తేష్వాసీనేషు సర్వేషు తూష్ణీంభూతేషు రాజసు। వాక్యమభ్యాదదే కృష్ణః సుదంష్ట్రో దున్దుభిస్వనః
అందరు రాజులు కూర్చొని మౌనంగా ఉన్నప్పుడు, కృష్ణుడు తన మాటలు మ్రోగిన మృదంగంలా గంభీరంగా, స్పష్టంగా ప్రారంభించాడు.
జీమూత ఇవ ధర్మాన్తే సర్వాం సంశ్రావయన్సభామ్ । ధృతరాష్ట్రమభిప్రేక్ష్య సమభాషత మాధవః
ధర్మకాలం చివర్లో మేఘంలా, తన మాటలు అంతా సభలో వినిపించేలా చేశాడు. ధృతరాష్ట్రుడిని గమనిస్తూ మాధవుడు మాట్లాడాడు.
కురూణాం పాణ్డవానాం చ శమః స్యాదితి భారత । అప్రణశేన వీరాణామేతద్యాచితుమాగతః
భారతా, కురు పాండవుల మధ్య శాంతి కలగాలని, వీరులెవరికీ హాని కలగకుండా కోరుతూ నేను ఇక్కడికి వచ్చాను.
రాజన్నాన్యత్ప్రవక్తవ్యం తవ నైఃశ్రేయసం వచః । విదితం హ్యేవ తే సర్వం వేదితవ్యమరిన్దమ
రాజా, నీకు శ్రేయస్సు కలిగించే మాట ఇంకేదీ చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. శత్రువులను జయించినవాడా, నీవు తెలిసినది అంతా తెలుసు.
ఇదం హ్యద్య కులం శ్రేష్ఠం సర్వరాజసు పార్థివ । శ్రుతవృత్తోపసంపన్నం సర్వైః సముదితం గుణైః
ఈ రోజు అన్ని రాజులలో, నీ వంశమే గొప్పది, నరపతి. మంచి నడవడి, అన్ని గుణాలతో, పేరుగాంచినది.
కృపానుకమ్పా కారుణ్యమానృశంస్యం చ భారత । తథార్జవం క్షమా సత్యం కురుష్వేతద్విశిష్యతే
కురువంశంలో కరుణ, దయ, మానవత్వం, హింస లేని మనసు, నేరుగా ఉండటం, సహనం, సత్యం — ఇవన్నీ ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తాయి, భారతా.
తస్మిన్నేవంవిధే రాజన్కులే మహతి తిష్ఠతి। త్వన్నిమిత్తం విశేషేణ నేహ యుక్తమసాంప్రతమ్
ఇంత గొప్ప వంశంలో, రాజా, నీ వల్ల ఈ పరిస్థితి ఏర్పడటం మరీ అనుచితంగా ఉంది.
త్వం హి ధారయితా శ్రేష్ఠః కురూణాం కురుసత్తమ। మిథ్యాప్రచరతాం తాత బాహ్యేష్వాభ్యన్తరేషు చ
కురువంశాన్ని నీవే నిలబెడుతున్నవాడివి, కురులలో శ్రేష్ఠుడవు. ఇతరులు తప్పుగా ప్రవర్తించినా, బహిరంగంగానూ, అంతరంగంగానూ నీవు నడిపించేవాడివి, తండ్రి.
తే పుత్రాస్తవ కౌరవ్య దుర్యోధనపురోగమాః। ధర్మార్థౌ పృష్ఠతః కృత్వా ప్రచరన్తి నృశంసవత్
నీ కుమారులు, దుర్యోధనుడు ముందుండి, ధర్మాన్ని, లాభాన్ని పక్కన పెట్టి, క్రూరంగా ప్రవర్తిస్తున్నారు, కౌరవా.
అశిష్టా గతమర్యాదా లోభేన హృతచేతసః। స్వేషు బన్ధుషు ముఖ్యేషు తద్వేత్థ పురుషర్షభ
వారు శిక్షణ లేకుండా, ఆచారాలు దాటి, లోభంతో మనసు పోగొట్టుకొని, ముఖ్యమైన బంధువులపట్ల కూడా ఇలా ప్రవర్తిస్తున్నారు. నీవు ఇదంతా తెలుసు, మానవలోకంలో శ్రేష్ఠుడవు.
