పుణ్యాహఘోషమిశ్రేణ పూజ్యమానా ద్విజాతిభిః । వస్త్రై రత్నైరలఙ్కారైః పూజయన్తో ద్విజన్మనః
పుణ్యదినాల ఘోషతో కలిపి, ద్విజాతులచే వస్త్రాలు, రత్నాలు, అలంకారాలతో గౌరవింపబడుతూ, బ్రాహ్మణులను పూజించేవారు.
గీర్భిర్మఙ్గలయుక్తాభిర్బ్రాహ్మణానాం మహాత్మనామ్ । అర్చితైరర్చనార్హైశ్చ స్తువద్భిరభినన్దితాః
మహాత్ములు అయిన బ్రాహ్మణుల మంగళవాక్యాలతో, పూజలకు అర్హులైన వారి స్తుతులతో, వారు సత్కరింపబడి, ప్రశంసలు పొందేవారు.
ప్రాసాదాగ్నేష్వబోధ్యన్త రాఙ్ఖవాజినశాయినః । క్రూరం చ నినదం శ్రుత్వా శ్వాపదానాం మహావనే
ప్రాసాదాల్లో, యజ్ఞాగ్నుల దగ్గర, మృదువైన మంచాలపై నిద్రించేవారు. కానీ పెద్ద అడవిలో, క్రూరమైన మృగాల అరుపులు విని మేల్కొనాల్సి వచ్చింది.
న స్మోపయాన్తి నిద్రాం తే నతదర్హా జనార్దన । భేరీమృదఙ్గనినదైః శఙ్ఖవైణవనిస్వనైః
జనార్దనా, ఇలాంటి దుఃఖానికి అర్హులు కాని వారు ఇప్పుడు బేరీలు, మృదంగాలు, శంఖాలు, వాయిద్యాల శబ్దాలతో నిద్రపోవలేక పోతున్నారు.
స్త్రీణాం గీతనినాదైశ్చ మధురైర్మధుసూదన ।। వన్దిమాగధసూతైశ్చ స్తువద్భిర్బోధితాః కథమ్
మధుసూదనా, ఒకప్పుడు స్త్రీల మధురమైన పాటలు, వందులు, మాగధులు, సూతుల స్తుతులతో మేల్కొనేవారు. ఇప్పుడు వారు ఇలా ఎలా ఉండగలుగుతున్నారు?
మహావనేష్వబోధ్యన్త శ్వాపదానాం రుతేన చ । హ్రీమాత్సత్యధృతిర్దాన్తో భూతానామనుకమ్పితా
ఇప్పుడు పెద్ద అడవుల్లో మృగాల అరుపులతో మేల్కొంటున్నారు. వారు సత్యంలో నిలబడే వారు, మనస్సును నియంత్రించుకున్న వారు, అన్ని జీవుల పట్ల దయ చూపే వారు.
కామద్వేషౌ వశే కృత్వా సతాం వర్త్మానువర్తతే । అమ్బరీషస్య మాన్ధాతుర్యయాతేర్నహుషస్య చ
కామద్వేషాలను జయించి, సత్పురుషుల మార్గాన్ని అనుసరిస్తున్నారు. అంబరీషుడు, మందాత, యయాతి, నహుషుడు చేసినట్లే వారు కూడా చేస్తున్నారు.
భరతస్య దిలీపస్య శిబేరౌశీనరస్య చ। రాజర్షీణాం పురాణానాం ధురం ధత్తే దురుద్వహామ్
భరతుడు, దిలీపుడు, శిబి, ఉశీనరుడు వంటి పురాతన రాజర్షులు మోసిన భారాన్ని, ఈ మహాత్ములు కూడా భరిస్తున్నారు.
శీలవృత్తోపసంపన్నోః ధర్మజ్ఞః సత్యసఙ్గరః । రాజా సర్వగుణోపేతస్త్రౌలోక్యస్యాపి యో భవేత్
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, మంచి స్వభావం, మంచి ప్రవర్తన కలిగినవాడు, అన్ని గుణాలతో నిండిన రాజు అయితే, అతడు మూడు లోకాలను కూడా పాలించగలడు.
అజాతశత్రుర్ధర్మాత్మా శుద్ధజామ్బూనదప్రభః । శ్రేష్ఠః కురుషు సర్వేషు ధర్మతః శ్రుతవృత్తతః । ప్రియదర్శో దీర్ఘభుజః కథం కృష్ణ యుధిష్ఠిరః
అజాతశత్రువు ధర్మాన్ని మనసారా పాటించేవాడు, నిగార్గొలిపే బంగారం లా ప్రకాశించేవాడు, కురువంశంలో ధర్మంలోను, విద్యలోను అగ్రగామి, అందరికి ఇష్టమైనవాడు, దీర్ఘబాహువు అయిన యుధిష్ఠిరుడు ఎలా ఉన్నాడు కృష్ణా?
