తతో వ్యపేతే తమసి సూర్యే విమల ఉద్గతే । మైత్రే ముహూర్తే సంప్రాప్తే మద్వర్చిషి దివాకరే
తరువాత చీకటి తొలగి, నిర్మలమైన సూర్యుడు ఉదయించగా, శుభమయమైన సమయం వచ్చినప్పుడు, నా కాంతితో రోజు ప్రకాశించసాగింది.
కౌముదే మాసి రేవత్యాం శరదన్తే హిమాగమే । స్ఫీతసస్యసుఖే కాలే కల్యః సత్వవతాం వరః
కార్తీక మాసంలో, రేవతి నక్షత్రంలో, శరదృతువు చివరలో, చలికాలం రాగానే, పంటలు పుష్కలంగా పండిన ఆనంద సమయంలో, బలవంతులందరిలో ఉత్తముడు తెల్లవారుజామున లేచాడు.
మఙ్గల్యాః పుణ్యనిర్ఘోషా వాచః శ్రృణ్వంశ్చ సూనృతాః । బ్రాహ్మణానాం ప్రతీతానామృషీణామివ వాసవః
పుణ్యమయమైన, మంగళకరమైన, సత్యవంతమైన మాటలను, ఆనందంగా ఉన్న బ్రాహ్మణుల నుండి విని, ఇంద్రుడు ఋషుల మాటలు వినినట్లుగా ఆనందించాడు.
కృత్వా పౌర్వాహ్ణికం కృత్యం స్నాతః శుచిరలఙ్కృతః । ఉపతస్థే వివస్వన్తం పావకం చ జనార్దనః
పూర్వాహ్నిక కర్మలు చేసి, స్నానం చేసి, పవిత్రుడై, అలంకరించుకొని, జనార్దనుడు సూర్యుని, అగ్నిని పూజించడానికి వెళ్ళాడు.
ఋషభం పృష్ఠ ఆలభ్య బ్రాహ్మణానభివాద్య చ। అగ్నిం ప్రదక్షిణం కృత్వా పశ్యన్కల్యాణమగ్రతః
ఒక ఎద్దు వెనుక భాగాన్ని తాకి, బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించి, అగ్నిని ప్రదక్షిణ చేసి, ముందుగా మంగళప్రదమైన సూచన కోసం చూశాడు.
తత్ప్రతిజ్ఞాయ వచనం పాణ్డవస్య జనార్దనః। శినేర్నప్తారమాసీనమభ్యభాషత సాత్యకిమ్
పాండవుని మాటను నెరవేర్చాలని ప్రతిజ్ఞ చేసి, జనార్దనుడు అక్కడ కూర్చున్న శినిపౌత్రుడు సత్యకిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
రథ ఆరోప్యతాం శఙ్ఖశ్చక్రం చ గదయా సహ। ఉపాసఙ్గాశ్చ శక్త్యశ్చ సర్వప్రహరణాని చ
రథాన్ని సిద్ధం చేయించు. శంఖం, చక్రం, గదతో పాటు ఇతర ఆయుధాలు, శక్తులు అన్నీ తీసుకురా.
దుర్యోధనశ్చ దుష్టాత్మా కర్ణశ్చ సహసౌబలః । న చ శత్రురవజ్ఞేయో దుర్బలోఽపి బలీయసా
దుర్యోధనుడు, దుష్టహృదయుడు, కర్ణుడు, సౌబలునితో కలిసి ఉన్నారు. శత్రువు బలహీనుడైనా, మనం బలవంతులమన్న కారణంతో అతన్ని తక్కువగా చూడకూడదు.
తతస్తన్మతమాజ్ఞాయ కేశవస్య పునఃసరాః । ప్రసస్త్నుర్యోజయిష్యన్తో రథం చక్రగదాభృతః
ఆ తరువాత కేశవుని ఆజ్ఞను గ్రహించి, నైపుణ్యం కలిగిన రథసారథులు చక్రం, గద ధరించినవాడి రథాన్ని యుద్ధానికి సిద్ధం చేశారు.
