బ్రూహి మద్వచనం కృష్ణ సుయోధనమపణ్డితమ్। కృచ్ఛ్రే వనే వా వస్తవ్యం పురే వా నాగసాహ్వయే
కృష్ణా, నా మాటలు సుయోధనునికి చెప్పు. అతడు జ్ఞానం లేనివాడు. అతడు అడవిలో కష్టాలు అనుభవిస్తూ ఉండాలి, లేదా నాగసాహ్వయ నగరంలో నివసించాలి.
సత్యమాహ మహాబాహో సహదేవో మహామతిః। దుర్యోధనవధే శాన్తిస్తస్య కోపస్య మే భవేత్
బలవంతుడైన సహదేవుడు నిజమే చెప్పాడు. దుర్యోధనుడు చనిపోతేనే నా కోపం శాంతిస్తుంది, అప్పుడే శాంతి కలుగుతుంది.
న జానాసి యథా దృష్ట్వా చీరాజినధరాన్వనే। తవాపి మన్యురుద్ధూతో దుఃఖితాన్ప్రేక్ష్య పాణ్డవాన్
నీవు గ్రహించలేవు, అడవిలో చీరలు, మృగచర్మాలు ధరించి ఉన్న పాండవులను చూస్తే, నీకూడా కోపం రగిలిపోతుంది. వారి బాధను చూస్తే ఎవరికైనా అంతే.
తస్మాన్మాద్రీసుతః శూరో యదాహ రణకర్కశః। వచనం సర్వయోధానాం తన్మతం పురుషోత్తమ
అందుకే, యుద్ధంలో ధైర్యవంతుడైన మాద్రీ కుమారుడు అన్న మాటే అందరు యోధుల మనసులో ఉన్నది, ఓ పురుషోత్తమా.
ఏవం వది వాక్యం తు యుయుధానే మహామతౌ। సుభీమః సింహనాదోఽభూద్యోధానాం తత్ర సర్వశః
ప్రజ్ఞాశాలి యుయుధానుడు ఆ మాటలు చెప్పగానే, అక్కడ ఉన్న యోధులందరి నుండి సింహం గర్జనలా గొప్ప హర్షధ్వని వినిపించింది.
సర్వే హి సర్వశో వీరాస్తద్వచః ప్రత్యపూజయన్। సాధుసాధ్వితి శైనేయం హర్షయన్తో యుయుత్సవః
అందరు వీరులు ఆ మాటలను గౌరవించారు. యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న వారు, 'బాగు చెప్పావు! బాగు చెప్పావు!' అని శైనేయుడైన సత్యకిని ఆనందంతో అభినందించారు.
రాజ్ఞస్తు వచనం శ్రుత్వా ధర్మార్థసహితం హితమ్। కృష్ణా దాశార్హమాసీనమబ్రవీచ్ఛోకకర్శితా
ధర్మార్థసహితమైన, మేలైన రాజు మాటలు విని, దుఃఖంతో కృశించిపోయిన కృష్ణా అక్కడ కూర్చున్న మాధవుని ఉద్దేశించి మాట్లాడింది.
సుతా ద్రుపదరాజస్య స్వసితాయతమూర్ధజా । సంపూజ్య సహదేవం చ సాత్యకిం చ మహారథమ్
ద్రుపదుని కుమార్తె, పొడవాటి నలుపు జుట్టుతో, సహదేవుని, మహారథుడైన సత్యకిని గౌరవంగా అభివందించింది.
భీమసేనం చ సంశాన్తం దృష్ట్వా పరమదుర్మనాః । అశ్రుపూర్ణేక్షణా వాక్యమువాచేదం మనస్వినీ
భీమసేనుడు శాంతంగా ఉన్నాడని చూసి, ఎంతో మనస్తాపంతో కన్నీళ్లు నిండిన కన్నులతో ఆ తెలివైన ద్రౌపది ఇలా చెప్పింది.
విదితం తే మహాబాహో ధర్మజ్ఞ మధుసూదన । యథా నికృతిమాస్థాయ భ్రంశితాః పాణ్డవాః సుఖాత్
మహాబాహువైన మధుసూదనా, నీకు బాగా తెలుసు. పాండవులు ఎలా మోసపోయి సుఖాన్ని కోల్పోయారో నీకు స్పష్టంగా తెలుసు.
ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రేణ సామాత్యేన జనార్దన। యథా చ సఞ్జయో రాజ్ఞా మన్త్రం రహసి శ్రావితః
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, తన మంత్రులతో కలిసి చేసిన పనులు, రాజు సంజయుడికి రహస్యంగా చెప్పిన విషయాలు అన్నీ నీకు తెలుసు, జనార్దనా.
యుధిష్ఠిరస్య దాశార్హ తచ్చాపి విదితం తవ। యథోక్తః సఞ్జయశ్చైవ తచ్చ సర్వం శ్రుతం త్వయా
దాశార్హ వంశజుడా, సంజయుడు యుధిష్ఠిరునికి చెప్పిన మాటలు, అతను చెప్పిన విషయాలు అన్నీ నీవు విన్నావు, నీకు అవన్నీ తెలుసు.
పఞ్చ నస్తాత దీయన్తాం గ్రామా ఇతి మహాద్యుతే। అవిస్థలం వృకస్థలం మాకన్దీం వారణావతమ్
మహాతేజస్వీ, మాకు ఐదు గ్రామాలు ఇవ్వమని అడిగారు — అవిస్థల, వృకస్థల, మాకందీ, వారణావతం.
అవసానం మహాబాహో కంచిదేకం చ పఞ్చమమ్। ఇతి దుర్యోధనో వాచ్యః సుహృదశ్చాస్య కేశవ
ఐదవదిగా, ఓ మహాబాహువా, ఏదైనా ఒక గ్రామాన్ని నివాసానికి ఇవ్వమని దుర్యోధనునికి, అతని మిత్రులకు కూడా చెప్పాలి, కేశవా.
న చాపి హ్యకరోద్వాక్యం శ్రుత్వా కృష్ణ సుయోధనః । యుధిష్ఠిరస్య దాశార్హ శ్రీమతః సన్ధిమిచ్ఛతః
కృష్ణా, యుధిష్ఠిరుడు శాంతిని కోరుతూ, ఐశ్వర్యవంతుడై ఉండి, ఈ మాటలు చెప్పినా, సుయోధనుడు వినలేదు, ఏమీ చేయలేదు.
అప్రదానేన రాజ్యస్య యది కృష్ణ సుయోధనః। సన్ధిమిచ్ఛేన్న కర్తవ్యం తత్ర గత్వా కథంచన
కృష్ణా, సుయోధనుడు రాజ్యాన్ని ఇవ్వకుండా శాంతిని కోరితే, అక్కడ ఏ పరిస్థితిలోనూ ఒప్పందం చేయకూడదు.
శక్ష్యన్తి హి మహాబాహో పాణ్డవాః సృఞ్జయైః సహ। ధార్తరాష్ట్రబలం ఘోరం క్రుద్ధం ప్రతిసమాసితుమ్
మహాబాహువా, పాండవులు శ్రీంజయులతో కలిసి, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల భయంకరమైన కోపంతో ఉన్న సైన్యాన్ని ఎదుర్కొనగలరు.
న హి సామ్నా న దానేన శక్యోఽర్థస్తేషు కశ్చన । తస్మాత్తేషు న కర్తవ్యా కృపా తే మధుసూదన
వారితో మాట్లాడటం వల్లా, బహుమతులు ఇవ్వటం వల్లా ఏ ప్రయోజనం లేదు. అందుకే, మధుసూదనా, వారిపై నీకు కనికరం చూపకూడదు.
సామ్నా దానేన వా కృష్ణ యే న శామ్యన్తి శత్రవః। యోక్తవ్యస్తేషు దణ్డః స్యాజ్జీవితం పరిరక్షతా
కృష్ణా, శాంతి మాటలతోనో, కాని కానుకలతోనో శత్రువులు నెమ్మదించరంటే, తన ప్రాణం కాపాడుకోవాలనుకునే వాడు వాళ్లపై శిక్షను విధించాల్సిందే.
తస్మాత్తేషు మహాదణ్డః క్షేప్తవ్యః క్షిప్రమచ్యుత। త్వయా చైవ మహాబాహో పాణ్డవైః సహ సృఞ్జయైః
అందుకే, అచ్యుతా, నీవు పాండవులు, శృఞ్జయులు కలిసి, వాళ్లపై గొప్ప శిక్షను త్వరగా విధించాలి మహాబాహువా.