సేయమాపన్మహాఘోరా కురుష్వేవ సముత్థితా । ఉపేక్ష్యమాణా కౌరవ్య పృథివీం ఘాతయిష్యతి
ఈ ఘోరమైన విపత్తు కురువంశంలోనే పుట్టింది, కౌరవా. దీన్ని పట్టించుకోకపోతే, భూమిని నాశనం చేస్తుంది.
శక్యా చేయం శమయితుం త్వం చేదిచ్ఛసి భారత । న దుష్కరో హ్యత్ర శమో మతో మే భరతర్షభ
ఇది నీవు కోరుకుంటే సులభంగా శాంతిపరచవచ్చు, భారతా. నా అభిప్రాయంలో ఇక్కడ శాంతి సాధించడం కష్టమైనది కాదు, భారతవంశశ్రేష్ఠుడా.
త్వయ్యధీనః శమో రాజన్మయి చైవ విశాంపతే । పుత్రాన్స్థాపయ కౌరవ్య స్థాపయిష్యామ్యహం పరాన్
శాంతి నీపై, నాపై ఆధారపడి ఉంది, రాజా. నీవు నీ కుమారులను నియంత్రించు, కౌరవా. నేను మిగతావారిని నియంత్రిస్తాను.
ఆజ్ఞా తవ హి రాజేన్ద్ర కార్యా పుత్రైః సహాన్వయైః । హితం బలవదప్యేషాం తిష్ఠతాం తవ శాసనే
రాజేంద్రా, నీ ఆజ్ఞను నీ కుమారులు, వారి అనుచరులు తప్పనిసరిగా పాటించాలి. వారు నీ పాలనలో ఉన్నంతవరకు, అది ఎంత కఠినమైనా, అమలు చేయాలి.
తవ చైవ హితం రాజన్పాణ్డవానామథో హితమ్ । శమే ప్రయతమానస్య తవ శాసనకాఙ్క్షిణః
రాజా, నీకు, పాండవులకు మేలు కావాలంటే, నీవు శాంతికోసం ప్రయత్నించాలి. నీ ఆజ్ఞను అందరూ అనుసరించాలని కోరుకుంటే, మేలు జరుగుతుంది.
స్వయం నిష్ఫలమాలక్ష్య సంవిధత్స్వ విశాంపతే । సహాయభూతా భరతాస్తవైవ స్యుర్జనేశ్వర
నీ స్వంత ప్రయత్నాలు ఫలితం ఇవ్వకపోతే, నీవే స్వయంగా ఏర్పాట్లు చేయు, ప్రజల పాలకుడా. భారతులు నీకు తోడుగా ఉంటారు.
ధర్మార్థయోస్తిష్ఠ రాజన్పాణ్డవైరభిరక్షితః । న హి శక్యాస్తథాభూతా యత్నాదపి నరాధిప
ధర్మం, లాభంలో నిలబడిపో, రాజా. పాండవులు నిన్ను కాపాడుతారు. అలాంటి వారిని ఎంత ప్రయత్నించినా ఓడించడం సాధ్యం కాదు, నరాధిపా.
న హి త్వాం పాణ్డవైర్జేతుం రక్ష్యమాణం మహాత్మభిః । ఇన్ద్రోపి దేవైః సహితః ప్రసహేత కుతో నృపాః
పాండవుల వంటి మహాత్ములు నిన్ను కాపాడితే, ఇంద్రుడు దేవతలతో కలిసికూడా నిన్ను జయించలేడు. మరి మామూలు రాజులు ఎలా జయించగలరు?
యత్ర భీష్మశ్చ ద్రోణశ్చ కృపః కర్ణో వివింశతిః । అశ్వత్థామా వికర్ణశ్చ సోమదత్తోఽథ బాహ్లికః
ఎక్కడ భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు, కర్ణుడు, వివింశతి, అశ్వత్థామ, వికర్ణుడు, సోమదత్తుడు, బాహ్లికుడు ఉన్నారో,
సైన్ధవశ్చ కలిఙ్గశ్చ కామ్భోజశ్చ సుదక్షిణః । యుధిష్ఠిరో భీమసేనః సవ్యసాచీ యమౌ తథా
అలాగే సింధు, కలింగ, కాంభోజ, సుదక్షిణ రాజులు, యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, అర్జునుడు, అశ్వినీ కుమారులు కూడా ఉన్నారు.
