ఏతద్ధి రుచిరాకారైః ప్రాసాదైరుపశోభితమ్ । శివం చ రమణీయం చ సర్వర్తు సుమహాధనమ్
ఈ ఇల్లు అందమైన భవనాలతో అలంకరించబడి, శుభకరంగా, ఆకర్షణీయంగా, ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండేలా, అపారమైన ధనంతో నిండినదిగా ఉంది.
సర్వమస్మిన్గృహే రత్నం మమ దుర్యోధనస్య చ। యద్యదర్హతి వార్ష్ణేయస్తత్తద్దేయమసంశయమ్
ఈ ఇంట్లో ఉన్న నా, దుర్యోధనుని సంపద అంతా — వార్ష్ణేయుడు ఎంత అర్హుడో, అంతా సందేహం లేకుండా అతనికి ఇవ్వాలి.
రాజన్బహుమతశ్చాసి త్రైలోక్యస్యాపి సత్తమః। సంభావితశ్చ లోకస్య సంమతశ్చాసి భారత
ఓ రాజా, నువ్వు మూడు లోకాల్లోనూ ఎంతో గౌరవించబడినవాడవు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడవు. ప్రజలందరూ నిన్ను ఆదరిస్తారు, భారత వంశంలోనూ నువ్వు గౌరవప్రదుడవు.
యత్త్వమేవంగతే బ్రూయాః పశ్చిమే వయసి స్థితః। శాస్త్రాద్వా సుప్రతర్కాద్వా సుస్థిరః స్థవిరో హ్యసి
ఇలాంటి స్థితిలో, వృద్ధాప్యంలో ఉన్న నువ్వు ఇలా మాట్లాడటం — అది ధర్మశాస్త్రం వల్లా, మంచి ఆలోచన వల్లా అయినా — నీ స్థిరత, మేధస్సును చూపుతుంది.
లేఖా శశినిభాః సూర్యే మహోర్మిరివ సాగరే। ధర్మస్త్వయి తథా రాజన్నితి వ్యవసితాః ప్రజాః
ఎలాగైతే చంద్రబింబపు రేఖలు సూర్యునిపై, పెద్ద అలలు సముద్రంలో కనిపిస్తాయో, అలాగే ప్రజలు నీలో ధర్మం స్థిరంగా ఉందని నమ్ముతున్నారు, ఓ రాజా.
సదైవ భావితో లోకో గుణౌఘైస్తవ పార్థివ । గుణానాం రక్షణే నిత్యం ప్రయతస్వ సబాన్ధవః
ప్రపంచం ఎప్పుడూ నిన్ను, ఓ రాజా, ఎన్నో మంచి లక్షణాలతో ఉన్నవాడిగా భావించింది. ఆ గుణాలను నిత్యం నీ బంధువులతో కలసి కాపాడేందుకు ప్రయత్నించు.
ఆర్జవం ప్రతిపద్యస్వ మా బాల్యాద్బ్రహు నీనశః। రాజన్పుత్రాంశ్చ పౌత్రాంశ్చ సుహృదశ్చైవ సుప్రియాన్
నీతి పాటించు, బాల్యపు అలవాట్లతో నీచుడవద్దు. రాజా, నీ కుమారులను, మనవళ్లను, ప్రియమైన మిత్రులను ప్రేమించు.
యత్త్వం దిత్ససి కృష్ణాయ రాజన్నతిథయే బహు । ఏతదన్యచ్చ దాశార్హః పృథివీమపి చార్హతి
కృష్ణుడికి అతిథిగా నువ్వు ఇవ్వదలచుకున్నది మాత్రమే కాదు, దాశార్హుడు మరిన్ని, ఈ భూమంతా కూడా అర్హుడే, ఓ రాజా.
న తు త్వం ధర్మముద్దిశ్య తస్య వా ప్రియకారణాత్। ఏతద్దిత్ససి కృష్ణాయ సత్యేనాత్మానమాలభే
కానీ నువ్వు ధర్మం కోసమో, అతనిపై ప్రేమతోనో కృష్ణుడికి ఇది ఇవ్వడం లేదు; నిజం చెప్పుతున్నాను, ఇది నీ ఉద్దేశ్యం కాదు.
మాయైషా సత్యమేవైతచ్ఛద్మైతద్భూరిదక్షిణా । జానామి త్వన్మతం రాజన్గూఢం బాహ్యేన కర్మణా
ఇది మాయ కాదు, నిజమే; ఈ దానం బయటకు generosity లా కనిపించినా, లోపల నీ ఉద్దేశ్యం వేరే ఉంది, ఓ రాజా, నేను తెలుసు.
