మహాకులీనా భవతీ హ్రదాద్ధ్రదమివాగతా। ఈశ్వరీ సర్వకల్యాణీ భర్త్రా పరమపూజితా
నీవు గొప్ప కుటుంబంలో పుట్టినవాడివి, ఒక లోతైన చెరువులోంచి మరొక లోతైన చెరువులోకి వచ్చినట్టు. నీవు అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడిన రాజ్ఞివి, భర్త చేత అత్యంత గౌరవింపబడుతున్నావు.
వీరసూర్వీరపత్నీ త్వం సర్వైః సముదితా గుణైః । ముఖదుఃఖే మహాప్రాజ్ఞే త్వాదృశీ సోఢుమర్హతి
నీవు వీరులను కనిన తల్లి, వీరుని భార్య, అన్ని గుణాలతో నిండినవాడివి. మహాపాండిత్యంతో కూడినవాడివైన నీవు, ఇలాంటి మనోవ్యధను సహించగలవు.
నిద్రాతన్ద్రే క్రోధహర్షౌ క్షుత్పిపాసే హిమాతపౌ। ఏతాని పార్థా నిర్జిత్య నిత్యం వీరసుఖే రతాః
పాండవులు ఎప్పుడూ వీరుల ఆనందంలో తలమునకలై, నిద్ర, అలసట, కోపం, ఆనందం, ఆకలి, దాహం, చలి, వేడి — ఇవన్నీ జయించి, సంతోషంగా జీవిస్తున్నారు.
త్యక్తగ్రామ్యసుఖాః పార్థా నిత్యం వీరసుఖప్రియాః । న తు స్వల్పేన తుష్యేయుర్మహోత్సాహా మహాబలాః
పాండవులు గ్రామ్య సుఖాలను వదిలి, ఎప్పుడూ వీరుల ఆనందాన్ని కోరుకుంటూ ఉంటారు. వారు గొప్ప బలశాలి, మహోత్సాహులు, చిన్నచిన్న విషయాలతో తృప్తిపడే వారు కారు.
అన్తం ధీరా నిషేవన్తే మధ్యం గ్రామ్యసుఖప్రియాః । ఉత్తమాంశ్చ పరిక్లేశాన్భోగాంశ్చాతీవ మానుషాన్
ధైర్యవంతులు ఎప్పుడూ పరమార్థాన్ని అనుసరిస్తారు; గ్రామ్య సుఖాలను ఇష్టపడేవారు మధ్యలోనే ఉంటారు; ఉత్తములు మాత్రం గొప్ప కష్టాలను, మానవులకంటే ఎక్కువ ఆనందాలను అనుభవిస్తారు.
అన్తేషు రేమిరే ధీరా న తే మధ్యేషు రేమిరే । అన్తప్రాప్తిం సుఖం ప్రాహుర్దుఃఖమన్తరమన్తయోః
ధైర్యవంతులు చివరలోనే ఆనందిస్తారు, మధ్యలో కాదు. వారు సుఖం చివరలోనే ఉంటుందని, మధ్యలో మాత్రం దుఃఖమే ఉంటుందని అంటారు.
అభివాదయన్తి భవతీం పాణ్డవాః సహ కృష్ణయా । ఆత్మానం తే కుశలినం నివేద్యాహురనామయమ్
పాండవులు కృష్ణతో కలిసి నిన్ను నమస్కరిస్తూ, తాము క్షేమంగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్నామని తెలియజేస్తున్నారు.
అరోగాన్సర్వసిద్ధార్థాన్క్షిప్రం ద్రక్ష్యసి పాణ్డవాన్ । ఈశ్వరాన్సర్వలోకస్య హతామిత్రాఞ్శ్రియా వృతాన్
తీవ్రంగా ఆశించిన పాండవులను, ఆరోగ్యంగా, అన్ని లక్ష్యాలను సాధించినవారిగా, శత్రువులను జయించి, ఐశ్వర్యంతో అలంకరించబడినవారిగా, త్వరలోనే నువ్వు చూడబోతున్నావు.
ఏవమాశ్వాసితా కున్తీ ప్రత్యువాచ జనార్దనమ్ । పుత్రాధిభిరభిధ్వస్తా నిగృహ్యాబుద్ధిజం తమః
ఇలా ఆదరణ పొందిన కుంతి, తన కుమారుల బాధతో బాధపడుతూ, మూర్ఛతో కలిగిన చీకటిని అదుపుచేసి, జనార్దనునికి సమాధానం చెప్పింది.
యద్యత్తేషాం మహాబాహో పథ్యం స్యాన్మధుసూదన। యథాయథా త్వం మన్యేథాః కుర్యాః కృష్ణ తథాతథా
మహాబాహువైన మధుసూదనా! నీవు చెప్పింది వారికి మేలు చేస్తే, నీవు అనుకున్నట్లు నీవు చేయు, కృష్ణా.
