అసురాః కాలఖఞ్జాశ్చ తథా వుష్ణుపదోద్భవాః । నైర్ఋతా యాతుధానాశ్చ బ్రహ్మపాదోద్భవాశ్చ యే
ఇక్కడ అసురులు, కాలకంజులు, విష్ణు పాదాలనుంచి పుట్టినవారు, నైరుతులు, యాతుధానులు, బ్రహ్మ పాదాలనుంచి పుట్టినవారు నివసిస్తున్నారు.
దంష్ట్రిణో భీమవేగాశ్చ వాతవేగపరాక్రమాః । మాయావీర్యోపసంపన్నా నివసన్త్యత్ర మాతలే
ఇక్కడ, ఓ మాతలి, పంజాలున్న, భయంకర వేగంతో, గాలి వేగానికి సమానమైన శక్తితో, మాయాశక్తి కలిగినవారు నివసిస్తున్నారు.
నివాతకవచా నామ దానవా యుద్ధదుర్మదాః । జానాసి చ యథా శక్రో నైతాఞ్శక్రోతి బాధితుం
నివాతకవచ అనే దానవులు యుద్ధంలో భయంకరంగా ఉంటారు. శక్రుడు వారిని ఓడించలేకపోతాడని నీకు తెలుసు.
బహుశో మాతలే త్వం చ తవ పుత్రశ్చ గోముఖః । నిర్భగ్నో దేవరాజశ్చ సహపుత్రః శచీపతిః
మాతలి, నీవు, నీ కుమారుడు గోముఖుడు, దేవేంద్రుడు, ఆయన కుమారుడు — మీరు అందరూ ఎన్నోసార్లు ఓడిపోయారు.
పశ్య వేశ్మాని రౌక్మాణి మాతలే రాజతాని చ । కర్మణా విధియుక్తేన యుక్తాన్యుపగతాని చ
మాతలి, ఈ బంగారు, వెండి మేడలు చూడు. ఇవన్నీ నియమిత కర్మల వల్ల లభించాయి.
వైదూర్యమణిచిత్రాణి ప్రవాలరుచిరాణి చ । అర్కస్ఫటికశుభ్రాణి వజ్రసారోఞ్జ్వలాని చ
ఇవి వజ్ర మాణిక్యాలు, పచ్చలు, ప్రవాళాలు, సూర్యకాంతి రత్నాలు, మెరిసే వజ్రాలతో అలంకరించబడ్డాయి.
పార్థివానీవ చాభాస్తి పద్మరాగమయాని చ। శైలానీవ చ దృశ్యన్తే దారవాణీవ చాప్యుత
కొన్ని భూమిపై ఉన్న రాజమహళ్లలా మెరిసిపోతున్నాయి, కొన్ని పద్మరాగంతో తయారయ్యాయి, కొన్ని కొండల్లా కనిపిస్తున్నాయి, మరికొన్ని కలపతో చేసినవల్లా అనిపిస్తున్నాయి.
సూర్యరూపాణి చాభాన్తి దీప్తాగ్నిసదృశాని చ । మణిజాలవిచిత్రాణి ప్రాంశూని నిబిడాని చ
కొన్ని సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తున్నాయి, మరికొన్ని అగ్నిలా వెలుగుతున్నాయి. ఇవి ఎత్తుగా, దట్టంగా, మాణిక్యాల అలంకరణతో ఉన్నవి.
నైతాని శక్యం నిర్దేష్టు రూపతో ద్రవ్యతస్తథా । గుణతశ్చైవ సిద్ధాని ప్రమాణగుణవన్తి చ
ఇవి రూపంలోనో, పదార్థంలోనో వివరించలేవు. ఇవి అన్ని గుణాలతో, పరిమాణంతో, శ్రేష్ఠతతో కూడినవే.
ఆక్రీడాన్పశ్య దైత్యానాం తథైవ శయనాన్యుత । రత్నవన్తి మహార్హాణి భాజనాన్యాసనాని చ
దానవుల ఆటస్థలాలు, మంచాలు, రత్నాలతో అలంకరించబడిన విలువైన పాత్రలు, ఆసనాలు చూడు.
