జీవస్తు పాణ్డుపుత్రేషు పఞ్చాలేష్వథ వృష్ణిషు। దాసీభాతాఽస్మి పాపానాం సభామధ్యే వ్యవస్థితా
పాండవులు, పాంచాళులు, వృష్ణులు బ్రతికే ఉన్నప్పుడు, నేను దుష్టుల మధ్య సభలో దాసిలా నిలిచిపోయాను.
నిరమర్షేష్వచేష్టేషు ప్రేక్ష్యమాణేషు పాణ్డుషు । పాహి మామితి గోవిన్ద మనసా చిన్తితోసి మే
పాండవులు కోపమూ, చర్యా లేకుండా చూస్తుండగా, గోవిందా, 'నన్ను రక్షించు' అని నా మనసులో నిన్ను ఆలోచించాను.
యత్ర మాం భగవాన్రాజా శ్వశురో వాక్యమబ్రవీత్। వరం వృణీష్వ పాఞ్చాలి వరార్హాఽసి మతా మమ
పుణ్యాత్ముడైన రాజు, నా మామగారు, 'పంచాలి, వరం కోరుకో, నీవు వరానికి అర్హురాలు, నాకు ప్రియురాలు' అని అన్నప్పుడు.
అదాసాః పాణ్డవాః సన్తు సరథాః సాయుధా ఇతి। మయోక్తే యత్ర నిర్ముక్తా వనవాసాయ కేశవ
'పాండవులు రథాలతో, ఆయుధాలతో విడిపోవాలి' అని నేను చెప్పినప్పుడు, కేశవా, వాళ్లను అరణ్యవాసానికి విడిచిపెట్టారు.
ఏవంవిధానాం దుఃఖానామభిజ్ఞోఽసి జనార్దన । త్రాయస్వ పుణ్డరీకాక్ష సభర్తృజ్ఞాతిబాన్ధవాన్
జనార్దనా, ఇలాంటి బాధలు నీకు తెలుసు. పుండరీకాక్షా, నా భర్తలు, బంధువులు, స్నేహితులతో కలిసి నన్ను రక్షించు.
నన్వహం కృష్ణ భీష్మస్య ధృతరాష్ట్రస్య చోభయోః । శ్నుషా భవామి ధర్మేణ సాఽహం దాసీకృతా బలాత్
కృష్ణా, నేను భీష్మునికీ, ధృతరాష్ట్రునికీ ధర్మపరంగా కోడలిని అయినా, బలవంతంగా దాసిగా చేయబడ్డాను.
ధిక్పార్థస్య ధనుష్మత్తాం భీమసేనస్య ధిగ్బలమ్। యత్ర దుర్యోధనః కృష్ణ ముహూర్తమపి జీవతి
పార్థుని ధైర్యానికీ, భీమసేనుని బలానికీ నిందే. కృష్ణా! దుర్యోధనుడు ఒక్క క్షణమైనా బతికుంటే, ఆ వీరత్వానికి ఏమి లాభం?
యది తేఽహమనుగ్రాహ్యా యది తేఽస్తి కృపా మయి। ధార్తరాష్ట్రేషు వై కోపః సర్వః కృష్ణ విధీయతామ్
నీవు నన్ను దయతో చూడగలిగితే, నాకొక చింత ఉన్నట్లయితే, కృష్ణా! నీ కోపమంతా ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల మీదే చూపించు.
ఇత్యుక్త్వా మృదుసంహారం వృజినాగ్రం సుదర్శనమ్। సునీలమసితాపాఙ్గీ సర్వగన్ధాదివాసితమ్
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, మృదువైన స్వభావంతో, బాధల్లో ముందుండే, అందమైన రూపంతో, నీలిరంగు, నల్లని కళ్లతో, అన్ని పరిమళాలతో పరిమళించబడిన ఆమె,
సర్వలక్షణసంపన్నం మహాభుజగవర్చసమ్ । కేశపక్షం వరారోహా గృహ్వ వామేన పాణినా
అన్ని శుభలక్షణాలతో, మహా పాము వంటి తేజస్సుతో, ఎత్తయిన నడుముతో, ఆమె తన ఎడమ చేతితో జుట్టును పట్టుకుంది.
