తాః సభాః కేశవః సర్వా రత్నాని వివిధాని చ। అసమీక్ష్యైవ దాశార్హ ఉపాయాత్కురుసద్మ తత్
ఆ సభలు, ఎన్నో రకాల రత్నాలు చూసే ప్రయత్నం కూడా చేయకుండా, కేశవుడు దాశార్హ వంశజుడు, కురువంశపు ఇంట్లోకి నేరుగా ప్రవేశించాడు.
ఉపప్లావ్యాదిహ క్షత్తరుపాయాతో జనార్దనః। వృకస్థలే నివసతి స చ ప్రాతరిహైష్యతి
క్షత్త, జనార్దనుడు ఇక్కడ ఉపప్లవ్యపురం నుంచి వచ్చాడు. వృకస్థలంలో ఉండి, రేపు ఉదయం ఇక్కడికి రానున్నాడు.
ఆహుకానామధిపతిః పురోగః సర్వసాత్వతామ్। మహామనా మహావీర్యో మహాసత్వో జనార్దనః
ఆహుకుల అధిపతి, సర్వ సాత్వతులలో ప్రముఖుడు, మహామనస్సు, మహాశక్తి, మహాత్ముడు అయిన జనార్దనుడు ముందుగా వస్తున్నాడు.
స్ఫీతస్య వృష్ణిరాష్ట్రస్య భర్తా గోప్తా చ మాధవః । త్రయాణామపి లోకానాం భగవాన్ప్రపితామహః
సంపన్నమైన వృష్ణిరాజ్యానికి భర్త, రక్షకుడు అయిన మాధవుడు, మూడు లోకాలకు కూడా భగవంతుడు, ప్రపితామహుడు.
వృష్ణ్యన్ధకాః సుమనసో యస్య ప్రజ్ఞాముపాసతే। ఆదిత్యా వసవో రుద్రా యథా బుద్ధిం బృహస్పతేః
వృష్ణులు, అంధకులు మంచి మనసుతో ఆయన జ్ఞానాన్ని ఆరాధిస్తారు. అదేవిధంగా ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు బృహస్పతి బుద్ధిని గౌరవించునట్లు.
తస్మై పూజాం ప్రయోక్ష్యామి దాశార్హాయ మహాత్మనే । ప్రత్యక్షం తవ ధర్మజ్ఞ తాం మే కథయతః శ్రుణు
ఆ మహాత్ముడు దాశార్హునికి నేను పూజ చేయబోతున్నాను. ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, నేను చెప్పేది నీవు నేరుగా విను.
ఏకవర్ణైః సుక్లృప్తాఙ్గైర్బాహ్లిజాతైర్హయోత్తమైః। చతుర్యక్తాన్రథాంస్తస్మై రౌక్మాన్దాస్యామి షోడశ
ఒకే రంగులో, బాగా తయారైన బాహ్లిక దేశపు ఉత్తమ కాళ్లతో నడిపే నాలుగు గుర్రాలు కలిగి, బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న పదహారు రథాలు ఆయనకు ఇస్తాను.
నిత్యప్రభిన్నాన్మాతఙ్గానీషాదన్తాన్ప్రహారిణః। అష్టానుచరమేకైకమష్టౌ దాస్యామి కౌరవ
కౌరవా, ఎల్లప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉండే, మంచి దంతాలు కలిగిన, యుద్ధంలో నిపుణులైన ఎనిమిది ఏనుగులు, ఒక్కొక్కదానికి ఎనిమిది మంది సేవకులతో కలిపి ఆయనకు ఇస్తాను.
దాసీనామప్రజాతానాం శుభానాం రుక్మవర్చసామ్ । శతమస్మై ప్రదాస్యామి దాసానామపి తావతామ్
అందమైన, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించిన, ఇంకా పిల్లలు లేని వంద మంది దాసీలను, అలాగే అంతే సంఖ్యలో దాసులను కూడా ఆయనకు ఇస్తాను.
ఆవికం చ సుఖస్పర్శం పార్వతీయైరుపాహృతమ్ । తదప్యస్మై ప్రదాస్యామి సహస్త్రాణి దాశాష్ట చ
పర్వత ప్రాంతాల నుంచి తెచ్చిన, మృదువుగా ఉండే ఎనిమిది వేల గొర్రెపెత్తులు కూడా ఆయనకు ఇస్తాను.
