తథైవ ఫాల్గునేనాపి యదుక్తం తత్త్వయా శ్రుతమ్ । ఆత్మనశ్చ మతం వీర కథితం భవతాఽసకృత్
అలాగే, ఫాల్గుణుడు చెప్పినదాన్ని నువ్వు వినావు. నీ అభిప్రాయాన్ని కూడా, వీరా, నువ్వు ఎన్నోసార్లు చెప్పావు.
సర్వమేతదతిక్రమ్య శ్రుత్వా పరమతం భవాన్। యత్ప్రాప్తకాలం మన్యేథాస్తత్కుర్యాః పురుషోత్తమ
ఇవన్నీ వినిపించి, పరమమైన సలహా తెలుసుకుని, పురుషోత్తమా, ఏది సమయానుకూలమో అది చేయాలి.
తస్మింరతస్మిన్నిమిత్తే హి మతం భవతి కేశవ । ప్రాప్తకాలం మనుష్యేణ క్షమం కార్యమరిన్దమ
కేశవా, సమయం సరైనదిగా, సూచనలు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు, మనిషి చేయవలసిన పని చేయడం యోగ్యమని భావించబడుతుంది, శత్రువులను జయించినవాడా.
అన్యథా చిన్తితో హ్యర్థః పునర్భవతి సోఽన్యథా । అనిత్యమతయో లోకే నరాః పురుషసత్తమ
ఒక విషయం మనం ఎలా ఆలోచించినా, అది వేరేలా జరుగుతుంది; ఈ లోకంలో మనుషుల మనసులు స్థిరంగా ఉండవు, మహానుభావా.
అన్యథాబుద్ధయో హ్యాసన్నస్మాసు వనవాసిషు। అదృశ్యేష్వన్యథా కృష్ణ దృశ్యేషు పునరన్యథా
మనతో అడవిలో ఉండే వారు కూడా మనసు మారుస్తుంటారు; కృష్ణా, కనబడని విషయాల్లో ఒక విధంగా, కనబడే విషయాల్లో మరో విధంగా ఆలోచిస్తారు.
అస్మాకమపి వార్ష్ణేయ వనే విచరతాం తదా। న తథా ప్రణయో రాజ్యే యథా సంప్రతి వర్తతే
వృష్ణివంశజా, మేము అడవిలో తిరుగుతున్నప్పుడు రాజ్యంపై ఉన్న మమకారం, ఇప్పుడు ఉన్నంతగా ఉండలేదు.
నివృత్తవనవాసాన్నః శ్రుత్వా వీర సమాగతాః । అక్షౌహిణ్యో హి సప్తే మాస్త్వత్ప్రసాదాజ్జనార్దన
వీరా, అడవి వాసం ముగిసిన తర్వాత, నీ కృపతో మా కోసం ఏడు అక్షౌహిణి సైన్యాలు చేరాయని మేము విన్నాము, జనార్దనా.
ఇమాన్హి పురుషవ్యాఘ్రానచిన్త్యబలపౌరుషాత్। ఆత్తశస్త్రాన్రణే దృష్ట్వా న వ్యథేదిహ కః పుమాన్
ఈ అపారమైన బలంతో, పరాక్రమంతో, ఆయుధాలు ధరించిన వీరులను యుద్ధంలో చూసి, ఇక్కడ ఎవరు భయపడకుండా ఉండగలరు?
స భవాన్కురుమధ్యే తం సాన్త్వపూర్వం భయోత్తరమ్। బ్రూయాద్వాక్యం యథా మన్దో న వ్యథేత సుయోధనః
కురువంశంలో, సుయోధనుడు భయపడకుండా ఉండేందుకు, నీవు మొదట మృదువుగా, చివర్లో హెచ్చరికతో మాటలు చెప్పాలి.