అవిలోపేన ధర్మస్య అనికృత్యా పరన్తప। ప్రభావజ్ఞాఽస్మి తే కృష్ణ సత్యస్యాభిజనస్య చ
ధర్మాన్ని ఉల్లంఘించకుండా, ఎవరినీ హానిచేయకుండా, శత్రువులను భయపెట్టువాడా! నీ శక్తి, నీ సత్యమైన వంశాన్ని నేను బాగా తెలుసు, కృష్ణా.
వ్యవస్థాయాం చ మిత్రేషు బుద్ధివిక్రమయోస్తథా। త్వమేవ నః కులే ధర్మస్త్వం సత్యం త్వం తపో మహత్
మిత్రుల విషయంలో, జ్ఞానంలో, పరాక్రమంలో — నీవే మా వంశంలో ధర్మం, నీవే సత్యం, నీవే గొప్ప తపస్సు.
త్వం త్రాతా త్వం మహద్బ్రహ్మ త్వయి సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్। యథైవాత్థ తథైవైతత్త్వయి సత్యం భవిష్యతి
నీవే రక్షకుడు, నీవే పరబ్రహ్మం; అన్నీ నీవులోనే స్థిరంగా ఉన్నాయి. నీవు చెప్పినట్లు, అదే జరుగుతుంది; నీవులోనే సత్యం నెరవేరుతుంది.
కురూణాం పాణ్డవానాం చ లోకానాం చాపరాజిత । సర్వస్యైతస్య వార్ష్ణేయ గతిస్త్వమసి మాధవ। ప్రభావో బుద్ధివీర్యం చ తాదృశం తవ కేశవ
కురువంశంలో, పాండవులలో, అన్ని లోకాలలో, ఓ అపరాజితుడా! ఈ సమస్తానికి నీవే ఆశ్రయం, మాధవా! నీ శక్తి, జ్ఞానం, బలము అంతటిది, కేశవా.
తామామన్త్ర్య చ గోవిన్దః కృత్వా చాభిప్రదక్షిణమ్। ప్రాతిష్ఠత మహాబాహుర్దుర్యోధనగృహాన్ప్రతి
ఆమెను వీడిమాట్లాడి, ప్రదక్షిణ చేసి, గోవిందుడు మహాబాహువు దుర్యోధనుని ఇంటికి బయలుదేరాడు.
పృథామామన్త్ర్య గోవిన్దః కృత్వా చాభిప్రదక్షిణమ్ । దుర్యోధనగృహం శౌరిరభ్యగచ్ఛదరిన్దమః
పృథను వీడిమాట్లాడి, ప్రదక్షిణ చేసి, గోవిందుడు శౌరీవంశజుడు, శత్రువులను జయించేవాడు, దుర్యోధనుని ఇంటికి చేరాడు.
లక్ష్మ్యా పరమయా యుక్తం పురన్దరగృహోపమమ్ । విచిత్రైరాసనైర్యుక్తం ప్రవివేశ జనార్దనః
పరమ ఐశ్వర్యంతో కూడిన, ఇంద్రుని ఇంటిని పోలిన, వివిధ ఆసనాలతో అలంకరించబడిన ఆ ఇంటిలో జనార్దనుడు ప్రవేశించాడు.
తస్య కక్ష్యా వ్యతిక్రమ్య తిస్రో ద్వాఃస్థైరవారితః । తతోఽభ్రఘనసఙ్కాశం గిరికూటమివోచ్ఛ్రితమ్
ఆ ఇంటి గదులను దాటి, మూడు ద్వారాల వద్ద ద్వారపాలకులు అతన్ని ఆపారు. ఆ తరువాత, మేఘ సమూహంలా, కొండ శిఖరంలా ఎత్తుగా ఉన్న ఒకదాన్ని చూశాడు.
శ్రియా జ్వలన్తం ప్రాసాదమారురోహ మహాయశాః । తత్ర రాజసహస్రైశ్చ కురుభిశ్చాభిసంవృతమ్
అతిగొప్ప కీర్తి కలిగిన వాడు, మహా వైభవంతో మెరిసే ప్రాసాదాన్ని ఎక్కాడు. అక్కడ అతడిని వేలాది రాజులు, కౌరవులు చుట్టుముట్టి ఉన్నారు.
ధార్తరాష్ట్రం మహాబాహుం దదర్శాసీనమాసనే । దుఃశాసనం చ కర్ణం చ శకునిం చాపి సౌబలమ్
అక్కడ ధృతరాష్ట్రుని బలవంతుడు తన ఆసనంలో కూర్చున్నాడని చూశాడు. అతని పక్కనే దుఃశాసనుడు, కర్ణుడు, సుబలుని కుమారుడు శకుని కూడా ఉన్నారు.
