యథా విష్ణుకులే లక్ష్మీర్యథా స్వాహా విభావసోః । కులే తవ తథైవాస్తు గుణకేశీ సుమధ్యమా
విష్ణువంశంలో లక్ష్మీదేవి ఉన్నట్లుగా, అగ్నిదేవునికి స్వాహా ఉన్నట్లుగా, నీ వంశంలో గుణకేశి ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
పౌత్రస్యార్థే భవాంస్తస్మాద్గుణకేశీం ప్రతీచ్ఛతు । సదృశీం ప్రతిరూపస్య వాసవస్య శచీమివ
కాబట్టి నీ మనవడి కోసం గుణకేశిని అంగీకరించండి. ఆమె అతనికి తగినవారు, వాసవునికి శచీదేవి లాగా.
పితృహీనమపి హ్యేనం గుణతో వరయామహే। బహుమానాచ్చ భవతస్తథైవైరావతస్య చ
అతనికి తండ్రి లేకపోయినా, అతని మంచి లక్షణాల వల్ల, మీ మీద, అలాగే ఎరావతంపై ఉన్న గౌరవంతో అతన్ని వరుడిగా ఎన్నుకున్నాము.
సుముఖస్య గుణైశ్చైవ శీలశౌచదమాదిభిః । అభిగమ్య స్వయం కన్యామయం దాతుం సముద్యతః । మాతలిస్తస్య సంమానం కర్తుమర్హో భవానపి
సుముఖుని మంచి లక్షణాలు, ఆచారం, పవిత్రత, నియమం మొదలైనవల్ల నేను స్వయంగా నా కుమార్తెను అతనికి ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యాను. మాతలి, నువ్వూ అతనిని గౌరవించాలి.
స తు దీనః ప్రహృష్టశ్చ ప్రాహ నారదమార్యకః । వ్రియమాణే తథా పౌత్రే పుత్రే చ నిధనం గతే
ఆయన దుఃఖంతో కూడిన ఆనందంతో నారదునికి ఇలా అన్నాడు: 'నా కుమారుడు మరణించినా, నా మనవడిని ఇంతగా కోరుకుంటున్నప్పుడు...''
మన్యే నైతద్బహుమతం మహర్షే వచనం తవ। సఖా శక్రస్య సంయుక్తః కస్యాయం నేప్సితో భవేత్। కారణస్య తు దౌర్బల్యాచ్చిన్తయామి మహామునే
'మహర్షీ, మీ మాటలు అంతగా విలువైనవిగా అనిపించడం లేదు. శక్రునికి స్నేహితుడిగా ఉండగా ఎవరు అతన్ని కోరుకోరాదు? అయినా ఒక కారణం వల్ల నేను చింతిస్తున్నాను, మహామునీ.'
అస్య దేహకరస్తాత మమ పుత్రో మహాద్యుతే। భక్షితో వైనతేయేన దుఃఖార్తాస్తేన వై వయమ్
'తండ్రీ, నా కుమారుడు, ఇతని శరీరాన్ని సృష్టించినవాడు, మహాతేజస్వి, వైనతేయుని చేత భక్షించబడ్డాడు. అందుకే మేమంతా దుఃఖంలో ఉన్నాము.'
పునరేవ చ తేనోక్తం వైనతేయేన గచ్ఛతా । మాసేనాన్యేన సుముఖం భక్షయిష్య ఇతి ప్రభో
'మరలా వైనతేయుడు వెళ్లిపోతూ ఇలా అన్నాడు: ఇంకొక నెల తర్వాత నేను సుముఖుని కూడా భక్షిస్తాను, ప్రభూ.'
ధ్రువం తథా తద్భవితా జానీమస్తస్య నిశ్చయమ్। తేన హర్షః ప్రనష్టో మే సుపర్ణవచనేన వై
'అది తప్పకుండా జరుగుతుందని మేము తెలుసు. అతని సంకల్పం గట్టిది. సుపర్ణుని మాటల వల్ల నా ఆనందం పోయింది.'
మాతలిస్త్వబ్రవీదేనం బుద్ధిరత్ర కృతా మయా। జామాతృభావేన వృతః సుముఖస్తవ పుత్రజః
అప్పుడు మాతలి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ విషయంలో నేను ఏర్పాట్లు చేశాను. సుముఖుడు, నీ మనవడు, వరుడిగా ఎన్నుకోబడ్డాడు.'