యః స నాగాయుతప్రాణో వాతరంహా మహాబలః । సామర్షః పాణ్డవో నిత్యం ప్రియో భ్రాతుః ప్రియంకరః
పది వేల ఏనుగులకు సమానమైన ప్రాణశక్తి కలవాడు, గాలిలా వేగవంతుడు, అపార బలవంతుడు, ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉండే పాండవుడు, తన అన్నకు ఎంతో ఇష్టమైనవాడు, అతడే అన్నకు ఆనందాన్ని కలిగించేవాడు.
కీచకస్య తు సజ్ఞాతేర్యో హన్తా మధుసూదన । శూరః క్రోధవశానాం చ హిడిమ్బస్య బకస్య చ
మధుసూదనా! కీచకుడనే బలవంతుడిని సంహరించినవాడు, కోపంతో ఉన్న హిడింబుడిని, బకాసురుడిని కూడా జయించిన వీరుడు అతడే.
పరాక్రమే శక్రసమో మాతరిశ్వసమో బలే। మహేశ్వరసమః క్రోధే భీమః ప్రహరతాం వరః
పరాక్రమంలో ఇంద్రునికి సమానం, బలంలో వాయుదేవుడికి సమానం, కోపంలో మహేశ్వరుడికి సమానం, యుద్ధంలో భీముడు అందరికంటే ముందున్నవాడు.
క్రోధం బలమమర్షం చ యో నిధాయ పరంతపః । జితాత్మా పాణ్డవోఽమర్షీ భ్రాతుస్తిష్ఠతి శాసనే
శత్రువులను భయపెట్టే పాండవుడు, తన కోపాన్ని, బలాన్ని, అసహనాన్ని వదిలిపెట్టి, తనను తాను జయించుకున్నవాడు, అయినా అన్న మాటకు లోబడి ఉంటాడు.
తేజోరాశిం మహాత్మానం వరిష్ఠమభితౌజసమ్ । భీమం ప్రదర్శనేనాపి భీమసేనం జనార్దన
మహాత్ముడైన భీముడు, అపార తేజస్సుతో నిండినవాడు, పరాక్రమంలో అందరికంటే గొప్పవాడు, జనార్దనా! అతడిని చూడగానే అందరికీ భయం కలుగుతుంది.
తం మమాచక్ష్వ వార్ష్ణేయ కథమద్య వృకోదరః । ఆస్తే పరిఘబాహుః స మధ్యమః పాణ్డవో బలీ
వృష్ణివంశజుడా! మధ్య పాండవుడైన భీముడు, గొప్ప బలవంతుడు, దృఢమైన భుజాలు కలవాడు, వృకోదరుడు ఈ రోజు ఎలా ఉన్నాడు చెప్పు.
అర్జునేనార్జునో యః స కృష్ణ బాహుసహస్రిణా । ద్విబాహుః స్పర్ధతే నిత్యమతీతేనాపి కేశవ
కృష్ణా! రెండు చేతులతో ఉన్నవాడు అయినా, వేల చేతులు ఉన్న అర్జునుడితో ఎప్పుడూ పోటీ పడే వాడు, తన శక్తికి మించి ప్రయత్నించే వాడు ఎవరో తెలుసా?
క్షిపత్యేకేన వేగేన పఞ్చబాణశతాని యః । ఇష్వస్త్రే సదృశో రాజ్ఞః కార్తవీర్యస్య పాణ్డవః
ఒకే వేగంతో వందల బాణాలను ప్రయోగించగలవాడు, ఆయుధ విద్యలో కార్తవీర్యునికి సమానమైన పాండవుడు అతడే.
తేజసాఽఽదిత్యసదృశో మహర్షిసదృశో దమే। క్షమయా పృథివీతుల్యో మహేన్ద్రసమవిక్రమః
తేజస్సులో సూర్యునిలా, ఆత్మనిగ్రహంలో మహర్షిలా, సహనంలో భూమిలా, పరాక్రమంలో మహేంద్రునికి సమానమైనవాడు.
ఆధిరాజ్యం మహద్దీప్తం ప్రథితం మధుసూదన । ఆహృతం యేన వీర్యేణ కురూణాం సర్వరాజసు
మధుసూదనా! కురువంశంలోని అన్ని రాజుల మధ్య ప్రసిద్ధమైన గొప్ప రాజ్యాన్ని తన వీరత్వంతో గెలుచుకున్నవాడు అతడే.