పఞ్చ పఞ్చైవ లిప్స్యన్తి గ్రామకాన్పాణ్డవా నృప । న చ దిత్ససి తేభ్యస్తాంస్తచ్ఛమం న కరిష్యసి
పాండవులు ఐదు గ్రామాలు మాత్రమే అడుగుతున్నారు, రాజా, అయినా నువ్వు వాటిని ఇవ్వదలచుకోవడం లేదు; నువ్వు శాంతికి ఒప్పుకోవు.
అర్థేన తు మహాబాహుం వార్ష్ణేయం త్వం జిహీర్షసి । అనేన చాప్యుపాయేన పాణ్డవేభ్యో విభేత్స్యసి
నువ్వు ధనంతో గొప్ప బలమైన వార్ష్ణేయుణ్ణి నీవైపు తిప్పుకోవాలని, ఈ మార్గంలో పాండవులను భయపెట్టాలని అనుకుంటున్నావు.
న చ విత్తేన శక్యోఽసౌ నోద్యమేన న గర్హయా। అన్యో ధనఞ్జయాత్కర్తుమేతత్తత్త్వం బ్రవీమి తే
కానీ అతన్ని ధనంతోనో, ప్రయత్నంతోనో, అపహాస్యంతోనో ఎవరూ వశం చేయలేరు; ధనంజయుడు తప్ప ఇంకెవ్వరూ ఇది చేయలేరు — నిజం చెబుతున్నాను.
వేద కృష్ణస్య మాహాత్మ్యం వేదాస్య దృఢభక్తితామ్। అత్యాజ్యమస్య జానామి ప్రాణైస్తుల్యం ధనఞ్జయమ్
కృష్ణుని మహిమను, అతని దృఢమైన భక్తిని నేను తెలుసు; ధనంజయుడు అతనికి ప్రాణాలతో సమానంగా ప్రియుడు, వదిలిపెట్టలేనివాడు అని నాకు తెలుసు.
అన్యత్కుమ్భాదపాంపూర్ణాదన్యత్పాదావసేచనాత్। అన్యత్కుశలసంప్రశ్నాన్నైవేక్ష్యతి జనార్దనః
పూర్ణమైన కుండలోని నీరు, పాదాల కడుగుదలకు ఉపయోగించే నీరు, లేదా శుభాకాంక్షలు — ఇవన్నీ సమానమని జనార్దనుడు భావించడు.
యత్త్వస్య ప్రియమాతిథ్యం మానార్హస్య మహాత్మనః । తదస్మై క్రియతాం రాజన్మానార్హోఽసౌ జనార్దనః
ఈ గొప్పాత్ముడు, గౌరవానికి అర్హుడైన అతిథికి ఎంత గౌరవం, ఆతిథ్యం చేయాలో, అది చేయించు రాజా; జనార్దనుడు గౌరవానికి అర్హుడు.
ఆశంసమానః కల్యాణం కురూనభ్యేతి కేశవః । యేనైవ రాజన్నర్థేన తదేవాస్మా ఉపాకురు
కేశవుడు కౌరవుల శ్రేయస్సు కోరి ఇక్కడికి వచ్చాడు రాజా! ఆయన ఏ ఉద్దేశంతో వచ్చాడో, దయచేసి మన కోసం ఆ పని నీవు చేయాలి.
శమమిచ్ఛతి దాశార్హస్తవ దుర్యోధనస్య చ। పాణ్డవానాం చ రాజేన్ద్ర తదస్య వచనం కురు
దాశార్హుని కుమారుడు నీకు, దుర్యోధనుడికీ, పాండవులకూ శాంతిని కోరుతున్నాడు రాజేంద్ర! అందుకే ఆయన చెప్పిన మాటను నీవు పాటించు.
పితాఽసి రాజన్పుత్రాస్తే వృద్ధస్త్వం శిశవః పరే। వర్తస్వ పితృవత్తేషు వర్తన్తే తే హి పుత్రవత్
రాజా! నువ్వు తండ్రివి, వారు నీ కుమారులు. నువ్వు వృద్ధుడవు, వారు చిన్నవారు. నీవు వారికి తండ్రిలా ప్రవర్తించు; వారు నీకు కుమారుల్లా ప్రవర్తిస్తున్నారు.
యదాహ విదురః కృష్ణే సర్వం తత్సత్యమచ్యుతే। అనురక్తో హ్యసంహార్యః పార్థాన్ప్రతి జనార్దనః
విదురుడు కృష్ణుని గురించి చెప్పినది అన్నీ అచ్చం నిజమే. జనార్దనుడు పాండవుల పట్ల ఎంతో ప్రేమతో, స్థిరంగా ఉండే వాడు.
