ఏతత్సమర్థం పార్థానాం తవ చైవ యశస్కరమ్। క్రియమాణం భవేత్కృష్ణ క్షత్రస్య చ సుఖావహమ్
ఈ పని పార్థులకూ, నీకూ యోగ్యమైనది, కీర్తిని తెచ్చేది. ఇది జరిగితే క్షత్రియులకు సుఖాన్ని ఇస్తుంది కృష్ణా.
క్షత్రియేణ హి హన్తవ్యః క్షత్రియో లోభమాస్థితః। అక్షత్రియో వా దాశార్హ స్వధర్మమనుతిష్ఠతా
దాశార్హా, ధర్మాన్ని పాటించే క్షత్రియుడు, లోభానికి లోనైన క్షత్రియుని, లేదా క్షత్రియుడు కాని వాడిని కూడా సంహరించాలి.
అన్యత్ర బ్రాహ్మణాత్తాత సర్వపాపేష్వవస్థితాత్। గురుర్హి సర్వవర్ణానాం బ్రాహ్మణః ప్రసృతాగ్రభుక్
తండ్రీ, బ్రాహ్మణుడు తప్ప, పాపాల్లో మునిగిపోయిన వాడైనా, బ్రాహ్మణుడు అన్ని వర్ణాలకు గురువు, ముందుగా భోజనం చేసే వాడిలో శ్రేష్ఠుడు.
యథాఽవధ్యే వధ్యమానే భవేద్దోషో జనార్దన । స వధ్యస్యావధే దృష్ట ఇతి ధర్మవిదో విదుః
జనార్దనా, వధించరాని వాడిని చంపితే తప్పు ఎలా ఉంటుందో, వధించాల్సిన వాడిని వదిలిపెడితే కూడా అలాంటి తప్పే ఉంటుంది అని ధర్మాన్ని తెలిసినవారు చెబుతారు.
యథా త్వాం న స్పృశేదేష దోషః కృష్ణ తథా కురు। పాణ్డవైః సహ దాశర్హైః సృఞ్జయైశ్చ ససైనికైః
కృష్ణా, ఈ తప్పు నిన్ను తాకకుండా ఉండేలా, పాండవులు, దాశార్హులు, శృఞ్జయులు, వాళ్ల సైన్యాలతో కలిసి నీవు చర్య తీసుకో.
పునరుక్తం చ వక్ష్యామి విశ్రమ్భేణ జనార్దన। కా తు సీమన్తినీ మాదృకం పృథివ్యామస్తి కేశవ
జనార్దనా, నేను మళ్లీ ధైర్యంగా చెబుతున్నాను: నా వంటి సీమంతిని ఈ భూమిపై ఇంకెవరూ ఉన్నారా, కేశవా?
సుతా ద్రుపదరాజస్య వేదిమధ్యాత్సముత్థితా। ధృష్టద్యుమ్నస్య భగినీ తవ కృష్ణ ప్రియా సఖీ
ద్రుపదరాజు కుమార్తె, యజ్ఞవేదిక మధ్యలో పుట్టినవాడిని, ధృష్టద్యుమ్నుని సోదరి, నీకు ప్రియమైన స్నేహితురాలు కృష్ణా.
ఆజమూఢకులం ప్రాప్త స్నుషా పాణ్డోర్మహాత్మనః । మహిషీ పాణ్డుపుత్రాణాం పఞ్చేన్ద్రసమవర్చసామ్
ఆజమూఢ వంశంలోకి వచ్చి, మహాత్ముడైన పాండువు కోడలిని అయ్యాను. ఐదు ఇంద్రులవంటి కీర్తి గల పాండుపుత్రుల భార్యను అయ్యాను.
సుతా మే పఞ్చభిర్వీరైః పఞ్చ జాతా మహారథాః । అభిమన్యుర్యథా కృష్ణ తథా తే తవ ధర్మతః
నాపై ఐదుగురు వీరులతో ఐదుగురు మహారథులు పుట్టారు కృష్ణా. అభిమన్యుడు నీకు ధర్మపరంగా ఉన్నట్లే, వాళ్లు నాకు.