సాత్యకిశ్చ మహాతేజా యుయుత్సుశ్చ మహారథః । కో ను తాన్విపరీతాత్మా యుద్ధ్యేత భరతర్షభ
మహాశక్తివంతుడైన సాత్యకి, మహారథుడైన యుయుత్సు కూడా ఉన్నారు. ఓ భరత వంశ శిరోమణి, వీరందరిని ఎదిరించేందుకు ఎవరు దుష్టబుద్ధితో యుద్ధానికి సిద్ధపడగలరు?
లోకస్యేశ్వరతాం భూయః శత్రుభిశ్చాప్యధృష్యతామ్। ప్రాప్స్యసి త్వమమిత్రఘ్న సహితః కురుపాణ్డవైః
కౌరవులు, పాండవులతో కలిసినప్పుడు, శత్రువులకు అజేయుడై, ఈ లోకంపై అధిపత్యాన్ని నీవు పొందుతావు, ఓ శత్రునాశకుడా.
తస్య తే పృథివీపాలాస్త్వత్సమాః పృథివీపతే । శ్రేయాంసశ్చైవ రాజానః సన్ధాస్యన్తే పరన్తప
అప్పుడు, ఓ భూమిపాలకా, నీకు సమానమైన రాజులు, ఇంకా గొప్పవారు కూడా నీతో మైత్రిని కోరుతారు, ఓ శత్రువులను భయపెట్టేవాడా.
స త్వం పుత్రైశ్చ పౌత్రైశ్చ పితృభిర్భ్రాతృభిస్తథా । సుహృద్భిః సర్వతో గుప్తః సుఖం శక్ష్యసి జీవితుం
అప్పుడు నీవు నీ కుమారులు, మనవలు, తండ్రులు, అన్నదమ్ములు, స్నేహితులు చుట్టూ ఉండగా, అన్ని వైపులా రక్షణతో సుఖంగా జీవించగలవు.
ఏతానేవ పురోధాయ యత్కృత్య చ యథా పురా। అఖిలాం భోక్ష్యసే సర్వాం పృథివీం పృథివీపతే
ఈ మహనీయులను పక్కన ఉంచుకుని, పూర్వంలా, ఓ భూమిపతి, నీవు భూమి అంతటినీ అనుభవించగలవు.
ఏతైర్హి సహితః సర్వైః పాణ్డవైః స్వైశ్చ భారత । అన్యాన్విజేష్యసే శత్రూనేష స్వార్థస్తవాఖిలః
ఈ పాండవులు, నీ బంధువులతో కలసి, ఓ భరత వంశీయా, మిగతా శత్రువులను జయించగలవు. ఇదే నీకు సంపూర్ణ లాభం.
తైరేవోపార్జితాం భూమిం భోక్ష్యసే చ పరన్తప । యది సంపత్స్యసే పుత్రైః సహామాత్యైర్నరాధిప
వారు సంపాదించిన భూమిని నీవు అనుభవించగలవు, ఓ శత్రువులను భయపెట్టేవాడా. నీవు నీ కుమారులు, మంత్రులతో కలసి అభివృద్ధి చెందితే, ఓ నరాధిపతీ.
సంయుగే వై మహారాజ దృశ్యతే సుమహాన్క్షయః। క్షయే చోభయతో రాజన్కం ధర్మమనుపశ్యసి
ఓ మహారాజా, యుద్ధంలో గొప్ప నాశనం కనబడుతోంది. ఇలాంటి రెండు వైపులా నాశనంలో, ఓ రాజా, నీవు ధర్మంగా ఏది భావిస్తున్నావో చెప్పు.
పాణ్డవైర్నిహతైః సఙ్ఖ్యే పుత్రైర్వాపి మహాబలైః । యద్విన్దేథాః సుఖం రాజంస్తద్బ్రూహి భరతర్షభ
యుద్ధంలో పాండవులు లేదా నీ బలమైన కుమారులు నశించితే, నీవు సుఖంగా ఉండగలవా? అలా అయితే, ఓ భరత వంశ శిరోమణి, అది చెప్పు.
శూరాశ్చ హి కృతాస్త్రాశ్చ సర్వే యుద్ధాభికాఙ్క్షిణః। పాణ్డవాస్తావకాశ్చైవ తాన్రక్ష మహతో భయాత్
ఎందుకంటే పాండవులు, నీ వారు — అందరూ ధైర్యవంతులు, ఆయుధాలలో నిపుణులు, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్నారు. వారిని ఈ మహా ప్రమాదం నుండి రక్షించు.