జలదాభాంస్తథా శైలాంస్తోయప్రస్రవణాని చ । కామపుష్పఫలాంశ్చాపి పాదపాన్కాపచారిణః
మేఘాల్లా కనిపించే కొండలు, నీటి ప్రవాహాలు, కావలసిన పుష్పాలు, ఫలాలు ఇస్తూ సంచరించే వృక్షాలు చూడు.
మాతలే కశ్చిదత్రాపి రుచిరస్తే వరో భవేత్ । అథవాఽన్యాం దిశం భూమేర్గచ్ఛావ యది మన్యసే
మాతలి, వీటిలో ఏదైనా నీకు నచ్చితే ఎంచుకో. లేకపోతే, నీకు ఇష్టం ఉంటే, మనం భూమిపై ఇంకొక ప్రాంతానికి వెళ్ళొచ్చు.
మాతలిస్త్వబ్రవీదేనం భాషమాణం తథావిధమ్ । దేవర్షే నైవ మే కార్యం విప్రియం త్రిదివౌకసామ్
అప్పుడు మాతలి అతనితో ఇలా అన్నాడు: దేవర్షీ, నాకు స్వర్గవాసులకు నచ్చని పని చేయాలనే అభిలాష లేదు.
నిత్యానుషక్తవైరా హి భ్రాతరో దేవదానవాః । పరపక్షేణ సంబన్ధం రోచయిష్యామ్యహం కథమ్
దేవతలు, దానవులు అన్నదమ్ములే అయినా, ఎప్పటికీ శత్రుత్వంతో ఉంటారు. నేను శత్రువులవైపు చేరాలని ఎలా భావించగలను?
అన్యత్ర సాధు గచ్ఛావ ద్రష్టుం నార్హామి దానవాన్ । జానామి తవ చాత్మానం హింసాత్మకమనం తథా
మనం ఇంకెక్కడికైనా వెళ్ళుదాం. నేను దానవులను చూడకూడదు. నీకు హింసకు ఆసక్తి ఉందని నాకు తెలుసు.
అయం లోకః సుపర్ణానాం పక్షిణాం పన్నగాశినామ్ । విక్రమే గమనే భారే నైషామస్తి పరిశ్రమః
ఈ లోకం సుపర్ణులది, వారు పాములను తినే పక్షులు. వీరికి శక్తి, వేగం, భారంలో ఎప్పుడూ అలసట ఉండదు.
వైనతేయసుతైః సూత పఙ్భిస్తతమిదం కులమ్ । సుముఖేన సునామ్నా చ సునేత్రేణ సువర్చసా
వినతా కుమారులైన సుముఖుడు, సునామ్నుడు, సునేత్రుడు, సువర్చసుడు వంటి పక్షులు ఈ వంశాన్ని నింపారు.
సురుచా పక్షిరాజేన సుబలేన చ మాతలే। వర్ధితాని ప్రసృత్యా వై వినాతాకులకర్తృభిః
సురుచా అనే పక్షిరాజు, సుబలుడు, వీరిని వినతా వంశస్థులు పెంచారు, మాతలి.
పక్షిరాజాభిజాత్యానాం సహస్రాణి శతాని చ। కశ్యపస్య తతో వంశే జాతైర్భూతివివర్ధనైః
పక్షిరాజ వంశానికి చెందిన వందలాది, వేలాది పక్షులు కశ్యపుని వంశంలో పుట్టి, ఐశ్వర్యంతో అభివృద్ధి చెందాయి.
సర్వే హ్యేతే శ్రియా యుక్తాః సర్వే శ్రీవత్సలక్షణాః । సర్వే శ్రియమభీప్సన్తో ధారయన్తి బలాన్యుత
వీళ్లందరికీ ఐశ్వర్యం ఉంది, అందరూ శ్రీవత్స చిహ్నం ధరించారు, అందరికీ ఐశ్వర్యం కావాలని ఉంది, అందరూ బలవంతులు.