తం దీప్తమివ కాలాగ్నిమాకాశగమివాశుగమ్ । సూర్యచన్ద్రప్రకాశాభ్యాం చక్రాభ్యాం సమలఙ్కృతమ్
ఆ రథం కాలాంతకాగ్ని లా ప్రకాశిస్తూ, ఆకాశంలో పరిగెత్తుతున్నట్లుగా వేగంగా, సూర్యచంద్రులవంటి రెండు చక్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
అర్ధచన్ద్రైశ్చ చన్ద్రైశ్చ మత్స్యైః సమృగపక్షిభిః । పుష్పైశ్చ వివిధైశ్చిత్రం మణిరత్నైశ్చ సర్వశః
అర్ధచంద్రాలు, పూర్ణచంద్రాలు, చేపలు, జంతువులు, పక్షులు, వివిధ రకాల పుష్పాలు, రత్నాలు, మాణిక్యాలతో అందంగా అలంకరించబడి ఉంది.
తరుణాదిత్యసఙ్కాశం బృహన్తం చారుదర్శనమ్ । మణిహేమవిచిత్రాఙ్గం సుధ్వజం సుపతాకినమ్
ఆ రథం ఉదయించే సూర్యుడిలా కాంతివంతంగా, పెద్దదిగా, చూడటానికి మధురంగా, మాణిక్యాలు, బంగారంతో అలంకరించబడి, మంచి జెండాతో, శుభపతాకాలతో ఉంది.
సూపస్కరమనాధృష్యం వైయాఘ్రపరివారణమ్। యశోఘ్నం ప్రత్యమిత్రాణాం యదూనాం నన్దివర్ధనమ్
ఆ నగరం బలమైన కోటతో, ఎవరూ దాడి చేయలేని విధంగా, పులిలా ధైర్యవంతులైన యాదవ సైనికులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. అది శత్రువుల కీర్తిని నాశనం చేసి, యాదవుల మహిమను పెంచింది.
వాజిభిః శైబ్యసుగ్రీవమేధపుష్పబలాహకైః । స్నాతైః సంపాదయామాసుః సంపన్నైః సర్వసంపదా
శైబ్య, సుగ్రీవ, మేధ, పుష్ప, బలాహక అనే గుర్రాలను స్నానం చేయించి, శుభలక్షణాలతో అలంకరించి, వారు రథాన్ని సిద్ధం చేశారు.
మహిమానం తు కృష్ణస్య భూయ ఏవాభివర్ధయన్। సుఘోషః పతగేన్ద్రేణ ధ్వజేన యుయుజే రథః
కృష్ణుని మహిమను మరింత పెంచుతూ, సత్యకి గరుడపతాకను రథానికి జత చేశాడు.
తం మేరుశిఖరప్రఖ్యం మేఘదున్దుభినిస్వనమ్ । ఆరురోహ రథం సౌరిర్విమానమివ కామగమ్
మెరుపర్వత శిఖరాన్ని పోలిన, మేఘగర్జనలా శబ్దించే ఆ రథాన్ని కృష్ణుడు, ఆకాశంలో స్వేచ్ఛగా ప్రయాణించే విమానం వలె ఎక్కాడు.
తతః సాత్యకిమారోప్య ప్రయయౌ పురుషోత్తమః। పృథివీం చాన్తరిక్షం చ రథఘోషేణ నాదయన్
తర్వాత సత్యకిని ఎక్కించుకుని, పురుషోత్తముడు తన రథశబ్దంతో భూమి, ఆకాశాన్ని మారుమోగిస్తూ ప్రయాణం ప్రారంభించాడు.
వ్యపోఢాభ్రస్తతః కాలః క్షణేన సమపద్యత। శివశ్చానువవౌ వాయుః ప్రశాన్తమభవద్రజః
ఆ సమయంలో మేఘాలు తొలగిపోయాయి, క్షణంలో శుభమయమైన సమయం ఏర్పడింది, గాలి మృదువుగా వీచింది, ధూళి కూడా శాంతించింది.
ప్రదక్షిణానులోమాశ్చ మఙ్గల్యా మృగపక్షిణః। ప్రయాణే వాసుదేవస్య బభూవురనుయాయినః
శుభసూచకమైన జంతువులు, పక్షులు కుడివైపు తిరుగుతూ, వాసుదేవుని ప్రయాణంలో అనుసరించాయి.
