అర్ధచన్ద్రైశ్చ చన్ద్రైశ్చ మత్స్యైః సమృగపక్షిభిః । పుష్పైశ్చ వివిధైశ్చిత్రం మణిరత్నైశ్చ సర్వశః
అర్ధచంద్రాలు, పూర్ణచంద్రాలు, చేపలు, జంతువులు, పక్షులు, వివిధ రకాల పుష్పాలు, రత్నాలు, మాణిక్యాలతో అందంగా అలంకరించబడి ఉంది.
తరుణాదిత్యసఙ్కాశం బృహన్తం చారుదర్శనమ్ । మణిహేమవిచిత్రాఙ్గం సుధ్వజం సుపతాకినమ్
ఆ రథం ఉదయించే సూర్యుడిలా కాంతివంతంగా, పెద్దదిగా, చూడటానికి మధురంగా, మాణిక్యాలు, బంగారంతో అలంకరించబడి, మంచి జెండాతో, శుభపతాకాలతో ఉంది.
సూపస్కరమనాధృష్యం వైయాఘ్రపరివారణమ్। యశోఘ్నం ప్రత్యమిత్రాణాం యదూనాం నన్దివర్ధనమ్
ఆ నగరం బలమైన కోటతో, ఎవరూ దాడి చేయలేని విధంగా, పులిలా ధైర్యవంతులైన యాదవ సైనికులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. అది శత్రువుల కీర్తిని నాశనం చేసి, యాదవుల మహిమను పెంచింది.
వాజిభిః శైబ్యసుగ్రీవమేధపుష్పబలాహకైః । స్నాతైః సంపాదయామాసుః సంపన్నైః సర్వసంపదా
శైబ్య, సుగ్రీవ, మేధ, పుష్ప, బలాహక అనే గుర్రాలను స్నానం చేయించి, శుభలక్షణాలతో అలంకరించి, వారు రథాన్ని సిద్ధం చేశారు.
మహిమానం తు కృష్ణస్య భూయ ఏవాభివర్ధయన్। సుఘోషః పతగేన్ద్రేణ ధ్వజేన యుయుజే రథః
కృష్ణుని మహిమను మరింత పెంచుతూ, సత్యకి గరుడపతాకను రథానికి జత చేశాడు.
తం మేరుశిఖరప్రఖ్యం మేఘదున్దుభినిస్వనమ్ । ఆరురోహ రథం సౌరిర్విమానమివ కామగమ్
మెరుపర్వత శిఖరాన్ని పోలిన, మేఘగర్జనలా శబ్దించే ఆ రథాన్ని కృష్ణుడు, ఆకాశంలో స్వేచ్ఛగా ప్రయాణించే విమానం వలె ఎక్కాడు.
తతః సాత్యకిమారోప్య ప్రయయౌ పురుషోత్తమః। పృథివీం చాన్తరిక్షం చ రథఘోషేణ నాదయన్
తర్వాత సత్యకిని ఎక్కించుకుని, పురుషోత్తముడు తన రథశబ్దంతో భూమి, ఆకాశాన్ని మారుమోగిస్తూ ప్రయాణం ప్రారంభించాడు.
వ్యపోఢాభ్రస్తతః కాలః క్షణేన సమపద్యత। శివశ్చానువవౌ వాయుః ప్రశాన్తమభవద్రజః
ఆ సమయంలో మేఘాలు తొలగిపోయాయి, క్షణంలో శుభమయమైన సమయం ఏర్పడింది, గాలి మృదువుగా వీచింది, ధూళి కూడా శాంతించింది.
ప్రదక్షిణానులోమాశ్చ మఙ్గల్యా మృగపక్షిణః। ప్రయాణే వాసుదేవస్య బభూవురనుయాయినః
శుభసూచకమైన జంతువులు, పక్షులు కుడివైపు తిరుగుతూ, వాసుదేవుని ప్రయాణంలో అనుసరించాయి.
మఙ్గల్యార్థప్రదైః శబ్దైరన్వవర్తన్త సర్వశః। సారసాః శతపత్రాశ్చ హంసాశ్చ మధుసూదనమ్
సారసాలు, శతపత్రాలు, హంసలు మధుసూదనుని వెంటడుతూ, శుభఫలితాలను ఇచ్చే శబ్దాలు చేశారు.