సోఽయం మయా చ సహితో నారదేన చ పన్నగః। త్రిలోకేశం సురపతిం గత్వా పశ్యతు వాసవమ్
'ఈ పాము, నేను, నారదుడు కలిసి మూడు లోకాల అధిపతి అయిన వాసవుని దగ్గరకు వెళ్లి ఆయనను కలవాలి.'
శేషేణైవాస్య కార్యేణ ప్రజ్ఞాస్వామ్యహమాయుషః । సుపర్ణస్య విఘాతే చ ప్రయతిష్యామి సత్తమ
'ఈ విషయంలో నేనే శేషునిగా వ్యవహరిస్తాను. జ్ఞానానికి, ఆయుష్కు అధిపతిని. సుపర్ణుని ప్రయత్నాన్ని అడ్డుకోవడానికి నేను శ్రమిస్తాను, మహానుభావా.'
సుముఖశ్చ మయా సార్ధం దేవేశమిగచ్ఛతు। కార్యసంసాధనార్థాయ స్వస్తి తేఽస్తు భుజఙ్గమ
సుముఖుడు నాతో కలిసి దేవేంద్రుని వద్దకు వెళ్లాలి. మన పని పూర్తిచేయడానికి ఇది అవసరం. నీకు శుభం కలగాలి, ఓ పాము.
ఆర్యకేణాభ్యనుజ్ఞాతా గమ్యతామితి భారత।' తతస్తే సుముఖం గృహ్య సర్వ ఏవ మహౌజసః। దదృశుః శక్రమాసీనం దేవరాజం మహాద్యుతిమ్
ఆర్యకుడు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, వారు సుముఖుడిని తీసుకుని, అందరూ గొప్ప శక్తివంతులై, దేవేంద్రుడు మహిమాన్వితుడై కూర్చున్నాడని చూశారు.
సఙ్గత్యా తత్ర భగవాన్విష్ణురాసీచ్చతుర్భుజః । తతస్తత్సర్వమాచఖ్యౌ నారదో మాతలిం ప్రతి
అక్కడ భగవంతుడు విష్ణువు నాలుగు చేతులతో ఉన్నాడు. ఆ తరువాత నారదుడు మాతళికి జరిగినదంతా వివరంగా చెప్పాడు.
తతః పురన్దరం విష్ణురువాచ భువనేశ్వరమ్। అమృతం దీయతామస్మై క్రియతామమరైః సమః
తర్వాత విష్ణువు భువనేశ్వరుడైన పురందరునితో ఇలా అన్నాడు: 'అతనికి అమృతం ఇవ్వాలి; అతడిని దేవతలతో సమానంగా చేయాలి.'
మాతలిర్నారదశ్చైవ సుముఖశ్చైవ వాసవ। లభన్తాం భవతః కామాత్కామమేతం యథేప్సితమ్
మాతళి, నారదుడు, సుముఖుడు—వీరు కావలసినదాన్ని నీ నుండి పొందాలని వాసవా, వారికి కావలసినట్లు అనుగ్రహించు.
పురన్దరోఽథ సంచిన్త్య వైనతేయపరాక్రమమ్ । విష్ణుమేవాబ్రవీదేనం భవానేవ దదాత్వితి
పురందరుడు గరుత్మంతుని పరాక్రమాన్ని ఆలోచించి, విష్ణువుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ వరాన్ని మీరు స్వయంగా ఇవ్వండి.'
ఈశస్త్వం సర్వలోకానాం చరాణామచరాశ్చ యే। త్వయా దత్తమదత్తం కః కర్తుముత్సహతే విభో
ప్రభూ, మీరు అన్ని లోకాలకూ అధిపతి. జడజంగమమైన సమస్త ప్రాణులకు మీరు దాత. మీరు ఇచ్చినదాన్ని లేదా ఇవ్వనిదాన్ని మరెవ్వరూ చేయలేరు.
ప్రాదాచ్ఛక్రస్తతస్తస్మై పన్నగాయాయురుత్తమమ్। న త్వేనమమృతప్రాశం చకార బలవృత్రహా
అప్పుడు శక్రుడు ఆ పాముకి అత్యుత్తమమైన ఆయుర్దాయాన్ని ఇచ్చాడు. కానీ వృత్రాసురుని సంహారకుడు అతనికి అమృతాన్ని తినిపించలేదు.
