యస్య బాహుబలం సర్వే పాణ్డవాః పర్యుపాసతే। స సర్వరథినాం శ్రేష్ఠః పాణ్డవః సత్యవిక్రమః
అతని బాహుబలాన్ని అన్ని పాండవులు గౌరవిస్తారు. అతడు రథయోధుల్లో శ్రేష్ఠుడు, నిజమైన పరాక్రమవంతుడు.
యం గత్వాఽభిముఖః సఙ్ఖ్యే న జీవన్తశ్చిదావ్రజేత్ । యో జేతా సర్వభూతానామజేయో జిష్ణురచ్యుత
యుద్ధంలో అతడిని ఎదుర్కొని తిరిగి బ్రతికివచ్చినవారు లేరు. అతడు అన్ని ప్రాణులను జయించగలడు, ఎవ్వరూ జయించలేని జిష్ణువు, అచ్యుతా!
యోఽపాశ్రయః పాణ్డవానాం దేవానామివ వాసవః । స తే భ్రాతా సఖా చైవ కథమద్య ధనఞ్జయః
పాండవులకు ఆశ్రయమైనవాడు, దేవతలకు ఇంద్రుడు ఎలా ఉంటాడో, అలాగే అతడు. అతడు నీ అన్నయ్య, స్నేహితుడు కూడా. ఈ రోజు ధనంజయుడు ఎలా ఉన్నాడో చెప్పు.
దయావాన్సర్వభూతేషు హ్రీనిషేవో మహాస్రవిత్ । మృదుశ్చ సుకుమారశ్చ ధార్మికశ్చ ప్రియశ్చ మే
అన్ని జీవుల పట్ల దయగలవాడు, లజ్జను పాటించేవాడు, మహా పవిత్రుడు, మృదువైనవాడు, సున్నితమైనవాడు, ధర్మాన్ని నమ్మినవాడు, నాకు ఎంతో ఇష్టమైనవాడు.
సహదేవో మహేష్వాసః శూరః సమితిశోభనః । భ్రాతృణాం కృష్ణ శుశ్రూషుర్ధర్మార్థకుశలో యువా
సహదేవుడు గొప్ప విలువిద్యావంతుడు, యుద్ధంలో వీరుడు, తన అన్నలకు ఎప్పుడూ సేవ చేసేవాడు, ధర్మార్ధాలలో నిపుణుడు, యువకుడు.
సదైవ సహదేవస్య భ్రాతరో మధుసూదన । వృత్తం కల్యాణవృత్తస్య పూజయన్తి మహాత్మనః
మధుసూదనా! సహదేవుడు మంచి ఆచరణ కలవాడు, మహాత్ముడు. అతని అన్నలు ఎప్పుడూ అతని మంచితనాన్ని గౌరవిస్తారు.
జ్యేష్ఠోపచాయినం వీరం సహదేవం యుధాం పతిమ్। శుశ్రూషుం మమ వార్ష్ణేయ మాద్రీపుత్రం ప్రచక్ష్వ మే
వృష్ణివంశజా, యుద్ధాలలో పరాక్రమశాలి, పెద్దవాడిగా సేవచేసే మాద్రీ కుమారుడు సహదేవుడు నన్ను ఎంతో గౌరవంగా చూసేవాడు. అతని గురించి నాకు చెప్పు.
సుకుమారో యువా శూరో దర్శనీయశ్చ పాణ్డవః। భ్రాతౄణాం చైవ సర్వేషాం ప్రియః ప్రాణో బహిశ్చరః
ఈ పాండవుడు మృదువైనవాడు, యువకుడు, ధైర్యవంతుడు, అందమైనవాడు. అన్నదమ్ములందరికీ ఎంతో ఇష్టమైనవాడు, తన మనసు అందరికీ తెరవబడినదే.
చిత్రయోధీ చ నకులో మహేష్వాసో మహాబలః । కచ్చిత్స కుశలీ కృష్ణ వత్సో మమ సుఖైధితః
కృష్ణా, నాకులుడు అనేక యుద్ధ నైపుణ్యం కలవాడు, గొప్ప విలువిద్వాన్, మహాబలశాలి. నా ప్రియమైన కొడుకు బాగున్నాడా, సుఖంగా ఉన్నాడా చెప్పు.
సుఖోచితమదుఃఖార్హం సుకుమారం మహారథమ్ । అపి జాతు మహాబాహో పశ్యేయం నకులం పునః
నాకులుడు సుఖంగా ఉండటానికి అర్హుడు, బాధలకు తగినవాడు కాదు. అతడు ఎంతో మృదువైనవాడు, గొప్ప రథసారథి. మహాబాహువా, నేను మళ్లీ అతడిని చూడగలుగుతానా?