సాఽహం కేశగ్రహం ప్రాప్తా పరిక్లిష్టా సభాం గతా। పశ్యతాం పాణ్డుపుత్రాణాం త్వయి జీవతి కేశవ
నేను కేశవా, జడ పట్టుకొని లాక్కొని, బాధపడి సభలోకి తీసుకువచ్చినప్పుడు, పాండవులు చూస్తుండగా, నీవు బ్రతికే ఉన్నావు.
జీవస్తు పాణ్డుపుత్రేషు పఞ్చాలేష్వథ వృష్ణిషు। దాసీభాతాఽస్మి పాపానాం సభామధ్యే వ్యవస్థితా
పాండవులు, పాంచాళులు, వృష్ణులు బ్రతికే ఉన్నప్పుడు, నేను దుష్టుల మధ్య సభలో దాసిలా నిలిచిపోయాను.
నిరమర్షేష్వచేష్టేషు ప్రేక్ష్యమాణేషు పాణ్డుషు । పాహి మామితి గోవిన్ద మనసా చిన్తితోసి మే
పాండవులు కోపమూ, చర్యా లేకుండా చూస్తుండగా, గోవిందా, 'నన్ను రక్షించు' అని నా మనసులో నిన్ను ఆలోచించాను.
యత్ర మాం భగవాన్రాజా శ్వశురో వాక్యమబ్రవీత్। వరం వృణీష్వ పాఞ్చాలి వరార్హాఽసి మతా మమ
పుణ్యాత్ముడైన రాజు, నా మామగారు, 'పంచాలి, వరం కోరుకో, నీవు వరానికి అర్హురాలు, నాకు ప్రియురాలు' అని అన్నప్పుడు.
అదాసాః పాణ్డవాః సన్తు సరథాః సాయుధా ఇతి। మయోక్తే యత్ర నిర్ముక్తా వనవాసాయ కేశవ
'పాండవులు రథాలతో, ఆయుధాలతో విడిపోవాలి' అని నేను చెప్పినప్పుడు, కేశవా, వాళ్లను అరణ్యవాసానికి విడిచిపెట్టారు.
ఏవంవిధానాం దుఃఖానామభిజ్ఞోఽసి జనార్దన । త్రాయస్వ పుణ్డరీకాక్ష సభర్తృజ్ఞాతిబాన్ధవాన్
జనార్దనా, ఇలాంటి బాధలు నీకు తెలుసు. పుండరీకాక్షా, నా భర్తలు, బంధువులు, స్నేహితులతో కలిసి నన్ను రక్షించు.
నన్వహం కృష్ణ భీష్మస్య ధృతరాష్ట్రస్య చోభయోః । శ్నుషా భవామి ధర్మేణ సాఽహం దాసీకృతా బలాత్
కృష్ణా, నేను భీష్మునికీ, ధృతరాష్ట్రునికీ ధర్మపరంగా కోడలిని అయినా, బలవంతంగా దాసిగా చేయబడ్డాను.
ధిక్పార్థస్య ధనుష్మత్తాం భీమసేనస్య ధిగ్బలమ్। యత్ర దుర్యోధనః కృష్ణ ముహూర్తమపి జీవతి
పార్థుని ధైర్యానికీ, భీమసేనుని బలానికీ నిందే. కృష్ణా! దుర్యోధనుడు ఒక్క క్షణమైనా బతికుంటే, ఆ వీరత్వానికి ఏమి లాభం?
యది తేఽహమనుగ్రాహ్యా యది తేఽస్తి కృపా మయి। ధార్తరాష్ట్రేషు వై కోపః సర్వః కృష్ణ విధీయతామ్
నీవు నన్ను దయతో చూడగలిగితే, నాకొక చింత ఉన్నట్లయితే, కృష్ణా! నీ కోపమంతా ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల మీదే చూపించు.
ఇత్యుక్త్వా మృదుసంహారం వృజినాగ్రం సుదర్శనమ్। సునీలమసితాపాఙ్గీ సర్వగన్ధాదివాసితమ్
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, మృదువైన స్వభావంతో, బాధల్లో ముందుండే, అందమైన రూపంతో, నీలిరంగు, నల్లని కళ్లతో, అన్ని పరిమళాలతో పరిమళించబడిన ఆమె,
సర్వలక్షణసంపన్నం మహాభుజగవర్చసమ్ । కేశపక్షం వరారోహా గృహ్వ వామేన పాణినా
అన్ని శుభలక్షణాలతో, మహా పాము వంటి తేజస్సుతో, ఎత్తయిన నడుముతో, ఆమె తన ఎడమ చేతితో జుట్టును పట్టుకుంది.