మన్త్రాహుతిమహాహోమైర్హూయమానశ్చ పావకః । ప్రదక్షిణశిఖో భూత్వా విధూమః సమపద్యత
మంత్రాలతో మహాహోమాలు చేయబడిన అగ్ని, ధూమం లేకుండా, కుడివైపు జ్వాలలతో ప్రదక్షిణగా వెలిగింది.
వసిష్ఠో వామదేవశ్చ భూరిద్యుమ్నో గయః క్రథః। శుకనారదవాల్మీకా మరుత్తః కుశికో భృగుః
వశిష్ఠుడు, వామదేవుడు, భూరిద్యుమ్నుడు, గయుడు, క్రథుడు, శుకుడు, నారదుడు, వాల్మీకి, మరుత్తుడు, కుశికుడు, భృగువు—
దేవబ్రహ్మర్షయశ్చైవ కృష్ణం యదుసుఖావహమ్। ప్రదక్షిణమవర్తన్త సహితా వాసవానుజమ్
దేవతలు, బ్రహ్మర్షులు, వాసవుని తమ్ముడితో కలిసి, యాదవులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే కృష్ణుని ప్రదక్షిణగా తిరిగారు.
ఏవమేతైర్మహాభాగైర్మహర్షిగణసాధుభిః । పూజితః ప్రయయౌ కృష్ణః కురూణాం సదనం ప్రతి
ఈ విధంగా మహర్షులు, సద్గుణసంపన్నులు కృష్ణుని ఘనంగా సత్కరించి, ఆయన కౌరవుల సభవైపు ప్రయాణమయ్యాడు.
దేవతాభ్యో నమస్కృత్య బ్రాహ్మణాన్స్వస్తి వాచ్య చ। ప్రయయౌ పుణ్డరీకాక్షః సాత్యకేన సహాచ్యుతః
దేవతలకు నమస్కరించి, బ్రాహ్మణులకు శుభాకాంక్షలు చెప్పి, కమలనేత్రుడు అచ్యుతుడు సత్యకితో కలిసి బయలుదేరాడు.
తం ప్రయాన్తమనుప్రాయాత్కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః । భీమసేనార్జునౌ చోభౌ మాద్రీపుత్రౌ చ పాణ్డవౌ
ఆయన బయలుదేరినప్పుడు, కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, అర్జునుడు, మాద్రీ కుమారులు ఇద్దరూ ఆయన వెంట నడిచారు.
చేకితానశ్చ విక్రాన్తో ధృష్టకేతుశ్చ చేదిపః । ద్రుపదః కాశిరాజశ్చ శిఖణ్డీ చ మహారథః
వీరుడు చెకితానుడు, చేతి రాజు ధృష్టకేతుడు, ద్రుపదుడు, కాశిరాజు, మహారథి శిఖండీ కూడా ఆయన వెంట వెళ్లారు.
ధృష్టద్యుమ్నః సపుత్రశ్చ విరాటః కేకయైః సహ। సంసాధనార్థం ప్రయయుః క్షత్రియాః క్షత్రియర్షభమ్
ధృష్టద్యుమ్నుడు తన కుమారులతో, విరాటుడు కేకయులతో కలిసి, ఇతర క్షత్రియులు కూడా యుద్ధవీరుడిని అనుసరించేందుకు బయలుదేరారు.
తతోఽనువ్రజ్య గోవిన్దం ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। రాజ్ఞాం సకాశే ద్యుతిమానువాచేదం వచస్తదా
అప్పుడు గోవిందుని అనుసరించి, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు రాజుల సమక్షంలో ప్రకాశవంతుడై ఇలా అన్నాడు.
యో వై న కామాన్న భయాన్న లోభాన్నార్థకారణాత్। అన్యాయమనువర్తేత స్థిరబుద్ధిరలోలుపః
ఇష్టానికి, భయానికి, లోభానికి, లాభం కోసం అన్యాయాన్ని అనుసరించని, స్థిరమైన మనస్సు కలిగి, ఆశపడని వాడు—
ధర్మజ్ఞో ధృతిమాన్ప్రాజ్ఞః సర్వభూతేషు కేశవః । ఈశ్వరః సర్వభూతానాం దేవదేవః సనాతనః
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, స్థిరమైన మనస్సు కలవాడు, తెలివైనవాడు, అందరికీ ప్రభువైన కేశవుడు, దేవతలకు దేవుడైన శాశ్వతుడు.
