సోఽయం మయా చ సహితో నారదేన చ పన్నగః। త్రిలోకేశం సురపతిం గత్వా పశ్యతు వాసవమ్
'ఈ పాము, నేను, నారదుడు కలిసి మూడు లోకాల అధిపతి అయిన వాసవుని దగ్గరకు వెళ్లి ఆయనను కలవాలి.'
శేషేణైవాస్య కార్యేణ ప్రజ్ఞాస్వామ్యహమాయుషః । సుపర్ణస్య విఘాతే చ ప్రయతిష్యామి సత్తమ
'ఈ విషయంలో నేనే శేషునిగా వ్యవహరిస్తాను. జ్ఞానానికి, ఆయుష్కు అధిపతిని. సుపర్ణుని ప్రయత్నాన్ని అడ్డుకోవడానికి నేను శ్రమిస్తాను, మహానుభావా.'
సుముఖశ్చ మయా సార్ధం దేవేశమిగచ్ఛతు। కార్యసంసాధనార్థాయ స్వస్తి తేఽస్తు భుజఙ్గమ
సుముఖుడు నాతో కలిసి దేవేంద్రుని వద్దకు వెళ్లాలి. మన పని పూర్తిచేయడానికి ఇది అవసరం. నీకు శుభం కలగాలి, ఓ పాము.
ఆర్యకేణాభ్యనుజ్ఞాతా గమ్యతామితి భారత।' తతస్తే సుముఖం గృహ్య సర్వ ఏవ మహౌజసః। దదృశుః శక్రమాసీనం దేవరాజం మహాద్యుతిమ్
ఆర్యకుడు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, వారు సుముఖుడిని తీసుకుని, అందరూ గొప్ప శక్తివంతులై, దేవేంద్రుడు మహిమాన్వితుడై కూర్చున్నాడని చూశారు.
సఙ్గత్యా తత్ర భగవాన్విష్ణురాసీచ్చతుర్భుజః । తతస్తత్సర్వమాచఖ్యౌ నారదో మాతలిం ప్రతి
అక్కడ భగవంతుడు విష్ణువు నాలుగు చేతులతో ఉన్నాడు. ఆ తరువాత నారదుడు మాతళికి జరిగినదంతా వివరంగా చెప్పాడు.
తతః పురన్దరం విష్ణురువాచ భువనేశ్వరమ్। అమృతం దీయతామస్మై క్రియతామమరైః సమః
తర్వాత విష్ణువు భువనేశ్వరుడైన పురందరునితో ఇలా అన్నాడు: 'అతనికి అమృతం ఇవ్వాలి; అతడిని దేవతలతో సమానంగా చేయాలి.'
మాతలిర్నారదశ్చైవ సుముఖశ్చైవ వాసవ। లభన్తాం భవతః కామాత్కామమేతం యథేప్సితమ్
మాతళి, నారదుడు, సుముఖుడు—వీరు కావలసినదాన్ని నీ నుండి పొందాలని వాసవా, వారికి కావలసినట్లు అనుగ్రహించు.
పురన్దరోఽథ సంచిన్త్య వైనతేయపరాక్రమమ్ । విష్ణుమేవాబ్రవీదేనం భవానేవ దదాత్వితి
పురందరుడు గరుత్మంతుని పరాక్రమాన్ని ఆలోచించి, విష్ణువుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ వరాన్ని మీరు స్వయంగా ఇవ్వండి.'
ఈశస్త్వం సర్వలోకానాం చరాణామచరాశ్చ యే। త్వయా దత్తమదత్తం కః కర్తుముత్సహతే విభో
ప్రభూ, మీరు అన్ని లోకాలకూ అధిపతి. జడజంగమమైన సమస్త ప్రాణులకు మీరు దాత. మీరు ఇచ్చినదాన్ని లేదా ఇవ్వనిదాన్ని మరెవ్వరూ చేయలేరు.
ప్రాదాచ్ఛక్రస్తతస్తస్మై పన్నగాయాయురుత్తమమ్। న త్వేనమమృతప్రాశం చకార బలవృత్రహా
అప్పుడు శక్రుడు ఆ పాముకి అత్యుత్తమమైన ఆయుర్దాయాన్ని ఇచ్చాడు. కానీ వృత్రాసురుని సంహారకుడు అతనికి అమృతాన్ని తినిపించలేదు.
