యస్మాదుత్తార్యతే పాపాద్యస్మాన్నిశ్రేయసోఽశ్రుతే । అస్మాదుత్తారణబలాదుత్తరేత్యుచ్యతే ద్విజ ।। 1
పాపం నుండి, శ్రేయస్సు కాని వాటి నుండి, ఈ దాటి పోయే శక్తి వల్ల మనిషి బయటపడతాడు. అందుకే దీనిని ఉత్తర దిశ అని అంటారు, ద్విజుడా.
ఉత్తరస్య హిరణ్యస్య పరివాపస్య గాలవ । మార్గః పశ్చిమపూర్వాభ్యాం దిగ్భ్యాం వై మధ్యమః స్మృతః
బంగారు ప్రాకారానికి ఉత్తరంగా, గాలవా, పశ్చిమ, తూర్పు దిక్కుల మధ్య ఉన్న మార్గాన్ని మధ్యమ మార్గంగా భావిస్తారు.
అస్యాం దిశి వరిష్ఠాయాముత్తరాయాం ద్విజర్షభ । నాసౌమ్యో నావిధేయాత్మా నాధర్మో వసతే జనః
ఈ ఉత్తమమైన ఉత్తర దిశలో, ఉత్తమ ద్విజుడా, ఇక్కడ దురాశయులు, నియమం లేని వారు, అధర్ములు ఎవ్వరూ నివసించరు.
అత్ర నారాయణః కృష్ణో జిష్ణుశ్చైవ నరోత్తమః । బదర్యామాశ్రమపదే తథా బ్రహ్మా చ శాశ్వతః
ఇక్కడే నారాయణుడు, కృష్ణుడు, విజయవంతుడైన ఉత్తమ పురుషుడు, బదరీ ఆశ్రమంలో నివసిస్తున్నారు. అలాగే శాశ్వత బ్రహ్మ కూడా ఇక్కడే ఉన్నాడు.
అత్ర వై హిమవత్పృష్ఠే నిత్యమాస్తే మహేశ్వరః। `ప్రకృత్యా పురుషః సార్ధం యుగాన్తాగ్నిసమప్రభః
ఇక్కడ హిమవంతు పర్వత శిఖరంపై మహేశ్వరుడు ఎప్పుడూ వెలుగుతో, యుగాంతంలో వచ్చే అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, ప్రకృతి, పురుషులతో కలిసి నివసిస్తాడు.
న స దృశ్యో మునిగణైస్తథా దేవైః సవాసవైః । గన్ధర్వయక్షసిద్ధైర్వా నరనారాయణాదృతే
ఆయనను మునుల సమూహాలు, దేవతలు, ఇంద్రుడు, గంధర్వులు, యక్షులు, సిద్ధులు ఎవరూ చూడలేరు; నరుడు, నారాయణుడు తప్ప మరెవ్వరూ చూడలేరు.
అత్ర విష్ణుః సహస్రాక్షః సహస్రచరణోఽవ్యయః । సహస్రశిరసః శ్రీమానేకః పశ్యతి మాయయా
ఇక్కడ సహస్రాక్షుడు, సహస్రపాదుడు, శాశ్వతుడు అయిన విష్ణువు, సహస్రశిరస్సుతో, మహిమతో, తన మాయాశక్తితో అన్నింటిని గ్రహిస్తాడు.
అత్ర రాజ్యేన విప్రాణాం చన్ద్రమాశ్చాభ్యషిచ్యత । అత్ర గఙ్గాం మహాదేవః పతన్తీం గగనాచ్చ్యుతామ్
ఇక్కడే బ్రాహ్మణులకు చంద్రుడు రాజుగా అభిషేకించబడ్డాడు; ఇక్కడే గగనంలో నుంచి పడిన గంగను మహాదేవుడు స్వీకరించాడు.
ప్రతిగృహ్య దదౌ లోకే మానుషే బ్రహ్మవిత్తమ । అత్ర దేవ్యా తపస్తప్తం మహేశ్వరపరీప్సయా
ఆమెను స్వీకరించి, మహాదేవుడు గంగను మానవ లోకానికి ఇచ్చాడు, ఓ బ్రహ్మవిత్తమా; ఇక్కడే దేవీ మహేశ్వరుని కోరికతో తపస్సు చేసింది.