లబ్ధ్వా వరం తు సుముఖః సుముఖః సంబభూవ హ। కృతదారో యథాకామం జగామ చ గృహాన్ప్రతి
సుముఖుడు ఆ వరాన్ని పొంది నిజంగా సుముఖుడయ్యాడు. తన ఇష్టానుసారం భార్యను చేసుకుని ఇంటికి వెళ్లాడు.
నారదస్త్వార్యకశ్చైవ కృతకార్యౌ ముదా యుతౌ । అభిజగ్మతురభ్యర్చ్య దేవరాజం మహాద్యుతిమ్
నారదుడు, ఆర్యకుడు తమ పని పూర్తయిన ఆనందంతో, మహిమాన్వితుడైన దేవేంద్రుని పూజించి అక్కడినుండి వెళ్ళిపోయారు.
గరుడస్తత్ర శుశ్రావ యథావృత్తం మహాబలః । ఆయుఃప్రదానం శక్రేణ కృతం నాగస్య భారత
అక్కడ మహాబలుడు గరుత్మంతుడు, శక్రుడు ఆ పాముకి ఆయుర్దానం ఇచ్చాడని జరిగినదంతా విన్నాడు.
పక్షవాతేన మహతా రుద్ధ్వా త్రిభువనం ఖగః। సుపర్ణః పరమక్రుద్ధో వాసవం సముపాద్రవత్
తన రెక్కల వాయువుతో మూడు లోకాలను ఆపేసి, సుపర్ణుడు అత్యంత కోపంతో వాసవుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
భగవన్కిమవజ్ఞానాద్వృత్తిః ప్రతిహతా మమ। కామకారవరం దత్త్వా పునశ్చలితవానసి
ప్రభూ, నాకు అవమానంగా నా జీవనోపాధి నిలిపివేయబడిందా? కావలసిన వరం ఇచ్చి, మళ్ళీ దానిని తీసేసావు.
నిసర్గాత్సర్వభూతానాం సర్వభూతేశ్వరేణ మే। ఆహారో విహితో ధాత్రా కిమర్థం వార్యతే త్వయా
ప్రపంచంలోని అన్ని ప్రాణులకు, సృష్టికర్త నా ఆహారాన్ని నిర్ణయించాడు. మరి నీవు ఎందుకు దాన్ని అడ్డుకుంటున్నావు?
వృతశ్చైష మహానాగః స్థాపితః సమయశ్చ మే। అనేన చ మయా దేవ భర్తవ్యః ప్రసవో మహాన్
ఈ గొప్ప పాము నాకు ఎంపిక చేయబడింది, నాతో ఒప్పందం కూడా జరిగింది. దీని ద్వారా నేను పెద్ద సంతానాన్ని పోషించాలి, ఓ దేవా.
ఏతస్మింస్తు తథాభూతే నాన్యం హింసితుముత్సహే । క్రీడసే కామకారేణ దేవరాజ యథేచ్ఛకమ్
ఇలాంటి పరిస్థితిలో నేను ఇంకెవరినీ హింసించలేను. నీవు నీ ఇష్టానుసారం ఆడుకుంటున్నావు, ఓ దేవేంద్రా.
సోఽహం ప్రాణాన్విమోక్ష్యామి తథా పరిజనో మమ। యే చ భృత్యా మమ గృహే ప్రీతిమాన్భవ వాసవ
అందువల్ల నేను ప్రాణాలు విడిచిపెడతాను, నా కుటుంబ సభ్యులూ అలాగే చేస్తారు. నా ఇంట్లో ఉన్న సేవకులందరూ కూడా. నీవు సంతోషంగా ఉండు, ఓ వాసవా.
శ్రుత్వా సుపర్ణవచనం సుముఖో దుర్ముఖస్తదా। త్యక్త్వా రూపం వివర్ణస్తు సర్పరూపధరోఽభవత్ । గత్వా విష్ణుసమీపం తు పాదపీఠం సమాశ్లిషత్
సుపర్ణుని మాటలు విని, సుముఖుడు, దుర్ముఖుడు తమ రూపాలను వదిలి, వర్ణం కోల్పోయి, పాముల రూపం ధరించి, విష్ణువు దగ్గరకు వెళ్లి ఆయన పాదపీఠాన్ని ఆలింగనం చేశారు.