పద్మాక్షీ పుణ్డరీకాక్షముపేత్య గజగామినీ । అశ్రుపూర్ణేక్షణా కృష్ణా కృష్ణం వచనమబ్రవీత్
పద్మాక్షి, గజగామిని కృష్ణా, కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్లతో, కృష్ణుని దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా మాటలాడింది.
అయం తే పుణ్డరీకాక్ష దుఃశాసనకరోద్ధృతః। స్మర్తవ్యః సర్వకార్యేషు పరేషాం సన్ధిమిచ్ఛతామ్
పుండరీకాక్షా! ఇది దుఃశాసనుడు తన చేతితో లాగిన జుట్టు. ఇతరులతో శాంతిని కోరేవారు ఎప్పుడూ దీన్ని గుర్తు పెట్టుకోవాలి.
యది భీమార్జునౌ కృష్ణ కృపణౌ సన్ధికాముకౌ । పితా మే యోత్స్యతే వృద్ధః సహ పుత్రైర్మహారథైః
కృష్ణా! భీముడు, అర్జునుడు శాంతిని కోరుతూ నిరుత్సాహంగా ఉంటే, నా వృద్ధ తండ్రి తన కుమారులతో కలిసి యుద్ధం చేస్తాడు.
పఞ్చ చైవ మహావీర్యాః పుత్రా మే మధుసూదన । అభిమన్యుం పురస్కృత్య యోత్స్యన్తే కురుభిః సహ
మధుసూదనా! నా ఐదుగురు పరాక్రమశాలులు అయిన కుమారులు, అభిమన్యుని ముందుండబెట్టి, కురువంశీయులతో కలిసి యుద్ధం చేస్తారు.
దుఃశాసనభుజం శ్యామం సంఛిన్నం పాంసుకుణ్ఠితమ్। యద్యహం తు న పశ్యామి కా శాన్తిర్హృదయస్య మే
దుఃశాసనుని నల్లని భుజం, తెగిపోయి, మట్టితో మురికైపోయినదాన్ని నేను చూడకపోతే, నా హృదయానికి ఎలాంటి శాంతి ఉంటుంది?
త్రయోదశ హి వర్షాణి ప్రతీక్షన్త్యా గతాని మే। విధాయ హృదయే మన్యుం ప్రదీప్తమివ పావకమ్
పదమూడేళ్లు నేను ఎదురుచూస్తూ, నా హృదయంలో అగ్నిలా మండుతున్న కోపాన్ని దాచుకున్నాను.
విదీర్యతే మే హృదయం భీమవాక్శల్యపీడితమ్ । యోఽయమద్య మహాబాహుర్ధర్మమేవానుపశ్యతి
భీముని కఠినమైన మాటలతో నా హృదయం చీలిపోతుంది. ఈ మహాబాహువు నేడు ధర్మాన్నే చూస్తున్నాడు.
ఇత్యుక్త్వా బాష్పరుద్ధేన కణ్ఠేనాయతలోచనా । రురోద కృష్ణా సోత్కమ్పం సస్వరం బాష్పగద్గదమ్
ఇలా చెప్పి, కన్నీళ్లతో గొంతు నిండిపోయి, విశాలమైన కళ్లతో, కృష్ణా కంపించుతూ, కన్నీళ్లతో కలిసిన స్వరంతో ఏడ్చింది.
స్తనౌ పీనాయతశ్రోణీ సహితావభివర్షతీ। ద్రవీభూతమివాత్యుష్ణం ముఞ్చన్తీ వారి నేత్రజమ్
పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలు, విస్తారమైన నడుముతో, ఆమె కన్నీళ్లను వేడి నీటిలా పారబోసింది.
తామువాచ మహాబాహుః కేశవః పరిసాన్త్వయన్। అచిరాద్ద్రక్ష్యసే కృష్ణే రుదతీర్భరతస్త్రియః
మహాబాహువు కేశవుడు ఆమెను ఓదార్చుతూ, 'కృష్ణే! త్వరలోనే నీవు భరతుల స్త్రీలు ఏడుస్తూ చూడబోతున్నావు' అన్నాడు.