అజినానాం సహస్రాణి చీనదేశోద్భవాని చ। తాన్యప్యస్మై ప్రదాస్యామి యావదర్హతి కేశవః
చీనదేశంలో పుట్టిన ఎన్నో వేల అజినాలనూ, కేశవుడు ఎంత కావాలనుకుంటాడో అంత మొత్తం ఆయనకు ఇస్తాను.
దివా రాత్రౌ చ భాత్యేష సుతేజా విమలో మణిః । తమప్యస్మై ప్రదాస్యామి తమర్హతి హి కేశవః
పగలు, రాత్రి రెండింటిలోనూ ప్రకాశించే, నిర్మలమైన మణిని కూడా ఆయనకు ఇస్తాను. ఆ మణికి కేశవుడు నిజంగా అర్హుడు.
ఏకేనాభిపతత్యహ్నా యోజనాని చతుర్దశ । యానమశ్వతరీయుక్తం దాస్యే తస్మై తదప్యహమ్
ఒకే రోజులో పద్నాలుగు యోజనాలు ప్రయాణించగల, గాడిదలు లాగే రథాన్ని కూడా ఆయనకు ఇస్తాను.
యావన్తి వాహనాన్యస్య యావన్తః పురుషాశ్చ తే । తతోష్టగుణమప్యస్మై భోజ్యం దాస్యామ్యహం సదా
ఆయన దగ్గర ఎంత మంది, ఎంత వాహనాలు ఉన్నాయో, వాటికి ఎనిమిది రెట్లు భోజనం ఎప్పుడూ ఆయనకు అందిస్తాను.
మమ పుత్రాశ్చ పౌత్రశ్చ సర్వే దుర్యోధనాదృతే। ప్రత్యుద్యాస్యన్తి దాశార్హం రథైర్మృష్టైః స్వలఙ్కృతాః
దుర్యోధనుడిని తప్ప నా కుమారులు, మనవళ్లు అందరూ బాగా అలంకరించిన రథాల్లో దాశార్హుని స్వాగతించేందుకు బయలుదేరుతారు.
స్వలఙ్కృతాశ్చ కల్యాణ్యః పాదైరేవ సహస్రశః। వారముఖ్యా మహాభాగం ప్రత్యుద్యాస్యన్తి కేశవమ్
అందంగా అలంకరించబడిన వేలాది స్త్రీలు, వారిలో ముఖ్యురాలు ముందుండి, మహాభాగుడైన కేశవుని స్వాగతించేందుకు కాలినడకన వెళ్తారు.
నగరాదపి యాః కాశ్చిద్గమిష్యన్తి జనార్దనమ్ । ద్రష్టుం కన్యాశ్చ కల్యాణ్యస్తాశ్చ యాస్యన్త్యనావృతాః
నగరంలోని అందమైన కన్యలు, కొందరు జనార్దనుని చూడటానికి, తెరలు లేకుండా బయటికి వస్తారు.
సస్త్రీపురుషబాలం చ నగరం మధుసూదనమ్ । ఉదీక్షతాం మహాత్మానం భానుమన్తమివ ప్రజాః
స్త్రీలు, పురుషులు, పిల్లలతో కూడిన నగరమంతా, మహాత్ముడైన మధుసూదనుని, ప్రజలు భాస్వరుడైన సూర్యుని చూస్తున్నట్లుగా చూస్తారు.
మహాధ్వజపతాకాశ్చ క్రియన్తాం సర్వతో దిశః। జలావసిక్తో విరజాః పన్థాస్తస్యేతి చాన్వశాత్
అన్ని దిశల్లో గొప్ప జెండాలు, పతాకాలు ఎగురవేయించండి. ఆయన కోసం రహదారులను నీటితో చల్లించి, దుమ్ము లేకుండా శుభ్రపరచండి అని ఆజ్ఞాపించాడు.
దుఃశాసనస్య చ గృహం దుర్యోధనగృహాద్వరమ్ । తదద్య క్రియతాం క్షిప్రం సుసంమృష్టమలఙ్కృతమ్
దుఃశాసనుని ఇల్లు, దుర్యోధనుని ఇంటి కంటే మెరుగైనదిగా ఉంది. అది ఈరోజే త్వరగా, బాగా శుభ్రపర్చినదిగా, అలంకరించబడినదిగా తయారుచేయండి.
