అత్ర విద్యుత్ప్రభా నామ జఝిరేఽప్సరసో దశ। అత్ర విష్ణుపదం నామ క్రమతా విష్ణునా కృతమ్
ఇక్కడ విద్యుత్ప్రభ అనే పది అప్సరసలు జన్మించారు; ఇక్కడే విష్ణువు అడుగుపడిన స్థలం, విష్ణుపదం ఏర్పడింది.
త్రిలోకవిక్రమే బ్రహ్మన్నుత్తరాం దిశమాశ్రితమ్ । అత్ర రాజ్ఞా మరుతేన యజ్ఞేనేష్టం ద్విజోత్తమ
మూడు లోకాలను అడుగుపెట్టినప్పుడు, ఓ బ్రహ్మన్, ఉత్తర దిక్కు చేరాడు; ఇక్కడే రాజు మరుతుడు యజ్ఞం నిర్వహించాడు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా.
ఉశీరబీజే విప్రర్షే యత్ర జామ్బూనదం సరః। జీమూతస్యాత్ర విప్రర్షేరుపతస్థే మహాత్మనః
ఓ మహర్షీ, ఉశీరపు విత్తనాల దగ్గర, జాంబూనద సరస్సు ఉన్న చోట, గొప్ప హృదయమున్న జీమూత మహర్షి అక్కడ నిలిచాడు.
సాక్షాద్ధైమవతః పుణ్యో విమలః కనకాకరః । బ్రాహ్మణేషు చ యత్కృత్స్నం స్వన్తం కృత్వా ధనం మహత్
ఆ పవిత్రమైన, నిర్మలమైన, బంగారు వర్ణంతో మెరిసే ఆ స్థలం నేరుగా హిమవంతునికి చెందింది; అక్కడ ఉన్న ఆ మహత్తరమైన ధనం అంతా బ్రాహ్మణులలో ఆయనదిగా అయింది.
వవ్రే ధనం మహర్షిః స జైమూతం తద్ధనం తతః। అత్ర నిత్యం దిశాంపాలాః సాయంప్రాతర్ద్విజర్షభ
ఆ మహర్షి జీమూతుని ధనాన్ని కోరుకున్నాడు; అక్కడ, ద్విజశ్రేష్ఠా, దిక్పాలకులు ప్రతిరోజూ సాయంత్రం, ఉదయం అక్కడ చేరుతుంటారు.
కస్య కార్యం కిమితి వై పరిక్రోశాన్తి గాలవ । ఏవమేషా ద్విజశ్రేష్ఠ గుణైరన్యైర్దిగుత్తరా
ఎవరికి పని? ఏది చేయాలి? అని వారు అక్కడ అరుస్తూ ఉంటారు, గాలవా. ఇలా, ద్విజశ్రేష్ఠా, ఈ దిక్కు ఇతర దిక్కులను గుణాలలో మించిపోయింది.
ఉత్తరేతి పరిఖ్యాతా సర్వకర్మస్తు చోత్తరా । ఏతా విస్తరశస్తాత తవ శఙ్గీర్తితా దిశః
ఈ దిక్కు ఉత్తర దిక్కుగా ప్రసిద్ధి చెందింది; అన్ని పనులలో ఇది నిజంగా ఉత్తమం. ఇలా నేను నీకు ఈ దిక్కులను విస్తృతంగా వివరించాను, ప్రియమా.
చతస్రః క్రమయోగేన కామాశాం గన్తుమిచ్ఛసి। ఉద్యతోఽహం ద్విజశ్రేష్ఠ తవ దర్శయితుం దిశః। పృథివీం చాఖిలాం బ్రహ్మంస్తస్మాదారోహ మాం ద్విజ
నీవు క్రమంగా నాలుగు దిక్కులను సందర్శించాలనుకుంటున్నావు. ద్విజశ్రేష్ఠా, నీకు దిక్కులు, భూమంతటిని చూపించడానికి నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను. అందుకే, బ్రాహ్మణా, నాపై ఎక్కు.
గరుత్మన్భుజగేన్ద్రారే సుపర్ణ వినతాత్మజ । నయ మాం తార్క్ష్య పూర్వేణ యత్ర ధర్మస్య చక్షుషీ
పక్షిరాజు, పాముల రాజులకు శత్రువైన సుపర్ణా, వినతా కుమారా, తార్క్ష్యా, నన్ను తూర్పు దిక్కుకు తీసుకెళ్ళు, అక్కడ ధర్మదేవునికి కళ్ళు ఉన్న చోటికి.
