ఋషభస్య తతః శృఙ్గం నిపత్య ద్విజపక్షిణౌ। శాణ్డిలీం బ్రాహ్మణీం తత్ర దదృశో తపోన్వితామ్
తర్వాత ఋషభ పర్వత శిఖరానికి దిగిన పక్షి, గాలవుడు ఇద్దరూ అక్కడ తపస్సుతో ఉన్న బ్రాహ్మణి శాండిలిని చూశారు.
అభివాద్య సుపర్ణస్తు గాలవశ్చాభిపూజ్య తామ్। తయా చ స్వాగతేనోక్తౌ విష్టరే సన్నిషీదతుః
సుపర్ణుడు నమస్కరించి, గాలవుడు గౌరవించి, ఆమె ఆత్మీయంగా ఆహ్వానించగా, వారు ఆసనంపై కూర్చున్నారు.
సిద్ధమన్నం తయా దత్తం బలిమన్త్రోపబృంహితమ్ । భుక్త్వా తృప్తావుభౌ భూమౌ సుప్తౌ తావనుమోహితౌ
ఆమె బలితో, మంత్రపూజతో సిద్ధం చేసిన అన్నాన్ని ఇచ్చింది. తిన్నాక ఇద్దరూ తృప్తిగా భూమిపై పడుకుని నిద్రపోయారు.
ముహూర్తాత్ప్రతిబుద్ధస్తు సుపర్ణో గమనేప్సయా । ` తాం దృష్ట్వా చారుసర్వాఙ్గీ తాపసీం బ్రహ్మచారిణీమ్
కొంతసేపటి తర్వాత, సుపర్ణుడు ప్రయాణానికి సిద్ధమై మేల్కొని, అందమైన అవయవాలతో, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తున్న తపస్విని అమ్మాయిని చూశాడు.
గ్రహీతుం హి మనశ్చక్రే రూపాత్సాక్షాదివ శ్రియమ్ ।' అథ భ్రష్టతనూజాఙ్గమాత్మానం దదృశే ఖగః
ఆమెను చూసి, ఆమెను పొందాలనే కోరిక అతని మనసులో కలిగింది, ఆమె సాక్షాత్తు లక్ష్మిదేవిలా అనిపించింది. వెంటనే ఆ పక్షికి తన పామి శరీరం పోయినట్టు కనిపించింది.
మాంసపిణ్డోపమోఽభూత్స ముఖపాదాన్వితః ఖగః। గాలవస్తం తథా దృష్ట్వా విమనాః పర్యపృచ్ఛత
ఆ పక్షి నోటితో, కాళ్లతో మాత్రమే ఉండి, మాంసపు ముద్దలా మారిపోయాడు. అతన్ని అలా చూసిన గాలవుడు మనసు కలవరపడి అడిగాడు.
కిమిదం భవతా ప్రాప్తమిహాగమనజం ఫలమ్। వాసోఽయమిహ కాలం తు కియన్తం నౌ భవిష్యతి
ఇక్కడికి వచ్చి నీవు పొందిన ఫలం ఇదేనా? మనం ఇక్కడ ఎంతకాలం ఉండాలి?
కిం ను తే మనసా ధ్యాతమశుభం ధర్మదూషణమ్ । న హ్యయం భవతః స్వల్పో వ్యభిచారో భవిష్యతి
నీ మనసులో ఏదైనా పాపమైన, ధర్మానికి విరుద్ధమైన ఆలోచన వచ్చిందా? ఎందుకంటే ఇది చిన్న తప్పు కాదు.
సుపర్ణోఽథాబ్రవీద్విప్రం ప్రధ్యాతం వై మయా ద్విజ । ఇమాం సిద్ధామితో నేతుం తత్ర యత్ర ప్రజాపతిః
ఆ సమయంలో సుపర్ణుడు ఆ బ్రాహ్మణుడిని చూచి ఇలా అన్నాడు: "ఓ ద్విజా, నేను దీని గురించి లోతుగా ఆలోచించాను. ఈ సాధించినవారిని ఇక్కడ నుండి ప్రజాపతి ఉన్న స్థలానికి తీసుకెళ్తాను."
యత్ర దేవో మహాదేవో యత్ర విష్ణుః సనాతనః । యత్ర ధర్మశ్చ యజ్ఞశ్చ తత్రేయం నివసేదితి
అక్కడ మహాదేవుడు ఉన్నాడు, అక్కడ శాశ్వతుడు అయిన విష్ణువు ఉన్నాడు, అక్కడ ధర్మం, యజ్ఞం ఉన్నాయ్ — అక్కడే ఈమె ఉండాలని అనుమతించు.