కర్మణా క్షత్రియాశ్చైతే నిర్ఘృణా భోగిభోజినః । జ్ఞాతిసఙ్క్షయకర్తృత్వాద్బ్రాహ్మణ్యం న లభన్తి వైః
ఈ క్షత్రియులు క్రూరంగా, సుఖాల పట్ల ఆసక్తితో తమ బంధువులను నాశనం చేస్తారు. అందుకే వీరు బ్రాహ్మణుల స్థాయికి చేరుకోరు.
నామాని చైషాం వక్ష్యామి యథాప్రాధాన్యతః శ్రృణు । మాతలే శ్లాఘ్యమేతద్ధి కులం విష్ణుపరిగ్రహమ్
మాతలీ, వీరి పేర్లు ప్రాముఖ్యతక్రమంగా చెబుతాను. విను. ఈ వంశం విష్ణువు అనుగ్రహంతో ఎంతో గొప్పది.
దైవతం విష్ణురేతేషాం విష్ణురేవ పరాయణమ్ । హృది చైషాం సదా విష్ణుర్విష్ణురేవ సదా గతిః
వీరి దేవుడు విష్ణువు. విష్ణువే వీరి పరమాశ్రయం. వీరి హృదయంలో ఎప్పుడూ విష్ణువే ఉంటాడు. విష్ణువే వీరి శాశ్వత లక్ష్యం.
సువర్ణచూడో నాగాశీ దారుణశ్చణ్డతుణ్డకః । అనిలశ్చానలశ్చైవ విశాలాక్షోఽథ కుణ్డలీ
సువర్ణచూడుడు, నాగాశీ, దారుణుడు, చండతుండకుడు, అనిలుడు, అనలుడు, విశాలాక్షుడు, కుండలీ,
పఙ్కజిద్వజ్రవిష్కమ్భో వైనతేయోఽథ వామనః । వాతవేగో దిశాచక్షుర్నిమేషోఽనిమిషస్తథా
పంకజి, వజ్రవిష్కంభుడు, వైనతేయుడు, వామనుడు, వాతవేగుడు, దిశాచక్షువు, నిమేషుడు, అనిమిషుడు,
త్రిరావః సప్తరావశ్చ వాల్మీకిర్దీపకస్తథా । దైత్యద్వీపః సరిద్ద్వీపః సారసః పద్మకేతనః
త్రిరావుడు, సప్తరావుడు, వాల్మీకి, దీపకుడు, దైత్యద్వీపుడు, సరిద్వీపుడు, సారసుడు, పద్మకేతనుడు,
సుముఖశ్చిత్రకేతుశ్చ చిత్రబర్హస్తథాఽనఘః। మేషహృత్కుముదో దక్షః సర్పాన్తః సోమభోజనః
సుముఖుడు, చిత్రకేతుడు, చిత్రబర్హుడు, అనఘుడు, మేషహృత్, కుముదుడు, దక్షుడు, సర్పాంతుడు, సోమభోజనుడు,
గురుభారః కపోతశ్చ సూర్యనేత్రశ్చిరాన్తకః । విష్ణుధర్మా కుమారశ్చ పరిబర్హో హరిస్తథా
గురుభారుడు, కపోతుడు, సూర్యనేత్రుడు, చిరాంతకుడు, విష్ణుధర్ముడు, కుమారుడు, పరిబర్హుడు, హరి,
సుస్వరో మధుపర్కశ్చ హేమవర్ణస్తథైవ చ। మాలయో మాతరిశ్వా చ నిశాకరదివాకరౌ
సుస్వరుడు, మధుపర్కుడు, హేమవర్ణుడు, మాలయుడు, మాతరిశ్వ, నిశాకరుడు, దివాకరుడు,
ఏతే ప్రదేశమాత్రేణ మయోక్తా గరుడాత్మజాః । ప్రాధాన్యతస్తే యశసా కీర్తితాః ప్రాణినశ్చయే
ఈ గరుడుని కుమారులను వారి ప్రాంతాల ప్రకారం నేను చెప్పాను. వీరు ప్రాముఖ్యత, కీర్తి పరంగా ప్రాణులలో ప్రసిద్ధులు.