పద్మాక్షీ పుణ్డరీకాక్షముపేత్య గజగామినీ । అశ్రుపూర్ణేక్షణా కృష్ణా కృష్ణం వచనమబ్రవీత్
పద్మాక్షి, గజగామిని కృష్ణా, కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్లతో, కృష్ణుని దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా మాటలాడింది.
అయం తే పుణ్డరీకాక్ష దుఃశాసనకరోద్ధృతః। స్మర్తవ్యః సర్వకార్యేషు పరేషాం సన్ధిమిచ్ఛతామ్
పుండరీకాక్షా! ఇది దుఃశాసనుడు తన చేతితో లాగిన జుట్టు. ఇతరులతో శాంతిని కోరేవారు ఎప్పుడూ దీన్ని గుర్తు పెట్టుకోవాలి.
యది భీమార్జునౌ కృష్ణ కృపణౌ సన్ధికాముకౌ । పితా మే యోత్స్యతే వృద్ధః సహ పుత్రైర్మహారథైః
కృష్ణా! భీముడు, అర్జునుడు శాంతిని కోరుతూ నిరుత్సాహంగా ఉంటే, నా వృద్ధ తండ్రి తన కుమారులతో కలిసి యుద్ధం చేస్తాడు.
పఞ్చ చైవ మహావీర్యాః పుత్రా మే మధుసూదన । అభిమన్యుం పురస్కృత్య యోత్స్యన్తే కురుభిః సహ
మధుసూదనా! నా ఐదుగురు పరాక్రమశాలులు అయిన కుమారులు, అభిమన్యుని ముందుండబెట్టి, కురువంశీయులతో కలిసి యుద్ధం చేస్తారు.
దుఃశాసనభుజం శ్యామం సంఛిన్నం పాంసుకుణ్ఠితమ్। యద్యహం తు న పశ్యామి కా శాన్తిర్హృదయస్య మే
దుఃశాసనుని నల్లని భుజం, తెగిపోయి, మట్టితో మురికైపోయినదాన్ని నేను చూడకపోతే, నా హృదయానికి ఎలాంటి శాంతి ఉంటుంది?
త్రయోదశ హి వర్షాణి ప్రతీక్షన్త్యా గతాని మే। విధాయ హృదయే మన్యుం ప్రదీప్తమివ పావకమ్
పదమూడేళ్లు నేను ఎదురుచూస్తూ, నా హృదయంలో అగ్నిలా మండుతున్న కోపాన్ని దాచుకున్నాను.
విదీర్యతే మే హృదయం భీమవాక్శల్యపీడితమ్ । యోఽయమద్య మహాబాహుర్ధర్మమేవానుపశ్యతి
భీముని కఠినమైన మాటలతో నా హృదయం చీలిపోతుంది. ఈ మహాబాహువు నేడు ధర్మాన్నే చూస్తున్నాడు.
ఇత్యుక్త్వా బాష్పరుద్ధేన కణ్ఠేనాయతలోచనా । రురోద కృష్ణా సోత్కమ్పం సస్వరం బాష్పగద్గదమ్
ఇలా చెప్పి, కన్నీళ్లతో గొంతు నిండిపోయి, విశాలమైన కళ్లతో, కృష్ణా కంపించుతూ, కన్నీళ్లతో కలిసిన స్వరంతో ఏడ్చింది.
స్తనౌ పీనాయతశ్రోణీ సహితావభివర్షతీ। ద్రవీభూతమివాత్యుష్ణం ముఞ్చన్తీ వారి నేత్రజమ్
పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలు, విస్తారమైన నడుముతో, ఆమె కన్నీళ్లను వేడి నీటిలా పారబోసింది.
తామువాచ మహాబాహుః కేశవః పరిసాన్త్వయన్। అచిరాద్ద్రక్ష్యసే కృష్ణే రుదతీర్భరతస్త్రియః
మహాబాహువు కేశవుడు ఆమెను ఓదార్చుతూ, 'కృష్ణే! త్వరలోనే నీవు భరతుల స్త్రీలు ఏడుస్తూ చూడబోతున్నావు' అన్నాడు.