ఏతత్సమర్థం పార్థానాం తవ చైవ యశస్కరమ్। క్రియమాణం భవేత్కృష్ణ క్షత్రస్య చ సుఖావహమ్
ఈ పని పార్థులకూ, నీకూ యోగ్యమైనది, కీర్తిని తెచ్చేది. ఇది జరిగితే క్షత్రియులకు సుఖాన్ని ఇస్తుంది కృష్ణా.
క్షత్రియేణ హి హన్తవ్యః క్షత్రియో లోభమాస్థితః। అక్షత్రియో వా దాశార్హ స్వధర్మమనుతిష్ఠతా
దాశార్హా, ధర్మాన్ని పాటించే క్షత్రియుడు, లోభానికి లోనైన క్షత్రియుని, లేదా క్షత్రియుడు కాని వాడిని కూడా సంహరించాలి.
అన్యత్ర బ్రాహ్మణాత్తాత సర్వపాపేష్వవస్థితాత్। గురుర్హి సర్వవర్ణానాం బ్రాహ్మణః ప్రసృతాగ్రభుక్
తండ్రీ, బ్రాహ్మణుడు తప్ప, పాపాల్లో మునిగిపోయిన వాడైనా, బ్రాహ్మణుడు అన్ని వర్ణాలకు గురువు, ముందుగా భోజనం చేసే వాడిలో శ్రేష్ఠుడు.
యథాఽవధ్యే వధ్యమానే భవేద్దోషో జనార్దన । స వధ్యస్యావధే దృష్ట ఇతి ధర్మవిదో విదుః
జనార్దనా, వధించరాని వాడిని చంపితే తప్పు ఎలా ఉంటుందో, వధించాల్సిన వాడిని వదిలిపెడితే కూడా అలాంటి తప్పే ఉంటుంది అని ధర్మాన్ని తెలిసినవారు చెబుతారు.
యథా త్వాం న స్పృశేదేష దోషః కృష్ణ తథా కురు। పాణ్డవైః సహ దాశర్హైః సృఞ్జయైశ్చ ససైనికైః
కృష్ణా, ఈ తప్పు నిన్ను తాకకుండా ఉండేలా, పాండవులు, దాశార్హులు, శృఞ్జయులు, వాళ్ల సైన్యాలతో కలిసి నీవు చర్య తీసుకో.
పునరుక్తం చ వక్ష్యామి విశ్రమ్భేణ జనార్దన। కా తు సీమన్తినీ మాదృకం పృథివ్యామస్తి కేశవ
జనార్దనా, నేను మళ్లీ ధైర్యంగా చెబుతున్నాను: నా వంటి సీమంతిని ఈ భూమిపై ఇంకెవరూ ఉన్నారా, కేశవా?
సుతా ద్రుపదరాజస్య వేదిమధ్యాత్సముత్థితా। ధృష్టద్యుమ్నస్య భగినీ తవ కృష్ణ ప్రియా సఖీ
ద్రుపదరాజు కుమార్తె, యజ్ఞవేదిక మధ్యలో పుట్టినవాడిని, ధృష్టద్యుమ్నుని సోదరి, నీకు ప్రియమైన స్నేహితురాలు కృష్ణా.
ఆజమూఢకులం ప్రాప్త స్నుషా పాణ్డోర్మహాత్మనః । మహిషీ పాణ్డుపుత్రాణాం పఞ్చేన్ద్రసమవర్చసామ్
ఆజమూఢ వంశంలోకి వచ్చి, మహాత్ముడైన పాండువు కోడలిని అయ్యాను. ఐదు ఇంద్రులవంటి కీర్తి గల పాండుపుత్రుల భార్యను అయ్యాను.
సుతా మే పఞ్చభిర్వీరైః పఞ్చ జాతా మహారథాః । అభిమన్యుర్యథా కృష్ణ తథా తే తవ ధర్మతః
నాపై ఐదుగురు వీరులతో ఐదుగురు మహారథులు పుట్టారు కృష్ణా. అభిమన్యుడు నీకు ధర్మపరంగా ఉన్నట్లే, వాళ్లు నాకు.
సాఽహం కేశగ్రహం ప్రాప్తా పరిక్లిష్టా సభాం గతా। పశ్యతాం పాణ్డుపుత్రాణాం త్వయి జీవతి కేశవ
నేను కేశవా, జడ పట్టుకొని లాక్కొని, బాధపడి సభలోకి తీసుకువచ్చినప్పుడు, పాండవులు చూస్తుండగా, నీవు బ్రతికే ఉన్నావు.