సోఽహం భగవతీం యాచే ప్రణతః ప్రియకామ్యయా। మయైతన్నామ ప్రధ్యాతం మనసా శోచసా కిల
ఆమెకు ప్రీతికోసం నమస్కరిస్తూ నేను వేడుకుంటున్నాను. ఈ పేరును నేను మనసులో బాధతో ఆలోచించాను.
తదేవం బహుమానాత్తే మయేహానీప్సితం కృతమ్ । సుకృతం దుష్కృతం వా త్వం మాహాత్మ్యాత్క్షన్తుమర్హసి
నీపై గౌరవంతోనే నీవు కోరినదాన్ని ఇక్కడ చేశాను. అది మంచిదైనా, చెడ్డదైనా, నీ మహిమ వల్ల నీవు క్షమించాలి.
సా తౌ తదాఽబ్రవీత్తుష్టా పతగేన్ద్రద్విజర్షభౌ। న భేతవ్యం సుపర్ణోఽసి సుపర్ణ త్యజ సంభ్రమమ్
ఆ సమయంలో ఆమె సంతోషంతో పక్షిరాజు, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుని చూచి ఇలా అన్నది: "భయపడవద్దు సుపర్ణా. సుపర్ణా, నీ ఆందోళనను వదిలిపెట్టు."
నిన్దితాస్మి త్వయా వత్స న చ నిన్దాం క్షమామ్యహమ్ । లోకేభ్యః సపది భ్రశ్యేద్యో మాం నిన్దేత పాపకృత్
"నీవు నన్ను దూషించావు బిడ్డా, నేను దూషణను సహించను. ఎవడు పాపకార్యంతో నన్ను దూషిస్తాడో, వెంటనే లోకాలను కోల్పోతాడు."
హీనయాఽలక్షణైః సర్వైస్తథాఽనిన్దితయా మయా। ఆచారం ప్రతిగృహ్ణన్త్యా సిద్ధిః ప్రాప్తేయముత్తమా
అల్ప లక్షణాలతో, అలాగే నన్ను దూషించినప్పటికీ, సద్ఆచారాన్ని స్వీకరించటం వల్ల నాకు ఉత్తమమైన సిద్ధి లభించింది.
ఆచారః ఫలతే ధర్మమాచారః ఫలతే ధనమ్ । ఆచారాచ్ఛ్రియమాప్నోతి ఆచారో హన్త్యలక్షణమ్
ఆచారం వల్ల ధర్మం కలుగుతుంది; ఆచారం వల్ల ధనం లభిస్తుంది. ఆచారం వల్ల శ్రేయస్సు వస్తుంది; ఆచారం వల్ల చెడు లక్షణాలు తొలగిపోతాయి.
తదాయుష్మన్ఖగపతే యథేష్టం గమ్యతామితః । న చ తే గర్హణీయాఽహం గర్హితవ్యాః స్త్రియః క్వచిత్
కాబట్టి, ఆయుష్మంతుడా పక్షిరాజా, నీ ఇష్టానుసారం ఇక్కడినుండి వెళ్ళు. నీవు నన్ను నిందించకూడదు, ఎప్పుడూ స్త్రీలను నిందించకూడదు.
యది త్వమాత్మనో హ్యర్థే మాం చైవాదాతుమిచ్ఛసి। తదేవ నష్టదేహస్తు స్యా వై త్వం పన్నగాశన
నీ ప్రయోజనార్థం నీవు నన్ను ఇస్తాననుకుంటే, ఓ పాము తినేవాడా, నీవు శరీరం కోల్పోయినవాడవుతావు.
తస్యైవ హి ప్రసాదేన దేవదేవస్య చిన్తనాత్ । త్వం తు సాఙ్గస్తు సఞ్జాతః పునరేవ భవిష్యసి
ఆ దేవదేవుడి అనుగ్రహంతో, ఆయనను ధ్యానించటం వల్ల నీవు పూర్తిగా సమృద్ధిగా మారావు, మళ్లీ అలాగే అవుతావు.
బభూవతుస్తతస్తస్య పక్షౌ ద్రవిణవత్తరౌ
ఆ సమయంలో అతని రెండు రెక్కలు అపారమైన సంపదతో నిండిపోయాయి.
అనుజ్ఞాతస్తు శాణ్డిల్యా యథాగతముపాగమత్ । నైవ చాసాదయామాస తథారూపాంస్తురఙ్గమాన్
శాండిల్యుని అనుమతితో అతడు వచ్చినట్టు తిరిగి వెళ్లిపోయాడు; అలాంటి గుర్రాలను మరలా చూడలేదు.