తం సర్వగుణసంపన్నం శ్రీవత్సకృతలక్షణమ్। సంరిష్వజ్య కౌన్తేయః సన్దేష్టుముపచక్రమే
అన్ని గుణాలతో నిండినవాడిని, శ్రీవత్సం గుర్తుగా ఉన్నవాడిని కౌంతేయుడు ఆలింగనం చేసి, తన సందేశాన్ని చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
యా సా బాల్యాత్ప్రభృత్యస్మాన్పర్యవర్ధయతాబలా। ఉపవాసతపఃశీలా సదా స్వస్త్యయనే రతా
మన చిన్నప్పటి నుంచే మమ్మల్ని ఎంతో జాగ్రత్తగా పెంచినవారు, ఎప్పుడూ ఉపవాసం, తపస్సు, మంగళకార్యాల్లో నిమగ్నంగా ఉండేవారు.
దేవతాతిథిపూజాసు గురుశుశ్రూషణే రతా। వత్సలా ప్రియపుత్రా చ మాతాఽస్మాకం జనార్దన
దేవతలు, అతిథులు, పెద్దలను గౌరవించడంలో నిమగ్నంగా, తన కుమారులను ఎంతో ప్రేమగా చూసుకునే మా తల్లి, జనార్దనా.
సుయోధనభయాద్యా నో త్రాయతామిత్రకర్శన । మహతో మృత్యుసంబాధుద్దుస్తరాన్నౌరివార్ణవాత్
శత్రువులను జయించే వాడా, సుయోధనుడి భయంతో, మృత్యువు అనే మహా ప్రమాదం నుంచి, పడవ సముద్రంలో నుంచి రక్షించినట్టుగా, ఆమె మమ్మల్ని కాపాడాలి.
అస్మత్కృతే చ సతతం యయా దుఃఖాని మాధవ । అనుభూతాన్యదుఃఖార్హాం తాం స్మ పృచ్ఛేరనామయమ్
మాధవా, మమ్మల్ని 위해 ఆమె ఎప్పుడూ తగని బాధలు అనుభవించింది. అలాంటి ఆమె ఆరోగ్యం ఎలా ఉందో అడిగి తెలుసుకో.
భృశమాశ్వాసయేశ్చైనాం పుత్రశోకపరిప్లుతామ్ । అభివాద్య స్వజేథాస్త్వం పాణ్డవాన్పరికీర్తయన్
తన కుమారుల బాధతో మునిగిపోయిన ఆమెను బాగా ఓదార్చు. నమస్కరించి, పాండవుల సంగతి చెప్పు.
ఊఢాత్ప్రభృతి దుఃఖాని శ్వశురాణామరిన్దమ। నిరాకారాఽతదర్హా చ పశ్యన్తీ దుఃఖమశ్రుతే
పెళ్లైనప్పటి నుంచే, శత్రువులను జయించే వాడా, తన మామలవారి వల్ల తగని బాధలు చూసింది. ఎవరూ వినని దుఃఖాన్ని అనుభవించింది.
అపి జాతు స కాలః స్యాత్కృష్ణ దుఃఖవిపర్యయః । యదహం మాతరం క్లిష్టాం సుఖం దద్యామరిన్దమ
కృష్ణా, ఆమె దుఃఖం పోయే రోజు ఎప్పుడైనా వస్తుందా? అప్పుడు నేను, శత్రువులను జయించే వాడిని, నా తల్లికి సంతోషాన్ని ఇవ్వగలను.
ప్రవ్రజన్తోఽనుధావన్తీం కృపణాం పుత్రగృద్ధినీమ్ । రుదతీమపహాయైనామగచ్ఛామ వయం వనమ్
మేము అరణ్యానికి వెళ్ళేటప్పుడు, తన కుమారులను కోరి, ఏడుస్తూ, మమ్మల్ని వెంబడించిన ఆ దురదృష్టవంతురాలిని అక్కడే వదిలి వచ్చాము.