అత్ర కామశ్చ రోషశ్చ శైలశ్చోమా చ సంబభుః । అత్ర రాక్షసయక్షాణాం గన్ధర్వాణాం చ గాలవ
ఇక్కడే కాముడు, కోపుడు, శైలం, ఉమా జన్మించారు; ఇక్కడే రాక్షసులు, యక్షులు, గంధర్వుల మధ్య, ఓ గాలవా,
ఆధిపత్యేన కైలాసే ధనదోఽప్యభిషేచితః। అత్ర చైత్రరథం రమ్యమత్ర వైఖానసాశ్రమః
కైలాసంపై అధిపతిగా కుబేరుడు అభిషేకించబడ్డాడు; ఇక్కడే చైత్రరథం అనే అందమైన ఉద్యానం, ఇక్కడే వైఖానసుల ఆశ్రమం ఉంది.
అత్ర మన్దాకినీ చైవ మన్దరశ్చ ద్విజర్షభ । అత్ర సౌగన్ధికవనం నైర్ఋతైరభిరక్ష్యతే
ఇక్కడే మందాకినీ నది, మందర పర్వతం ఉన్నాయి, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా; ఇక్కడే సౌగంధిక వనం నైరుతులు కాపాడుతున్నారు.
శాద్వలం కదలీస్కన్ధమత్ర సన్తానకా నగాః। అత్ర సంయమనిత్యానాం సిద్ధానాం స్వైరచారిణామ్
ఇక్కడ పచ్చిక మైదానాలు, అరటి తాళాలు, సంతానక వృక్షాలు ఉన్నాయి; ఇక్కడే ఎల్లప్పుడూ నియమంలో ఉండే, స్వేచ్ఛగా సంచరించే సిద్ధులు నివసిస్తున్నారు.
విమానాన్యునురూపాణి కామభోగ్యాని గాలవ । అత్ర తే ఋషయః సప్త దేవీ చారున్ధతీ తథా
ఇక్కడ, ఓ గాలవా, అనుకూలంగా ఉండే, ఇష్టానుసారంగా ఉపయోగించుకునే విమానాలు ఉన్నాయి; ఇక్కడే ఏడుగురు ఋషులు, అరుంధతి దేవీ కూడా ఉన్నారు.
అత్ర తిష్ఠతి వై రాత్రిన్దివాప్యత్రావతిష్ఠతే। అత్ర యజ్ఞం సమాసాద్య ధ్రువం స్థాతా పితామహః
ఇక్కడ రాత్రి, పగలు నిలిచుంటాయి; ఇక్కడే యజ్ఞాన్ని సాధించి, పితామహుడు ధృడంగా నిలిచాడు.
జ్యోతీంషి చన్ద్రసూర్యౌ చ పరివర్తన్తి నిత్యశః । అత్ర గఙ్గామహాద్వారం రక్షన్తి ద్విజసత్తమ
ఇక్కడ చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ఎప్పటికీ తిరుగుతుంటాయి; ఇక్కడే, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, గంగామహాద్వారం కాపాడబడుతుంది.
ధామా నామ మహాత్మానో మునయః సత్యవాదినః । న తేషాం జ్ఞాయతే మూర్తిర్నాకృతిర్న తపశ్చితమ్
ఇక్కడ ధామా అనే మహాత్ములు, సత్యవాదులు అయిన మునులు నివసిస్తారు; వారి రూపం, ఆకారం, తపస్సు ఎవరికీ తెలియదు.
పరివర్తసహస్రామి కామభోజ్యానని గాలవ । యథాయథా ప్రవిశతి తస్మాత్పరతరం నరః
ఇక్కడ వేలాది ఆనందదాయకమైన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి, ఓ గాలవా; మనిషి ఒక్కొక్కటిగా ప్రవేశిస్తే, మరింత ఉన్నత స్థితికి చేరతాడు.
తథాతథా ద్విజశ్రేష్ఠ ప్రవిలీయతి గాలవ । నైతత్కేనచిదన్యేన గతపూర్వం ద్విజర్షభ
అలానే, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఒక్కొక్క దశలో మరింతగా లయమవుతాడు, ఓ గాలవా; ఇక్కడకు మరెవరూ, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ముందుగా రాలేదు.
ఋతే నారాయణం దేవం నరం వా జిష్ణుమవ్యయమ్ । అత్ర కైలాసమిత్యుక్తం స్థానమైలవిలస్య తత్
నారాయణుడు లేదా నరుడు తప్ప, మరెవ్వరూ ఇక్కడికి చేరలేరు; ఇదే కైలాసం అని పిలవబడే, ఇలవిలుని కుమారుడి స్థలం.
అత్ర విద్యుత్ప్రభా నామ జఝిరేఽప్సరసో దశ। అత్ర విష్ణుపదం నామ క్రమతా విష్ణునా కృతమ్
ఇక్కడ విద్యుత్ప్రభ అనే పది అప్సరసలు జన్మించారు; ఇక్కడే విష్ణువు అడుగుపడిన స్థలం, విష్ణుపదం ఏర్పడింది.