మఙ్గల్యార్థప్రదైః శబ్దైరన్వవర్తన్త సర్వశః। సారసాః శతపత్రాశ్చ హంసాశ్చ మధుసూదనమ్
సారసాలు, శతపత్రాలు, హంసలు మధుసూదనుని వెంటడుతూ, శుభఫలితాలను ఇచ్చే శబ్దాలు చేశారు.
మన్త్రాహుతిమహాహోమైర్హూయమానశ్చ పావకః । ప్రదక్షిణశిఖో భూత్వా విధూమః సమపద్యత
మంత్రాలతో మహాహోమాలు చేయబడిన అగ్ని, ధూమం లేకుండా, కుడివైపు జ్వాలలతో ప్రదక్షిణగా వెలిగింది.
వసిష్ఠో వామదేవశ్చ భూరిద్యుమ్నో గయః క్రథః। శుకనారదవాల్మీకా మరుత్తః కుశికో భృగుః
వశిష్ఠుడు, వామదేవుడు, భూరిద్యుమ్నుడు, గయుడు, క్రథుడు, శుకుడు, నారదుడు, వాల్మీకి, మరుత్తుడు, కుశికుడు, భృగువు—
దేవబ్రహ్మర్షయశ్చైవ కృష్ణం యదుసుఖావహమ్। ప్రదక్షిణమవర్తన్త సహితా వాసవానుజమ్
దేవతలు, బ్రహ్మర్షులు, వాసవుని తమ్ముడితో కలిసి, యాదవులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే కృష్ణుని ప్రదక్షిణగా తిరిగారు.
ఏవమేతైర్మహాభాగైర్మహర్షిగణసాధుభిః । పూజితః ప్రయయౌ కృష్ణః కురూణాం సదనం ప్రతి
ఈ విధంగా మహర్షులు, సద్గుణసంపన్నులు కృష్ణుని ఘనంగా సత్కరించి, ఆయన కౌరవుల సభవైపు ప్రయాణమయ్యాడు.
దేవతాభ్యో నమస్కృత్య బ్రాహ్మణాన్స్వస్తి వాచ్య చ। ప్రయయౌ పుణ్డరీకాక్షః సాత్యకేన సహాచ్యుతః
దేవతలకు నమస్కరించి, బ్రాహ్మణులకు శుభాకాంక్షలు చెప్పి, కమలనేత్రుడు అచ్యుతుడు సత్యకితో కలిసి బయలుదేరాడు.
తం ప్రయాన్తమనుప్రాయాత్కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః । భీమసేనార్జునౌ చోభౌ మాద్రీపుత్రౌ చ పాణ్డవౌ
ఆయన బయలుదేరినప్పుడు, కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, అర్జునుడు, మాద్రీ కుమారులు ఇద్దరూ ఆయన వెంట నడిచారు.
చేకితానశ్చ విక్రాన్తో ధృష్టకేతుశ్చ చేదిపః । ద్రుపదః కాశిరాజశ్చ శిఖణ్డీ చ మహారథః
వీరుడు చెకితానుడు, చేతి రాజు ధృష్టకేతుడు, ద్రుపదుడు, కాశిరాజు, మహారథి శిఖండీ కూడా ఆయన వెంట వెళ్లారు.
ధృష్టద్యుమ్నః సపుత్రశ్చ విరాటః కేకయైః సహ। సంసాధనార్థం ప్రయయుః క్షత్రియాః క్షత్రియర్షభమ్
ధృష్టద్యుమ్నుడు తన కుమారులతో, విరాటుడు కేకయులతో కలిసి, ఇతర క్షత్రియులు కూడా యుద్ధవీరుడిని అనుసరించేందుకు బయలుదేరారు.
తతోఽనువ్రజ్య గోవిన్దం ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। రాజ్ఞాం సకాశే ద్యుతిమానువాచేదం వచస్తదా
అప్పుడు గోవిందుని అనుసరించి, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు రాజుల సమక్షంలో ప్రకాశవంతుడై ఇలా అన్నాడు.
యో వై న కామాన్న భయాన్న లోభాన్నార్థకారణాత్। అన్యాయమనువర్తేత స్థిరబుద్ధిరలోలుపః
ఇష్టానికి, భయానికి, లోభానికి, లాభం కోసం అన్యాయాన్ని అనుసరించని, స్థిరమైన మనస్సు కలిగి, ఆశపడని వాడు—