ఏతద్ధి రుచిరాకారైః ప్రాసాదైరుపశోభితమ్ । శివం చ రమణీయం చ సర్వర్తు సుమహాధనమ్
ఈ ఇల్లు అందమైన భవనాలతో అలంకరించబడి, శుభకరంగా, ఆకర్షణీయంగా, ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండేలా, అపారమైన ధనంతో నిండినదిగా ఉంది.
సర్వమస్మిన్గృహే రత్నం మమ దుర్యోధనస్య చ। యద్యదర్హతి వార్ష్ణేయస్తత్తద్దేయమసంశయమ్
ఈ ఇంట్లో ఉన్న నా, దుర్యోధనుని సంపద అంతా — వార్ష్ణేయుడు ఎంత అర్హుడో, అంతా సందేహం లేకుండా అతనికి ఇవ్వాలి.
రాజన్బహుమతశ్చాసి త్రైలోక్యస్యాపి సత్తమః। సంభావితశ్చ లోకస్య సంమతశ్చాసి భారత
ఓ రాజా, నువ్వు మూడు లోకాల్లోనూ ఎంతో గౌరవించబడినవాడవు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడవు. ప్రజలందరూ నిన్ను ఆదరిస్తారు, భారత వంశంలోనూ నువ్వు గౌరవప్రదుడవు.
యత్త్వమేవంగతే బ్రూయాః పశ్చిమే వయసి స్థితః। శాస్త్రాద్వా సుప్రతర్కాద్వా సుస్థిరః స్థవిరో హ్యసి
ఇలాంటి స్థితిలో, వృద్ధాప్యంలో ఉన్న నువ్వు ఇలా మాట్లాడటం — అది ధర్మశాస్త్రం వల్లా, మంచి ఆలోచన వల్లా అయినా — నీ స్థిరత, మేధస్సును చూపుతుంది.
లేఖా శశినిభాః సూర్యే మహోర్మిరివ సాగరే। ధర్మస్త్వయి తథా రాజన్నితి వ్యవసితాః ప్రజాః
ఎలాగైతే చంద్రబింబపు రేఖలు సూర్యునిపై, పెద్ద అలలు సముద్రంలో కనిపిస్తాయో, అలాగే ప్రజలు నీలో ధర్మం స్థిరంగా ఉందని నమ్ముతున్నారు, ఓ రాజా.
సదైవ భావితో లోకో గుణౌఘైస్తవ పార్థివ । గుణానాం రక్షణే నిత్యం ప్రయతస్వ సబాన్ధవః
ప్రపంచం ఎప్పుడూ నిన్ను, ఓ రాజా, ఎన్నో మంచి లక్షణాలతో ఉన్నవాడిగా భావించింది. ఆ గుణాలను నిత్యం నీ బంధువులతో కలసి కాపాడేందుకు ప్రయత్నించు.
ఆర్జవం ప్రతిపద్యస్వ మా బాల్యాద్బ్రహు నీనశః। రాజన్పుత్రాంశ్చ పౌత్రాంశ్చ సుహృదశ్చైవ సుప్రియాన్
నీతి పాటించు, బాల్యపు అలవాట్లతో నీచుడవద్దు. రాజా, నీ కుమారులను, మనవళ్లను, ప్రియమైన మిత్రులను ప్రేమించు.
యత్త్వం దిత్ససి కృష్ణాయ రాజన్నతిథయే బహు । ఏతదన్యచ్చ దాశార్హః పృథివీమపి చార్హతి
కృష్ణుడికి అతిథిగా నువ్వు ఇవ్వదలచుకున్నది మాత్రమే కాదు, దాశార్హుడు మరిన్ని, ఈ భూమంతా కూడా అర్హుడే, ఓ రాజా.
న తు త్వం ధర్మముద్దిశ్య తస్య వా ప్రియకారణాత్। ఏతద్దిత్ససి కృష్ణాయ సత్యేనాత్మానమాలభే
కానీ నువ్వు ధర్మం కోసమో, అతనిపై ప్రేమతోనో కృష్ణుడికి ఇది ఇవ్వడం లేదు; నిజం చెప్పుతున్నాను, ఇది నీ ఉద్దేశ్యం కాదు.
మాయైషా సత్యమేవైతచ్ఛద్మైతద్భూరిదక్షిణా । జానామి త్వన్మతం రాజన్గూఢం బాహ్యేన కర్మణా
ఇది మాయ కాదు, నిజమే; ఈ దానం బయటకు generosity లా కనిపించినా, లోపల నీ ఉద్దేశ్యం వేరే ఉంది, ఓ రాజా, నేను తెలుసు.