త్రిలోకవిక్రమే బ్రహ్మన్నుత్తరాం దిశమాశ్రితమ్ । అత్ర రాజ్ఞా మరుతేన యజ్ఞేనేష్టం ద్విజోత్తమ
మూడు లోకాలను అడుగుపెట్టినప్పుడు, ఓ బ్రహ్మన్, ఉత్తర దిక్కు చేరాడు; ఇక్కడే రాజు మరుతుడు యజ్ఞం నిర్వహించాడు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా.
ఉశీరబీజే విప్రర్షే యత్ర జామ్బూనదం సరః। జీమూతస్యాత్ర విప్రర్షేరుపతస్థే మహాత్మనః
ఓ మహర్షీ, ఉశీరపు విత్తనాల దగ్గర, జాంబూనద సరస్సు ఉన్న చోట, గొప్ప హృదయమున్న జీమూత మహర్షి అక్కడ నిలిచాడు.
సాక్షాద్ధైమవతః పుణ్యో విమలః కనకాకరః । బ్రాహ్మణేషు చ యత్కృత్స్నం స్వన్తం కృత్వా ధనం మహత్
ఆ పవిత్రమైన, నిర్మలమైన, బంగారు వర్ణంతో మెరిసే ఆ స్థలం నేరుగా హిమవంతునికి చెందింది; అక్కడ ఉన్న ఆ మహత్తరమైన ధనం అంతా బ్రాహ్మణులలో ఆయనదిగా అయింది.
వవ్రే ధనం మహర్షిః స జైమూతం తద్ధనం తతః। అత్ర నిత్యం దిశాంపాలాః సాయంప్రాతర్ద్విజర్షభ
ఆ మహర్షి జీమూతుని ధనాన్ని కోరుకున్నాడు; అక్కడ, ద్విజశ్రేష్ఠా, దిక్పాలకులు ప్రతిరోజూ సాయంత్రం, ఉదయం అక్కడ చేరుతుంటారు.
కస్య కార్యం కిమితి వై పరిక్రోశాన్తి గాలవ । ఏవమేషా ద్విజశ్రేష్ఠ గుణైరన్యైర్దిగుత్తరా
ఎవరికి పని? ఏది చేయాలి? అని వారు అక్కడ అరుస్తూ ఉంటారు, గాలవా. ఇలా, ద్విజశ్రేష్ఠా, ఈ దిక్కు ఇతర దిక్కులను గుణాలలో మించిపోయింది.
ఉత్తరేతి పరిఖ్యాతా సర్వకర్మస్తు చోత్తరా । ఏతా విస్తరశస్తాత తవ శఙ్గీర్తితా దిశః
ఈ దిక్కు ఉత్తర దిక్కుగా ప్రసిద్ధి చెందింది; అన్ని పనులలో ఇది నిజంగా ఉత్తమం. ఇలా నేను నీకు ఈ దిక్కులను విస్తృతంగా వివరించాను, ప్రియమా.
చతస్రః క్రమయోగేన కామాశాం గన్తుమిచ్ఛసి। ఉద్యతోఽహం ద్విజశ్రేష్ఠ తవ దర్శయితుం దిశః। పృథివీం చాఖిలాం బ్రహ్మంస్తస్మాదారోహ మాం ద్విజ
నీవు క్రమంగా నాలుగు దిక్కులను సందర్శించాలనుకుంటున్నావు. ద్విజశ్రేష్ఠా, నీకు దిక్కులు, భూమంతటిని చూపించడానికి నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను. అందుకే, బ్రాహ్మణా, నాపై ఎక్కు.
గరుత్మన్భుజగేన్ద్రారే సుపర్ణ వినతాత్మజ । నయ మాం తార్క్ష్య పూర్వేణ యత్ర ధర్మస్య చక్షుషీ
పక్షిరాజు, పాముల రాజులకు శత్రువైన సుపర్ణా, వినతా కుమారా, తార్క్ష్యా, నన్ను తూర్పు దిక్కుకు తీసుకెళ్ళు, అక్కడ ధర్మదేవునికి కళ్ళు ఉన్న చోటికి.
పూర్వమేతాం దిశం గచ్ఛ యా పూర్వం పరికీర్తితా । దేవతానాం హి సాన్నిధ్యమత్ర కీర్తితవానసి
ఈ తూర్పు దిక్కుకు పో, ఇది ముందుగా వివరించబడింది. దేవతల సమీపం ఇక్కడే ఉందని నువ్వు చెప్పావు.