దుర్యోధనసమీపే తానాసనస్థాన్దదర్శ సః। అభ్యాగచ్ఛతి దాశార్హే ధార్తరాష్ట్రో మహాయశాః
దశార్హ వంశస్థుడు దగ్గరికి వచ్చేటప్పుడు, దుర్యోధనుని దగ్గర ఆ ఆసనాల్లో కూర్చున్న వారిని అతడు చూశాడు. ఆ సమయంలో ధృతరాష్ట్రుని గొప్ప కీర్తి కలిగిన కుమారుడు ముందుకు వచ్చాడు.
ఉదతిష్ఠత్సహామాత్యః పూజయన్మధుసూదనమ్ । సమేత్య ధార్తరాష్ట్రేణ మహామాత్యేన కేశవః
దుర్యోధనుడు తన మంత్రులతో పాటు లేచి, మధుసూదనుని సత్కరించాడు. ఆ సమయంలో ధృతరాష్ట్రుని, అతని ప్రధాన మంత్రిని కలిసిన కేశవుడు అక్కడ ఉన్నాడు.
రాజభిస్తత్ర వార్ష్ణేయః సమాగచ్ఛద్యథావయః । తత్ర జామ్బూనదమయం పర్యఙ్కం సుపరిష్కృతమ్
అక్కడ వృష్ణివంశస్థుడిని రాజులు వారి స్థానం ప్రకారం ఆహ్వానించారు. అక్కడ బంగారంతో చేసిన, ఎంతో అందంగా అలంకరించిన మంచం సిద్ధం చేశారు.
వివిధాస్తరణాస్తీర్ణమభ్యుపావిశదచ్యుతః । తస్మిన్గాం మధుపర్కం చాప్యుదకం చ జనార్దనే
ఆ మంచంపై色色మైన పరుపులతో పరచి, అచ్యుతుడు కూర్చున్నాడు. జనార్దనునికి మధుపర్కం, నీళ్లు కూడా సమర్పించారు.
నివేదయామాస తదా గృహాన్రాజ్యం చ కౌరవః । ` ఆసనం సర్వతోభద్రం సర్వరత్నవిభూషితమ్
ఆ సమయంలో కౌరవుడు ఇంటి నుండి, రాజ్యం నుండి వచ్చిన కానుకలు సమర్పించాడు. అన్ని వైపులా శుభప్రదమైన, రత్నాలతో అలంకరించిన ఆసనం ఇచ్చాడు.
కృష్ణార్థమేవం సంసిద్ధం ధార్తరాష్ట్రస్య శాసనాత్।' తత్ర గోవిన్దమాసీనం ప్రసన్నాదిత్యవర్చసమ్
ఇది అంతా కృష్ణునికోసం ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞతో సిద్ధం చేశారు. అక్కడ గోవిందుడు, స్పష్టమైన సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ కూర్చున్నాడు.
ఉపాసాఞ్చక్రిరే సర్వే కురవో రాజభిః సహ। తతో దుర్యోధనో రాజా వార్ష్ణేయం జయతాం వరమ్
అక్కడ కూర్చున్న కృష్ణునికి, కౌరవులు రాజులతో కలిసి సేవలు చేశారు.
న్యమన్త్రయద్భోజనేన నాభ్యనన్దచ్చ కేశవః । తతో దుర్యోధనః కృష్ణమబ్రవీత్కురుసంసది
అంతట రాజు దుర్యోధనుడు వృష్ణివంశంలో ఉత్తముడైన వాడిని భోజనానికి ఆహ్వానించాడు. కానీ కేశవుడు అంగీకరించలేదు. తరువాత దుర్యోధనుడు కృష్ణునితో కౌరవ సభలో మాట్లాడాడు.
మృదుపూర్వం శఠోదర్కం కర్ణమాభాష్య కౌరవః । కస్మాదన్నాని పాపాని వాసాంసి శయనాని చ
కౌరవుడు కర్ణుని చూచి, మృదువుగా మాట్లాడినప్పటికీ లోపల దురుద్దేశ్యంతో ఇలా అన్నాడు: 'జనార్దనా! నీ కోసం తీసుకొచ్చిన భోజనం, వస్త్రాలు, మంచాలు ఎందుకు తీసుకోలేదు?'
త్వదర్థముపనీతాని నాగ్రహీస్త్వం జనార్దన । ఉభయోశ్చ దదత్సాహ్యముభయోశ్చ హితే రతః
'నీ కోసం తీసుకొచ్చినవి నీవు అంగీకరించలేదు జనార్దనా. నీవు ఇద్దరికి సహాయం చేస్తావు, ఇద్దరి మేలుకే ప్రయత్నిస్తావు.'