యుధిష్ఠిరం భీమసేనం బీభత్సుం చాపరాచితమ్ । సహదేవం చ మాం చైవ త్వాం చ రామం చ కేశవ
యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, అపరాజితుడైన అర్జునుడు, సహదేవుడు, నేను, నీవు, రాముడు, కేశవా,
సాత్యకిం చ మహావీర్యం విరాటం చ మహాత్మజమ్। ద్రుపదం చ మహామాత్యం ధృష్టద్యుమ్నం చ మాధవ
మహా వీరుడైన సాత్యకి, మహాత్ముడైన విరాటుడు, గొప్ప మంత్రి ద్రుపదుడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు, మాధవా,
కాశిరాజం చ విక్రాన్తం ధృష్టకేతుం చ చేదిపమ్ । మాంసశోణితభృన్మర్త్యః ప్రతియుధ్యేత కో యుధి
విక్రమశాలి కాశిరాజు, చేతిప రాజు ధృష్టకేతు — మాంసం, రక్తంతో కూడిన మనుషులలో, యుద్ధంలో మనతో పోరాడేందుకు ఎవరు ధైర్యం చేస్తారు?
స భవాన్గమనాదేవ సాధయిష్యత్యసంశయమ్। ఇష్టమర్థం మహాబాహో ధర్మరాజస్య కేవలమ్
మహాబాహువంతవాడా, నీవు వెళ్లినద్వారా ధర్మరాజు కోరిన కార్యం నిస్సందేహంగా నెరవేరుతుంది.
విదురశ్చైవ భీష్మశ్చ ద్రోణశ్చ సహబాహ్లికః । శ్రేయః సమర్థా విజ్ఞాతుముచ్యమానాస్త్వయాఽనఘ
విదురుడు, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, బాహ్లికుడు కూడా, నీవు చెప్పినప్పుడు, ఏది మేలో తెలుసుకునే శక్తి కలవారు, పాపరహితుడా.
తే చైనమనునేష్యన్తి ధృతరాష్ట్రం జనాధిపమ్ । తం చ పాపసమాచారం సహామాత్యం సుయోధనమ్
వారు ధృతరాష్ట్ర మహారాజును, దుష్టమైన ప్రవర్తన కలిగిన సుయోధనుని, అతని మంత్రులతో కలిసి ఒప్పిస్తారు.
శ్రోతా చార్థస్య విదురస్త్వం చ వక్తా జనార్దన । కమివార్థం నివర్తన్తం స్థాపయేతాం న వర్త్మని
ఈ విషయాన్ని వినేవాడు విదురుడు, చెప్పేవాడు నీవు, జనార్దనా; మీ ఇద్దరూ సరిదిద్దే పనిని ఎవరు అడ్డుకుంటారు?
యదేతత్కథితం రాజ్ఞా ధర్మ ఏష సనాతనః। యథా చ యుద్ధమేవ స్యాత్తథా కార్యమరిన్దమ
రాజు చెప్పింది నిజంగా శాశ్వత ధర్మమే; అయినా శత్రువులను జయించినవాడా, యుద్ధం తప్పదని జరిగేలా నీవు చూడాలి.
యది ప్రసమమిచ్ఛేయుః కురవః పాణ్డవైః సహ। తథాపి యుద్ధం దాశార్హ యోజయేథాః సహైవ తైః
కౌరవులు పాండవులతో సమాధానంగా ఉండాలనుకున్నా, దాశార్హా, నీవు వారితో కలసి యుద్ధం జరగేలా చేయాలి.
కథం ను దృష్ట్వా పాఞ్చాలీం తథా కృష్ణ సభాగతామ్। అవధేన ప్రశామ్యేత మమ మన్యుః సుయోధనే
ద్రౌపదిని సభలో అలా తీసుకువచ్చినదాన్ని చూసిన తర్వాత, సుయోధనునిపై నాకు ఉన్న కోపం అతని మరణం లేకుండా ఎలా శాంతిస్తుంది?
యది భీమార్జునౌ కృష్ణ ధర్మరాజశ్చ ధార్మికః । ధర్మముత్సృజ్య తేనాహం యోద్ధుమిచ్ఛామి సంయుగే
కృష్ణా, భీముడు, అర్జునుడు, ధర్మపరుడు అయిన యుధిష్ఠిరుడు ధర్మాన్ని వదిలిపెడితే, నేను యుద్ధంలో పోరాడాలని కోరుకుంటాను.