పక్ష్మసంపాతజే కాలే నకులేన వినాకృతా । న లభామి ధృతిం వీర సాఽద్య జీవామి పశ్య మామ్
పక్షులు వలస వెళ్ళే కాలంలో నాకులుడు నన్ను విడిచిపోయినప్పటి నుంచి నాకు మనశ్శాంతి లేదు, ఓ వీరా! అయినా, నేడు నేను ఇంకా బ్రతికే ఉన్నాను చూడు.
సర్వైః పుత్రైః ప్రియతరా ద్రౌపదీ మే జనార్దన । కులీనా రూపసంపన్నా సర్వైః సముదితా గుణైః
జనార్దనా, ద్రౌపది నాకు నా పిల్లలందరిలోకంటే ఎక్కువ ప్రియమైనది. ఆమె మంచి కుటుంబానికి చెందినది, అందమైనది, అన్ని గుణాలతో నిండినది.
పుత్రలోకాత్పతిలోకం వృణ్వానా సత్యవాదినీ। ప్రియాన్పుత్రాన్పరిత్యజ్య పాణ్డవాననురుధ్యతే
సత్యవాదిని అయిన ఆమె, పిల్లల ప్రేమను వదిలిపెట్టి, భర్తలతో ఉండే లోకాన్ని ఎంచుకుంది. పాండవులను అనుసరించింది.
మహాభిజనసంపన్నా సర్వకామైః సుపూజితా। ఈశ్వరీ సర్వకల్యాణీ ద్రౌపదీ కథమచ్యుత
అయ్యో అచ్యుతా, గొప్ప వంశానికి చెందినది, అన్ని కోరికలు తీరినది, అన్ని శుభాలకూ అధిపతిగా ఉన్న ద్రౌపది ఇలా ఎందుకు అయింది?
పతిభిః పఞ్చభిః శూరైరగ్నికల్పైః ప్రహారిభిః । ఉపపన్నా మహేష్వాసైర్ద్రౌపదీ దుఃఖభాగినీ
అగ్నివంటివారు, యుద్ధంలో నిపుణులు, గొప్ప విలువిద్వాంసులు అయిన ఐదుగురు భర్తలతో ఉన్నా, ద్రౌపది బాధను అనుభవించాల్సి వచ్చింది.
చతుర్దశమిదం వర్షం యన్నాపశ్యమరిన్దమ । పుత్రాదిభిః పరిద్యూనాం ద్రౌపదీం సత్యవాదినీమ్
అరిందమా, ఇది పద్నాలుగవ సంవత్సరం, నేను నా పిల్లలు, ఇతరుల నుంచి వంచించబడిన సత్యవాదిని ద్రౌపదిని చూడని.
న నూనం కర్మభిః పుణ్యైరశ్రుతే పురుషః సుఖమ్ । ద్రౌపదీ చేత్తథావృత్తా నాశ్రుతే సుఖమవ్యయమ్
ద్రౌపది ఇలా నడుచుకుని కూడా ఎలాంటి సుఖాన్ని పొందకపోతే, మంచి పనులు చేసినవారికి తప్పనిసరిగా సుఖం లభిస్తుందని అనుకోవడం కష్టం.
న ప్రియో మమ కృష్ణాయా బీభత్సుర్న యుధిష్ఠిరః । భీమసేనో యమౌ వాపి యదపశ్యం సభాగతామ్
ద్రౌపది నాకు కనిపించిన ఆ సభలో, కృష్ణకు నేను అర్జునుడు, యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, ద్వయములు కన్నా ఎక్కువ ప్రియమైనవాడిని.
న మే దుఃఖతరం కించిద్భూతపూర్వం తతోఽధికమ్ । స్త్రీధర్మిణీం ద్రౌపదీం యచ్ఛ్వశురాణాం సమీపగామ్
నా జీవితంలో ఇంతటి బాధ మరొకటి లేదు. భార్య ధర్మాన్ని పాటించే ద్రౌపది తన మామల సమక్షంలోకి తీసుకురాబడింది.
ఆనాయితామనార్యేణ క్రోధలోభానువర్తినా । సర్వే ప్రైక్షన్త కురవ ఏకవస్త్రాం సభాగతామ్
అన్యాయంగా, కోపం, లోభానికి లోనై, ద్రౌపదిని ఒకే వస్త్రంలో సభలోకి తీసుకువచ్చారు. అందరు కురువంశీయులు ఆమెను చూశారు.