లబ్ధ్వా వరం తు సుముఖః సుముఖః సంబభూవ హ। కృతదారో యథాకామం జగామ చ గృహాన్ప్రతి
సుముఖుడు ఆ వరాన్ని పొంది నిజంగా సుముఖుడయ్యాడు. తన ఇష్టానుసారం భార్యను చేసుకుని ఇంటికి వెళ్లాడు.
నారదస్త్వార్యకశ్చైవ కృతకార్యౌ ముదా యుతౌ । అభిజగ్మతురభ్యర్చ్య దేవరాజం మహాద్యుతిమ్
నారదుడు, ఆర్యకుడు తమ పని పూర్తయిన ఆనందంతో, మహిమాన్వితుడైన దేవేంద్రుని పూజించి అక్కడినుండి వెళ్ళిపోయారు.
గరుడస్తత్ర శుశ్రావ యథావృత్తం మహాబలః । ఆయుఃప్రదానం శక్రేణ కృతం నాగస్య భారత
అక్కడ మహాబలుడు గరుత్మంతుడు, శక్రుడు ఆ పాముకి ఆయుర్దానం ఇచ్చాడని జరిగినదంతా విన్నాడు.
పక్షవాతేన మహతా రుద్ధ్వా త్రిభువనం ఖగః। సుపర్ణః పరమక్రుద్ధో వాసవం సముపాద్రవత్
తన రెక్కల వాయువుతో మూడు లోకాలను ఆపేసి, సుపర్ణుడు అత్యంత కోపంతో వాసవుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
భగవన్కిమవజ్ఞానాద్వృత్తిః ప్రతిహతా మమ। కామకారవరం దత్త్వా పునశ్చలితవానసి
ప్రభూ, నాకు అవమానంగా నా జీవనోపాధి నిలిపివేయబడిందా? కావలసిన వరం ఇచ్చి, మళ్ళీ దానిని తీసేసావు.
నిసర్గాత్సర్వభూతానాం సర్వభూతేశ్వరేణ మే। ఆహారో విహితో ధాత్రా కిమర్థం వార్యతే త్వయా
ప్రపంచంలోని అన్ని ప్రాణులకు, సృష్టికర్త నా ఆహారాన్ని నిర్ణయించాడు. మరి నీవు ఎందుకు దాన్ని అడ్డుకుంటున్నావు?
వృతశ్చైష మహానాగః స్థాపితః సమయశ్చ మే। అనేన చ మయా దేవ భర్తవ్యః ప్రసవో మహాన్
ఈ గొప్ప పాము నాకు ఎంపిక చేయబడింది, నాతో ఒప్పందం కూడా జరిగింది. దీని ద్వారా నేను పెద్ద సంతానాన్ని పోషించాలి, ఓ దేవా.
ఏతస్మింస్తు తథాభూతే నాన్యం హింసితుముత్సహే । క్రీడసే కామకారేణ దేవరాజ యథేచ్ఛకమ్
ఇలాంటి పరిస్థితిలో నేను ఇంకెవరినీ హింసించలేను. నీవు నీ ఇష్టానుసారం ఆడుకుంటున్నావు, ఓ దేవేంద్రా.
సోఽహం ప్రాణాన్విమోక్ష్యామి తథా పరిజనో మమ। యే చ భృత్యా మమ గృహే ప్రీతిమాన్భవ వాసవ
అందువల్ల నేను ప్రాణాలు విడిచిపెడతాను, నా కుటుంబ సభ్యులూ అలాగే చేస్తారు. నా ఇంట్లో ఉన్న సేవకులందరూ కూడా. నీవు సంతోషంగా ఉండు, ఓ వాసవా.
శ్రుత్వా సుపర్ణవచనం సుముఖో దుర్ముఖస్తదా। త్యక్త్వా రూపం వివర్ణస్తు సర్పరూపధరోఽభవత్ । గత్వా విష్ణుసమీపం తు పాదపీఠం సమాశ్లిషత్
సుపర్ణుని మాటలు విని, సుముఖుడు, దుర్ముఖుడు తమ రూపాలను వదిలి, వర్ణం కోల్పోయి, పాముల రూపం ధరించి, విష్ణువు దగ్గరకు వెళ్లి ఆయన పాదపీఠాన్ని ఆలింగనం చేశారు.