బ్రూహి మద్వచనం కృష్ణ సుయోధనమపణ్డితమ్। కృచ్ఛ్రే వనే వా వస్తవ్యం పురే వా నాగసాహ్వయే
కృష్ణా, నా మాటలు సుయోధనునికి చెప్పు. అతడు జ్ఞానం లేనివాడు. అతడు అడవిలో కష్టాలు అనుభవిస్తూ ఉండాలి, లేదా నాగసాహ్వయ నగరంలో నివసించాలి.
సత్యమాహ మహాబాహో సహదేవో మహామతిః। దుర్యోధనవధే శాన్తిస్తస్య కోపస్య మే భవేత్
బలవంతుడైన సహదేవుడు నిజమే చెప్పాడు. దుర్యోధనుడు చనిపోతేనే నా కోపం శాంతిస్తుంది, అప్పుడే శాంతి కలుగుతుంది.
న జానాసి యథా దృష్ట్వా చీరాజినధరాన్వనే। తవాపి మన్యురుద్ధూతో దుఃఖితాన్ప్రేక్ష్య పాణ్డవాన్
నీవు గ్రహించలేవు, అడవిలో చీరలు, మృగచర్మాలు ధరించి ఉన్న పాండవులను చూస్తే, నీకూడా కోపం రగిలిపోతుంది. వారి బాధను చూస్తే ఎవరికైనా అంతే.
తస్మాన్మాద్రీసుతః శూరో యదాహ రణకర్కశః। వచనం సర్వయోధానాం తన్మతం పురుషోత్తమ
అందుకే, యుద్ధంలో ధైర్యవంతుడైన మాద్రీ కుమారుడు అన్న మాటే అందరు యోధుల మనసులో ఉన్నది, ఓ పురుషోత్తమా.
ఏవం వది వాక్యం తు యుయుధానే మహామతౌ। సుభీమః సింహనాదోఽభూద్యోధానాం తత్ర సర్వశః
ప్రజ్ఞాశాలి యుయుధానుడు ఆ మాటలు చెప్పగానే, అక్కడ ఉన్న యోధులందరి నుండి సింహం గర్జనలా గొప్ప హర్షధ్వని వినిపించింది.
సర్వే హి సర్వశో వీరాస్తద్వచః ప్రత్యపూజయన్। సాధుసాధ్వితి శైనేయం హర్షయన్తో యుయుత్సవః
అందరు వీరులు ఆ మాటలను గౌరవించారు. యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న వారు, 'బాగు చెప్పావు! బాగు చెప్పావు!' అని శైనేయుడైన సత్యకిని ఆనందంతో అభినందించారు.
రాజ్ఞస్తు వచనం శ్రుత్వా ధర్మార్థసహితం హితమ్। కృష్ణా దాశార్హమాసీనమబ్రవీచ్ఛోకకర్శితా
ధర్మార్థసహితమైన, మేలైన రాజు మాటలు విని, దుఃఖంతో కృశించిపోయిన కృష్ణా అక్కడ కూర్చున్న మాధవుని ఉద్దేశించి మాట్లాడింది.
సుతా ద్రుపదరాజస్య స్వసితాయతమూర్ధజా । సంపూజ్య సహదేవం చ సాత్యకిం చ మహారథమ్
ద్రుపదుని కుమార్తె, పొడవాటి నలుపు జుట్టుతో, సహదేవుని, మహారథుడైన సత్యకిని గౌరవంగా అభివందించింది.
భీమసేనం చ సంశాన్తం దృష్ట్వా పరమదుర్మనాః । అశ్రుపూర్ణేక్షణా వాక్యమువాచేదం మనస్వినీ
భీమసేనుడు శాంతంగా ఉన్నాడని చూసి, ఎంతో మనస్తాపంతో కన్నీళ్లు నిండిన కన్నులతో ఆ తెలివైన ద్రౌపది ఇలా చెప్పింది.
విదితం తే మహాబాహో ధర్మజ్ఞ మధుసూదన । యథా నికృతిమాస్థాయ భ్రంశితాః పాణ్డవాః సుఖాత్
మహాబాహువైన మధుసూదనా, నీకు బాగా తెలుసు. పాండవులు ఎలా మోసపోయి సుఖాన్ని కోల్పోయారో నీకు స్పష్టంగా తెలుసు.