, ఇక్కడికి తీసుకువచ్చారు.
స్థానం చ ప్రతిపన్నోఽసి కర్మణా స్వేన నిర్జితమ్ । అచలం శాశ్వతం పుణ్యముత్తమం ధ్రువమవ్యయమ్
నీవు నీ స్వంత కార్యంతో తిరిగి నీ స్థానం పొందావు. అది అచంచలమైనది, శాశ్వతమైనది, పుణ్యమైనది, అత్యుత్తమమైనది, స్థిరమైనది, చెదరని దివ్యమైనది.
భగవన్సంశయో మేఽస్తి కశ్చితం ఛేత్తుమర్హసి । న హ్యన్యమహమర్హామి ప్రష్టుం లోకపితామహ
భగవంతుడా, నాకు ఒక సందేహం ఉంది, దయచేసి దాన్ని నివృత్తి చేయాలి. లోకపితామహుడా, నేను మరెవరికీ అడగటానికి యోగ్యుడిని కాను.
బహువర్షసహస్రాన్తం ప్రజాపాలనవర్ధితమ్। అనేకక్రతుదానౌఘైరార్జితం మే మహత్ఫలమ్
వెయ్యేళ్ల పాటు ప్రజలను రక్షించి, పెంచాను. అనేక యజ్ఞాలు, దానాల ద్వారా నేను గొప్ప ఫలితాన్ని సంపాదించాను.
కథం తదల్పకాలేన క్షీణం యేనాస్మి పాతితః । భగవన్వేత్థ లోకాంశ్చ శాశ్వతాన్మమ నిర్మితాన్ । కథం ను మమ తత్సర్వం విప్రనష్టం మహాద్యుతే
అంతటి ఫలం చిన్న కాలంలో ఎలా తగ్గిపోయింది? దాని వలన నేను ఎలా కింద పడిపోయాను? భగవంతుడా, నువ్వు నా శాశ్వత లోకాలను కూడా తెలుసు. మహాతేజస్వీ, నా వద్ద ఉన్నది అంతా ఎలా పోయింది?
బహువర్షసహస్రాన్తం ప్రజాపాలనవర్ధితమ్। అనేకక్రతుదానౌఘైర్యత్త్వయోపార్జితం ఫలమ్
వెయ్యేళ్ల పాటు ప్రజలను రక్షించి, పెంచావు. అనేక యజ్ఞాలు, దానాల ద్వారా నువ్వు ఆ ఫలితాన్ని సంపాదించావు.
తదనేనైవ దోషేణ క్షీణం యేనాసి పాతితః। అభిమానేన రాజేన్ద్ర ధిక్కృతః స్వర్గవాసిభిః
కాని అదే తప్పు వల్ల అది తగ్గిపోయింది, నువ్వు కింద పడిపోయావు. రాజేంద్రా, అహంకారంతో స్వర్గవాసులు నిన్ను తక్కువగా చూశారు.
నాయం మానేన రాజర్షే న బలేన న హింసయా। న శాఠ్యేన న మాయాభిర్లోకో భవతి శాశ్వతః
రాజర్షీ, ఈ లోకం అహంకారంతో, బలంతో, హింసతో, మోసంతో, మాయతో శాశ్వతంగా ఉండదు.
నావమాన్యాస్త్వయా రాజన్నధమోత్కృష్టమధ్యమాః। న హి మానప్రదగ్ధానాం కశ్చిదస్తి శమః క్వచిత్
రాజా, నీకు తక్కువ, ఎక్కువ, మధ్యస్థులని ఎవ్వరినీ తక్కువగా చూడకూడదు. అహంకారంలో కాలినవారికి ఎక్కడా శాంతి ఉండదు.
పతనారోహణమిదం కథయిష్యన్తి యే నరాః । విషమాణ్యపి తే ప్రాప్తాస్తరిష్యన్తి న సంశయః
ఈ పతనం, ఎదుగుదల కథను చెప్పేవారు, ఎంతటి కష్టాలు వచ్చినా, వాటిని తప్పక దాటిపోతారు — ఇందులో సందేహం లేదు.