పూర్వమేతాం దిశం గచ్ఛ యా పూర్వం పరికీర్తితా । దేవతానాం హి సాన్నిధ్యమత్ర కీర్తితవానసి
ఈ తూర్పు దిక్కుకు పో, ఇది ముందుగా వివరించబడింది. దేవతల సమీపం ఇక్కడే ఉందని నువ్వు చెప్పావు.
అత్ర సత్యం చ ధర్మశ్చ త్వయా సమ్యక్ప్రకీర్తితః। ఇచ్ఛేయం తు సమాగన్తుం సమస్తైర్దైవతైరహమ్। భూయశ్చ తాన్సురాన్ద్రష్టుమిచ్ఛేయమరుణానుజ
ఇక్కడ సత్యం, ధర్మం నువ్వు సరిగ్గా వివరించావు. కానీ నేను అన్ని దేవతలను కలిసేందుకు, మళ్లీ ఆ దేవతలను చూడాలనుకుంటున్నాను, అరుణుని తమ్ముడా.
తమాహ వినతాసూనురారోహస్వేతి వై ద్విజమ్। ఆరురోహాథ స మునిర్గరుడం గాలవస్తదా
అప్పుడు వినతా కుమారుడు ఆ బ్రాహ్మణుడిని, 'ఎక్కు' అని అన్నాడు. ఆ సమయంలో గాలవ మహర్షి గరుత్మంతునిపై ఎక్కాడు.
క్రమమాణస్య తే రూపం దృశ్యతే పన్నగాశన। భాస్కరస్యేవ పూర్వాహ్ణే సహస్రాంశోర్వివస్వతః
పాములను తినే వాడా, నీవు ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు, నీ రూపం ఉదయాన్నే వేల కిరణాలుతో ప్రకాశించే సూర్యునిలా కనిపిస్తోంది.
పక్షవాతప్రణున్నానాం వృక్షాణామనుగామినామ్ । ప్రస్థితానామివ సమం పశ్యామీహ గతిం ఖగ
నీ రెక్కల గాలికి ఊదబడుతున్న చెట్లు, అందరూ కలిసి ప్రయాణిస్తున్నట్లుగా నాకు ఇక్కడ కనిపిస్తున్నాయి, ఓ పక్షిరాజా.
ససాగరవనాముర్వీ సశైలవనకాననామ్ । ఆకర్షన్నివ చాభాసి పక్షవాతేన ఖేచర
సముద్రాలు, అడవులు, పర్వతాలు, వనాలు కలిగిన ఈ భూమి నీ రెక్కల గాలికి లాగబడుతున్నట్లుగా, ఆకాశంలో ప్రయాణించే వాడా, కనిపిస్తోంది.
సమీననాగనక్రం చ ఖమివారోప్యతే జలమ్। వాయునా చైవ మహతా పక్షవాతేన చానిశమ్
చేపలు, పాములు, మొసళ్ళు కలిగిన నీరు, గొప్ప గాలికి, నీ రెక్కల ఊపిరికి ఎప్పుడూ ఆకాశంలోకి ఎత్తబడుతున్నట్లుగా కనిపిస్తోంది.
తుల్యరూపాననాన్మత్స్యాంస్తథా తిమితిమిఙ్గిలాన్ । నాగాశ్వనరవక్రాంశ్చ పశ్యామ్యున్మథితానివ
ఒకే ఆకారంలో ఉన్న చేపలు, అలాగే తిమింగలాలు, పెద్ద సముద్రజంతువులు, పాములు, కుదిరిన గుర్రాలు, వంకరజంతువులు అన్నీ కలవరపడుతున్నట్లుగా నేను చూస్తున్నాను.
మహార్ణవస్య చ రవైః శ్రోత్రే మే బధిరే కృతే। న శ్రృణోమి న పశ్యామి నాత్మనో వేద్మి కారణమ్
మహాసముద్రపు గర్జన నా చెవులను బద్దిరి చేసింది; నేను వినలేను, చూడలేను, నా స్థితి ఏమిటో కూడా తెలియడం లేదు.
శనైః స తు భవాత్యాతు బ్రహ్మవధ్యామనుస్మరన్ । న దృశ్యతే రవిస్తాత న దిశో న చ ఖం ఖగ
ఆయన బ్రహ్మహత్యను గుర్తు చేసుకుంటూ మెల్లగా ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, సూర్యుడు, దిక్కులు, ఆకాశం ఏదీ కనబడటం లేదు, ఓ పక్షిరాజా.