విశ్వామిత్రోఽథ తం దృష్ట్వా గాలవం చాధ్వని స్థితః । ఉవాచ వదతాం శ్రేష్ఠో వైనతేయస్య సన్నిధౌ
ఆ సమయంలో మార్గంలో నిలబడి ఉన్న గాలవుని చూసి, వైనతేయుని సమక్షంలో వశిష్ఠుడు, వాక్చాతుర్యంలో శ్రేష్ఠుడు అయిన విశ్వామిత్రుడు ఇలా అన్నాడు.
యస్త్వయా స్వయమేవార్థః ప్రతిజ్ఞాతో మమ ద్విజ। తస్య కాలోఽపవర్గస్య యథా వా మన్యతే భవాన్
"నీవు నాకు స్వయంగా వాగ్దానం చేసిన కార్యాన్ని చేపట్టావు బ్రాహ్మణా. దాని పూర్తికాలం నీకు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు నిర్ణయించు."
ప్రతీక్షిష్యామ్యహం కాలమేతావన్తం తథా పరమ్ । యథాసంసిధ్యతే విప్ర స మార్గస్తు నిశామ్యతామ్
"ఆ కాలాన్ని నేను ఎదురుచూస్తాను, అవసరమైతే ఇంకా ఎక్కువ సమయం కూడా. బ్రాహ్మణా, అది పూర్తయినప్పుడు మార్గాన్ని నిర్ణయించు."
సుపర్ణోఽథాబ్రవీద్దీనం గాలవం భృశదుఃఖితమ్ । ప్రత్యక్షం ఖల్విదానీం మే విశ్వామిత్రో యదుక్తవాన్
ఆ సమయంలో తీవ్రంగా బాధపడుతున్న గాలవుని చూచి సుపర్ణుడు ఇలా అన్నాడు: "ఇప్పుడు విశ్వామిత్రుడు నాకు చెప్పింది స్పష్టంగా తెలిసింది."
తదాగచ్ఛ ద్విజశ్రేష్ఠ మన్త్రయిష్యావ గాలవ । నాదత్త్వా గురవే శక్యం కృత్స్నమర్థం త్వయాఽఽసితుమ్
"రా బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, మనం కలిసి ఆలోచిద్దాం గాలవా. గురువుకి ఇవ్వకుండా నీవు మొత్తం కార్యాన్ని పూర్తిచేయడం సాధ్యం కాదు."
అథాహ గాలవం దీనం సుపర్ణః పతతాం వరః। నిర్మితం వహ్నినా భూమౌ వాయునా శోధితం తథా। యస్మాద్ధిరణ్మయం సర్వం హిరణ్యం తేన చోచ్యతే
ఆ సమయంలో పక్షిరాజు గరుడుడు, మునిగిపోయిన గాలవుని చూసి ఇలా అన్నాడు: "బంగారం అనేది భూమిపై అగ్నిలో తయారై, గాలితో శుద్ధి చెయ్యబడుతుంది. అందుకే బంగారం అన్నదే బంగారమే."
ధత్తే ధారయతే చేదమతస్మాత్కారణాద్ధనమ్ । తదేతత్రిషు లోకేషు ధనం తిష్ఠతి శాశ్వతమ్
ఇది లోకాన్ని మోయటానికి, నిలిపేటానికి ఉపయోగపడుతుంది. అందుకే మూడు లోకాలలో ధనం శాశ్వతంగా నిలుస్తుంది.
నిత్యం ప్రోష్ఠపదాభ్యాం చ శుక్రే ధనపతౌ తథా। మనుష్యేభ్యః సమాదత్తే శుక్రశ్చిత్తార్జితం ధనమ్
ప్రోష్ఠపద నక్షత్రాలు, అలాగే శుక్రుడు ధనపతి కూడా, మనుషులు శ్రమతో సంపాదించిన ధనాన్ని ఎప్పుడూ స్వీకరిస్తారు.
అజైకపాదహిర్బుధ్న్యౌ రక్ష్యేతే ధనదేన చ। ఏవం న శక్యతే లబ్ధుమలబ్ధవ్యం ద్విజర్షభ । ఋతే చ ధనమశ్వానాం నావాప్తిర్విద్యతే తవ
అజైకపాదుడు, అహిర్బుధ్నుడు కూడా ధనదుని ద్వారా కాపాడబడుతున్నారు. అందువల్ల, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, ధనం లేకపోతే సాధించలేనిది సాధ్యం కాదు; అలాగే, ధనం లేకపోతే నీవు గుర్రాలను పొందలేవు.