ఏవం తా భీరు రోస్త్యన్తి నిహతజ్ఞాతిబాన్ధవాః। హతమిత్రా హతబలా యేషాం క్రుద్ధాఽసి భామినీ
అలా, ఓ భయపడే వాడివి, నీవు కోపపడిన వారందరి బంధువులు, స్నేహితులు, సైన్యాలు నశించిపోయి, వారు ఏడుస్తారు, భామినీ!
అహం చ తత్కరిష్యామి భీమార్జునయమైః సహ । యుధిష్ఠిరనియోగేన దైవాచ్చ విధినిర్మితాత్
నేను కూడా భీముడు, అర్జునుడు తో కలిసి, యుధిష్ఠిరుని ఆజ్ఞతో, విధి ప్రకారం ఇదంతా చేస్తాను.
ధార్తరాష్ట్రాః కాలపక్వా న చేచ్ఛృణ్వన్తి మే వచః। శేష్యన్తే నిహతా భూమౌ శ్వసృగాలాదనీకృతాః
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు మరణానికి సిద్ధమై, నా మాట వినకపోతే, వారు భూమిపై చనిపోయి, నక్కలు కుక్కలకు ఆహారమవుతారు.
చలేద్ధి హిమవాఞ్శైలో మేదినీ శతధా భవేత్। ద్యౌః పతేచ్చ సనక్షత్రా న మే మోఘం వచో భవేత్
హిమవంతము కదలినా, భూమి వంద ముక్కలైనా, నక్షత్రాలతో కూడిన ఆకాశం పడిపోయినా, నా మాట వృథా కాదు.
శుష్యేత్తోయనిధిః కృష్ణే న మే మోఘం వచో భవేత్।' సత్యం తే ప్రతిజానామి కృష్ణే బాష్పో నిగృహ్యతామ్ । హతామిత్రాఞ్శ్రియా యుక్తానచిదాద్ద్రక్ష్యసే పతీన్
కృష్ణే, సముద్రం ఎండిపోతే పోయినా, నా మాటలు వృథా కావు. ఇది నిజమని నీకు ప్రమాణంగా చెబుతున్నాను. కన్నీళ్లు ఆపుకో. నీ భర్తలు శత్రువులను సంహరించి, మహిమతో అలంకరించబడి నీకు కనిపిస్తారు.
కురూణామద్య సర్వేషాం భవాన్సుహృదనుత్తమః। సంబన్ధీ దయితో నిత్యముభయోః పక్షయోరపి
ఈ రోజు కురువంశంలోని అందరిలోనూ నువ్వే అత్యుత్తమ మిత్రవు. రెండు వంశాలకు కూడా నీవు ఎప్పుడూ బంధువూ, ప్రియుడవు.
పాణ్డవైర్ధార్తరాష్ట్రాణాం ప్రతిపాద్యమనామయమ్। సమర్థః ప్రశమం చైవ కర్తుమర్హసి కేశవ
కేశవా, పాండవులకూ, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులకూ శుభం కలగాలని నువ్వు సమర్థుడవు. నీవు శాంతిని తీసుకురావడానికి అర్హుడవు.
త్వమిత్తః పుణ్డరీకాక్ష సుయోధనమమర్షణమ్ । శాన్త్యర్థం భ్రాతరం బ్రూయా యత్తద్వాచ్యమమిత్రహన్
కమలనేత్రుడా, శాంతికోసం సహించలేని సుయోధనుడికి నీవు చెప్పాల్సిన మాటలు చెప్పాలి. శత్రువులను సంహరించేవాడా, అతనికి అవసరమైనది చెప్పు.
త్వయా ధర్మార్థయుక్తం చేదుక్తం శివమనామయమ్। హితం నాదాస్యతే బాలో దిష్టస్య వశమేష్యతి
నీవు ధర్మానికి అనుగుణంగా, మేలైనది, శుభమైనది చెప్పినా, ఆ మూర్ఖ యువరాజు వినకపోతే, అతడు విధి చేతిలో పడతాడు.
ధర్మ్యమస్మద్ధితం చైవ కురూణాం యదనామయమ్। ఏష యాస్యామి రాజానం ధృతరాష్ట్రమభీప్సయా
మనకు మేలు కలిగించే, కురువంశానికి శుభం తెచ్చే ధర్మమార్గాన్ని తీసుకెళ్లాలనే ఆశతో నేను ధృతరాష్ట్ర మహారాజును దర్శించడానికి వెళ్తున్నాను.