యత్తత్సత్కారసంయుక్తం దేయం వసు జనార్దనే । అనేకరూపం రాజేన్ద్ర న తద్దేయం కదాచన
రాజేంద్ర! జనార్దనునికి మనం ఎలాంటి గౌరవం, ఆదరణ ఇవ్వాలో, ఎన్నో రూపాల్లో ఇవ్వాల్సిందే. దాన్ని ఎప్పుడూ నిరాకరించకూడదు.
దేశః కాలస్తథాఽయుక్తో న హి నార్హతి కేశవః । మంస్యత్యధోక్షజో రాజన్భయాదర్చతి మామితి
స్థలం, కాలం అనుకూలంగా లేకపోయినా కేశవుడు గౌరవానికి అర్హుడే. లేకపోతే, అధోక్షజుడు 'భయంతో నన్ను గౌరవిస్తున్నారు' అని అనుకోవచ్చు.
అవమానశ్చ యత్ర స్యాత్క్షత్రియస్య విశాంపతే। న తత్కుర్యాద్బుధః కార్యమితి మే నిశ్చితా మతిః
ప్రజలలో అధిపతివైన రాజా! క్షత్రియుడిని ఎక్కడైనా అవమానిస్తే, తెలివైనవాడు అలాంటి పని చేయకూడదు — ఇది నా నిశ్చయమైన అభిప్రాయం.
స హి పూజ్యతమో లోకే కృష్ణః పృథులలోచనః । త్రయాణామపి లోకానాం విదితం మమ సర్వథా
విశాల నేత్రాల కృష్ణుడు లోకంలో అత్యంత గౌరవించదగినవాడు. మూడు లోకాలందరికీ ఇది నాకు పూర్తిగా తెలిసిన విషయమే.
న తు తస్మై ప్రదేయం స్యాత్తథా కార్యగతిః ప్రభో । విగ్రహః సముపారబ్ధో న హి శామ్యత్యవిగ్రహాత్
అయితే ఆయనకు ఏదీ ఇవ్వకుండా అలాగే వ్యవహరిస్తే, ప్రభూ, కలహం మొదలైపోతుంది. కలహం లేకుండా అది ఆగదు.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా భీష్మః కురుపితామహః। వైచిత్రవీర్యం రాజానమిదం వచనమబ్రవీత్
ఆ మాటలు విని, కురువంశ పితామహుడు భీష్ముడు, వైచిత్రవీర్యుని కుమారుడైన రాజును ఇలా ఉద్దేశించి చెప్పాడు.
సత్కృతోఽసత్కృతో వాఽపి న క్రుధ్యేత జనార్దనః । `నావమంస్యత్యవజ్ఞాతౄనవజ్ఞాతోఽపి కేశవః।' నాలమేనమవజ్ఞాతుం నావజ్ఞేయో హి కేశవః
జనార్దనుడు గౌరవించబడినా, అవమానించబడినా కోపపడడు. అవమానించినవారిని కేశవుడు తక్కువగా చూడడు. ఆయనను తక్కువగా చూడడం తగదు, ఆయనను ఎవరూ అవమానించకూడదు.
యత్తు కార్యం మహాబాహో మనసా కార్యతాం గతమ్ । సర్వోపాయైర్న తచ్ఛక్యం కేనచిత్కర్తుమన్యథా
మహాబాహువైన రాజా! మనసులో ఏ పని నిర్ణయమైతే, దాన్ని ఎవ్వరూ ఎలాంటి మార్గంలోనూ మార్చలేరు.
స యద్బ్రూయాన్మహాబాహుస్తత్కార్యమవిశఙ్కయా । వాసుదేవేన తీర్థేన క్షిప్రం సంశాభ్య పాణ్డవైః
మహాబాహువు ఏది చెప్పినా, అది సందేహం లేకుండా చేయాలి. వాసుదేవుడు వెంటనే ఆ విషయాన్ని పాండవులకు తెలియజేయాలి.
ధర్మ్యమర్థ్యం చ ధర్మాత్మా ధ్రువం వక్తా జనార్దనః। తస్మిన్వాచ్యాః ప్రియా వాచో భవతా బాన్ధవైః సహ
ధర్మాన్ని పాటించే జనార్దనుడు ఎప్పుడూ న్యాయమైన, ఉపయోగకరమైన మాటే మాట్లాడతాడు. ఆయనతో నీవు, నీ బంధువులతో కలిసి మధురంగా మాట్లాడాలి.