న మత్కృతం వైనతేయ న మాం క్రోద్ధుం త్వమర్హసి। దత్తాభయః స సుముఖో విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా । శ్రత్వా పురన్దరేణోక్తమువాచ వినతాసుతః
వినతా కుమారుడా, ఇది నా వల్ల జరగలేదు. నన్ను కోపపడకూడదు. ఆ దయగలవాడు విష్ణువు చేత రక్షణ పొందాడు. పురందరుడు చెప్పిన మాటలు విని వినతా కుమారుడు ఇలా అన్నాడు.
ఏతచ్చైవాహమర్హామి భూయశ్చ బలవృత్రహన్। త్రైలోక్యస్యేశ్వరో యోఽహం పరభృత్యత్వమాగతః
వృత్రాసురుడిని సంహరించినవాడా, ఇది నాకు తగినదే. అంతేకాదు, ఇంకా ఎక్కువ కూడా. నేను మూడు లోకాలకు అధిపతినైనా, ఇప్పుడు పరుడికి సేవ చేయడానికి వచ్చాను.
త్వయి తిష్ఠతి దేవేశ న విష్ణుః కారణం మమ। త్రైలోక్యరాజరాజ్యం హి త్వయి వాసవ శాశ్వతమ్
దేవేంద్రుడా, నువ్వు ఉన్నంత కాలం నాకు విష్ణువు కారణం కాదు. మూడు లోకాలకు శాశ్వత రాజ్యాధికారం నీదే వాసవా.
మమాపి దక్షస్య సుతా జననీ కశ్యపః పితా। అహమత్యుత్సహే లోకాన్సమన్తాద్వోఢుమోజసా
నా తల్లి కూడా దక్షుడి కుమార్తె, నా తండ్రి కశ్యపుడు. నా బలంతో నేను కూడా అన్ని లోకాలను మోయగలను.
అసహ్యం సర్వభూతానాం మమాపి విపులం బలమ్। మయాఽపి సుమహత్కర్మ కృతం దైతేయవిగ్రహే
నా బలం కూడా అన్ని జీవులకు తట్టుకోలేనంత గొప్పది. దైత్యులతో యుద్ధంలో నేను కూడా మహత్తర కార్యాలు చేశాను.
శ్రుతశ్రీః శ్రుతసేనశ్చ వివస్వాన్రోచనాముఖః । ప్రస్రుతః కాలకాక్షశ్చ మయాఽపి దితిజా హతాః
శ్రుతశ్రీ, శ్రుతసేన, వివస్వాన్, రోచనాముఖుడు, ప్రసృతుడు, కాలకాక్షుడు — వీరందరిని నేను సంహరించాను.
యత్తు ధ్వజస్థానగతో యత్నాత్పరిచరామ్యహమ్। వహామి చైవానుజం తే తేన మామవమన్యసే
నీ జెండాపై నిలబడి, శ్రద్ధగా సేవ చేస్తూ, నీ తమ్ముడిని కూడా మోస్తున్నాను. అందుకే నువ్వు నన్ను తక్కువగా చూస్తున్నావు.
కోఽన్యో భారసహో హ్యస్తి కోఽన్యోస్తి బలవత్తరః । మయా యోఽహం విశిష్టః సన్వహామీమం సబాన్ధవం
ఇంత భారాన్ని మోయగలవాడు ఇంకెవరు ఉన్నాడు? నన్ను మించిన బలవంతుడు ఎవరు? నేను విశిష్టుడినైనా, అతడిని బంధువులతో కలిసి మోస్తున్నాను.
అవజ్ఞాయ తు యత్తేఽహం భోజనాద్వ్యపరోపితః । తేన మే గౌరవం నష్టం త్వత్తశ్చాస్మాచ్చ వాసవ
నన్ను పట్టించుకోకుండా, నన్ను భోజనం నుండి దూరం పెట్టావు. అందువల్ల నా గౌరవం నీ దగ్గరా, నా దగ్గరా పోయింది వాసవా.
అదిత్యాం య ఇమే జాతా బలవిక్రమశాలినః । త్వమేషాం కిల సర్వేషాం బలేన బలవత్తరః
అదితి నుండి పుట్టినవారు అందరూ బలవంతులే. కానీ వారిలో నువ్వే అత్యంత బలవంతుడివని అంటారు.