తత్రైవ ధృతరాష్ట్రశ్చ మహారాజశ్చ బాహ్లికః । కృపశ్చ కసోమదత్తశ్చ నిర్విష్ణాః కురవస్తథా
ఆ సభలోనే ధృతరాష్ట్రుడు, బాహ్లిక మహారాజు, కృప, సోమదత్తుడు, ఇతర కురువంశీయులందరూ నిశ్శబ్దంగా, నిరుత్సాహంగా ఉన్నారు.
తస్యాం సంసది సర్వేషాం క్షత్తారం పూజయామ్యహమ్ । వృత్తేన హి భవత్యార్యో న ధనేన న విద్యయా
ఆ సభలో అందరి ముందు నేను విధురుని గౌరవిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, మంచి ప్రవర్తన వల్లే మనిషి గొప్పవాడవుతాడు, ధనం లేదా విద్య వల్ల కాదు.
తస్య కృష్ణ మహాబుద్ధేర్గమ్భీరస్య మహాత్మనః। క్షత్తుఃక శీలమలఙ్కారో లోకాన్విష్టభ్య తిష్ఠతి
కృష్ణా, మహాజ్ఞాని, లోతైన హృదయమున్న విధురుని స్వభావమే అతని నిజమైన అలంకారం. అదే లోకాలను నిలబెడుతోంది.
సా శోకార్తా చ హృష్టా చ దృష్ట్వా గోవిన్దమాగతమ్। నానావిధాని దుఃఖాని సర్వాణ్యేవాన్వకీర్తయమ్
ఆమె దుఃఖంతో బాధపడుతూ, గోవిందుడు వచ్చినప్పుడు ఆనందంతో కూడినదిగా, తనకు జరిగిన అన్ని విధాలైన బాధలను అతనికి చెప్పింది.
పూర్వైరాచరితం యత్తత్కురాజభిరరిన్దమ । అక్షద్యూతం మృగవధః కచ్చిదేషాం సుఖావహమ్
పూర్వం రాజులు ఆడిన పాశాల ఆట, మృగయ వేట—ఇవి వారికి నిజంగా ఆనందాన్ని ఇచ్చాయా, శత్రువులను జయించినవాడా?
తన్మాం దహతి యత్కృష్ణా సభాయాం కురుసన్నిధౌ । ధార్తరాష్ట్రైః పరిక్లిష్టా యథా న కుశలం తథా
కృష్ణా! సభలో కురువంశీయుల ముందే ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు ద్రౌపదిని ఎంతగా బాధించారో ఆ విషయం నాకు ఎంతగానో మంట కలిగిస్తోంది. దాని వల్ల మంచి ఏమీ జరగదు.
నిర్వాసనం చ నగరాత్ప్రవ్రజ్యా చ పరన్తప । నానావిధానాం దుఃఖానామావాసోఽస్మి జనార్దన
పరంధమా జనార్దనా! నగరంనుంచి బహిష్కరణ, అరణ్యంలో తిరుగుడు—ఇలా ఎన్నో రకాల బాధలకు నేను నిలయమయ్యాను.
అజ్ఞాతచర్యా బాలానామవరోధశ్చ మాధవ । న మే క్లేశతమం తత్స్యాత్పుత్రైః సహ పరన్తప
మాధవా! నా పిల్లలు అజ్ఞాతవాసం చేయడం, స్త్రీలు గృహంలో ఉండిపోవడం—ఇవి అంతగా బాధించవు. నా కుమారులు నాతో ఉంటే ఈ కష్టాలు అంతగా బాధించేవి కావు, శత్రువులను జయించేవాడా!
దుర్యోధనేన నికృతా వర్షమద్య చతుర్దశమ్। దుఃఖాదపి సుఖం నః స్యాద్యది పుణ్యఫలక్షయః
దుర్యోధనుడు మమ్మల్ని ఇప్పటికి పద్నాలుగు సంవత్సరాలు మోసం చేశాడు. మన పుణ్యఫలం పోయితే, బాధలోనూ సుఖం దొరకదు.
న మే విశేపో జాత్వాసీద్ధార్తరాష్ట్రేషు పాణ్డవైః । తేన సత్యేన కృష్ణ త్వాం హతామిత్రం శ్రియా వృతమ్ । అస్మాద్విముక్తం సఙ్గ్రామాత్పశ్యేయం పాణ్డవైః సహ
కృష్ణా! పాండవులకంటే ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల పట్ల నాకు ఎప్పుడూ మమకారం లేదు. ఆ సత్యంతో, నీవు శత్రువులను జయించి, మహిమతో కాంతివంతుడవై, ఈ యుద్ధం నుంచి విముక్తుడై, పాండవులతో కలిసి ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.