తమ ఏవ తు పశ్యామి శరీరం తే న లక్షయే । మణీ వ జాత్యౌ పశ్యామి చక్షుషీ తేఽహమణ్డజ
నాకు చుట్టూ చీకటి మాత్రమే కనిపిస్తోంది; నీ శరీరం కనపడటం లేదు. నీ రెండు రత్నాల్లాంటి కళ్లే నాకు కనిపిస్తున్నాయి, ఓ అండజుడా.
శరీరం తు న పశ్యామి తవ చైవాత్మనశ్చ హ। పదేపదే తు పశ్యామి శరీరాదగ్నిముత్థితమ్
నా శరీరం, నీ శరీరం రెండూ నాకు కనబడటం లేదు. ప్రతి అడుగులోనూ శరీరం నుంచి అగ్ని బయలుదేరుతున్నదే నాకు కనిపిస్తోంది.
స మే నిర్వాప్య సహసా చక్షుషీ శామ్యతే పునః। తన్నియచ్ఛ మహావేగం గమనే వినతాత్మజ
ఆ అగ్ని ఒక్కసారిగా నా చూపును మళ్లీ ఆర్పేస్తోంది. వినతా కుమారుడా, నువ్వు నీ వేగాన్ని కొంచెం తగ్గించు.
న మే ప్రయోజనం కించిద్గమనే పన్నగాశన । సంనివర్త మహాభాగ న వేగం విషహామి తే
ఈ ప్రయాణంలో నాకు ఏ అవసరం లేదు, పాములను భక్షించే వాడా. మహానుభావుడా, దయచేసి వెనక్కి తిరుగు. నీ వేగాన్ని నేను భరించలేను.
గురవే సంశ్రుతానీహ శతాన్యష్టౌ హి వాజినామ్ । ఏకతఃశ్యామకర్ణానాం శుభ్రాణాం చన్ద్రవర్చసామ్
నా గురువుకి ఇక్కడ నేను నూరయి ఎనిమిది ఎద్దులను, ఒకే రకమైన నల్ల చెవులుగల, తెల్లగా, చంద్రుడిలా మెరిసే గుర్రాలను ప్రతిజ్ఞ చేశాను.
తేషాం చైవాపవర్గాయ మార్గం పశ్యామి నాణ్డజ। తతోఽయం జీవితత్యాగే దృష్టో మార్గోమయాఽఽత్మనః
అయితే, అండజుడా, వాటి విముక్తికి మార్గం నాకు కనిపించడం లేదు. అందుకే, నా ప్రాణత్యాగమే నాకు మార్గంగా కనిపిస్తోంది.
నైవ మేఽస్తి ధనం కించిన్న ధనేనాన్వితః సుహృత్ । న చార్థేనాపి మహతా శక్యమేతద్వ్యపోహితుమ్
నాకు ఎలాంటి ధనం లేదు, ధనవంతుడైన స్నేహితుడూ లేడు. ఎంత పెద్ద సంపద ఉన్నా, దీన్ని పరిష్కరించలేను.
ఏవం బహు చ దీనం చ బ్రువాణం గాలవం తదా। ప్రత్యువాచ వ్రజన్నేవ ప్రహసన్వినతాత్మజః
ఇలా గాలవుడు బాధతో ఎక్కువగా మాట్లాడుతుండగా, వినతా కుమారుడు చిరునవ్వుతో ప్రయాణిస్తూ ఇలా అన్నాడు.
నాతిప్రజ్ఞోఽసి విప్రర్షే యోత్మానం త్యుక్తుమిచ్ఛసి । న చాపి కృత్రిమః కాలః కాలో హి పరమేశ్వరః
నీకు అంత జ్ఞానం లేదు, మునిశ్రేష్ఠుడా, నువ్వు నీ ప్రాణాన్ని త్యజించాలనుకుంటే. కాలం మానవులు సృష్టించినది కాదు — కాలమే పరమేశ్వరుడు.
కిమహం పూర్వమేవేహ భవతా నాభిచోదితః। ఉపాయోఽత్ర మహానస్తి యేనైతదుపపద్యతే
ఇక్కడ నన్ను ముందే ఎందుకు ప్రేరేపించలేదు? దీనికి సాధించడానికి గొప్ప మార్గం ఉంది.
తదేష ఋషభో నామ పర్వతః సాగరాన్తికే। అత్ర విశ్రమ్య భుక్త్వా చ నివర్తిష్యావ గాలవ
ఇది సముద్రం దగ్గర ఉన్న ఋషభ పర్వతం. ఇక్కడ విశ్రాంతి తీసుకుని, భోజనం చేసి, మనం తిరిగి వెళ్దాం గాలవ.