యస్య బాహుబలం సర్వే పాణ్డవాః పర్యుపాసతే। స సర్వరథినాం శ్రేష్ఠః పాణ్డవః సత్యవిక్రమః
అతని బాహుబలాన్ని అన్ని పాండవులు గౌరవిస్తారు. అతడు రథయోధుల్లో శ్రేష్ఠుడు, నిజమైన పరాక్రమవంతుడు.
యం గత్వాఽభిముఖః సఙ్ఖ్యే న జీవన్తశ్చిదావ్రజేత్ । యో జేతా సర్వభూతానామజేయో జిష్ణురచ్యుత
యుద్ధంలో అతడిని ఎదుర్కొని తిరిగి బ్రతికివచ్చినవారు లేరు. అతడు అన్ని ప్రాణులను జయించగలడు, ఎవ్వరూ జయించలేని జిష్ణువు, అచ్యుతా!
యోఽపాశ్రయః పాణ్డవానాం దేవానామివ వాసవః । స తే భ్రాతా సఖా చైవ కథమద్య ధనఞ్జయః
పాండవులకు ఆశ్రయమైనవాడు, దేవతలకు ఇంద్రుడు ఎలా ఉంటాడో, అలాగే అతడు. అతడు నీ అన్నయ్య, స్నేహితుడు కూడా. ఈ రోజు ధనంజయుడు ఎలా ఉన్నాడో చెప్పు.
దయావాన్సర్వభూతేషు హ్రీనిషేవో మహాస్రవిత్ । మృదుశ్చ సుకుమారశ్చ ధార్మికశ్చ ప్రియశ్చ మే
అన్ని జీవుల పట్ల దయగలవాడు, లజ్జను పాటించేవాడు, మహా పవిత్రుడు, మృదువైనవాడు, సున్నితమైనవాడు, ధర్మాన్ని నమ్మినవాడు, నాకు ఎంతో ఇష్టమైనవాడు.
సహదేవో మహేష్వాసః శూరః సమితిశోభనః । భ్రాతృణాం కృష్ణ శుశ్రూషుర్ధర్మార్థకుశలో యువా
సహదేవుడు గొప్ప విలువిద్యావంతుడు, యుద్ధంలో వీరుడు, తన అన్నలకు ఎప్పుడూ సేవ చేసేవాడు, ధర్మార్ధాలలో నిపుణుడు, యువకుడు.
సదైవ సహదేవస్య భ్రాతరో మధుసూదన । వృత్తం కల్యాణవృత్తస్య పూజయన్తి మహాత్మనః
మధుసూదనా! సహదేవుడు మంచి ఆచరణ కలవాడు, మహాత్ముడు. అతని అన్నలు ఎప్పుడూ అతని మంచితనాన్ని గౌరవిస్తారు.
జ్యేష్ఠోపచాయినం వీరం సహదేవం యుధాం పతిమ్। శుశ్రూషుం మమ వార్ష్ణేయ మాద్రీపుత్రం ప్రచక్ష్వ మే
వృష్ణివంశజా, యుద్ధాలలో పరాక్రమశాలి, పెద్దవాడిగా సేవచేసే మాద్రీ కుమారుడు సహదేవుడు నన్ను ఎంతో గౌరవంగా చూసేవాడు. అతని గురించి నాకు చెప్పు.
సుకుమారో యువా శూరో దర్శనీయశ్చ పాణ్డవః। భ్రాతౄణాం చైవ సర్వేషాం ప్రియః ప్రాణో బహిశ్చరః
ఈ పాండవుడు మృదువైనవాడు, యువకుడు, ధైర్యవంతుడు, అందమైనవాడు. అన్నదమ్ములందరికీ ఎంతో ఇష్టమైనవాడు, తన మనసు అందరికీ తెరవబడినదే.
చిత్రయోధీ చ నకులో మహేష్వాసో మహాబలః । కచ్చిత్స కుశలీ కృష్ణ వత్సో మమ సుఖైధితః
కృష్ణా, నాకులుడు అనేక యుద్ధ నైపుణ్యం కలవాడు, గొప్ప విలువిద్వాన్, మహాబలశాలి. నా ప్రియమైన కొడుకు బాగున్నాడా, సుఖంగా ఉన్నాడా చెప్పు.
సుఖోచితమదుఃఖార్హం సుకుమారం మహారథమ్ । అపి జాతు మహాబాహో పశ్యేయం నకులం పునః
నాకులుడు సుఖంగా ఉండటానికి అర్హుడు, బాధలకు తగినవాడు కాదు. అతడు ఎంతో మృదువైనవాడు, గొప్ప రథసారథి. మహాబాహువా, నేను మళ్లీ అతడిని చూడగలుగుతానా?