అసకృచ్చాప్యహం తేన త్వత్కృతే పార్థ భేదితః । న మయా తద్గృహీతం చ పాపం తస్య చికీర్షేతమ్
పార్థా, నీకోసం అతడు నన్ను ఎన్నోసార్లు విడదీయించాడు. అయినా, అతడు చేయదలచిన పాపాన్ని నేను అంగీకరించలేదు.
జానాసి హి మహాబాహో త్వమప్యస్య పరం మతమ్। ప్రియం చికీర్షమాణం చ ధర్మరాజస్య మామపి
మహాబాహువా, అతని అంతిమ ఉద్దేశ్యం నీకూ నాకు తెలుసు. ధర్మరాజుకు ఇష్టమైనదాన్ని చేయాలని నేను కూడా కోరుతున్నాను.
సంజానంస్తస్య చాత్మానం మమ చైవ పరం మతమ్। అజానన్నివ మాం కస్మాదర్జునాద్యాభిశఙ్కసే
అతని మనసు, నా మనసు, అతని పరమార్ధం నీకు తెలుసు. అయినా అర్జునా, నేను తెలియనట్టు నన్ను ఎందుకు అనుమానిస్తున్నావు?
యచ్చాపి పరమం దివ్యం తచ్చాప్యనుగతం త్వయా। విధానం విహితం పార్థ కథం శర్మ భవేత్పరైః
పార్థా, ఆ పరమమైన దివ్య నియమాన్ని నువ్వు కూడా అనుసరించావు. నియమం అమలులో ఉన్నప్పుడు, ఇతరులతో శాంతి ఎలా సాధ్యం?
యత్తు వాచా మయా శక్యం కర్మణా వాఽపి పాణ్డవ । కరిష్యే తదహం పార్థ న త్వాశంసే శమం పరైః
పాండవా, మాటతో కానీ, కార్యంతో కానీ నేను చేయగలిగినదంతా చేస్తాను, పార్ధా. కానీ, ఇతరులవద్ద శాంతి ఆశించను.
కథం గోహరణే హ్యుక్తో నైతచ్ఛర్మ తథా హితమ్ । యాచ్యమానో హి భీష్మేణ సంవత్సరగతేఽధ్వని
పశువులను అపహరించినప్పుడు, శాంతి ప్రయోజనం కలగలేదని ఎందుకు చెప్పలేదు? ఏడాది గడిచాక భీష్ముడు ఎంత వేడుకున్నా, ఫలితం లేదు.
తదైవ తే పరాభూతా యదా సఙ్కల్పితాస్త్వయా। లవశః క్షణశశ్చాపి న చ తుష్టః సుయోధనః
అప్పుడు నువ్వు ఓడిపోయావు, పార్ధా. నువ్వు నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, ఒక్క క్షణం కూడా సుయోధనుడు సంతృప్తి చెందలేదు.
సర్వథా తు మయా కార్యం ధర్మరాజస్య శాసనమ్ । విభావ్యం తస్య భూయశ్చ కర్మ పాపం దురాత్మనః
ప్రతి విధంగా నేను ధర్మరాజు ఆజ్ఞను పాటించాలి. ఆ దురాత్ముడైన పాపి చేసిన పనిని మళ్లీ పరిగణించాలి.
ఉక్తం బహువిధం వాక్యం ధర్మరాజేన మాధవ। ధర్మజ్ఞేన వదాన్యేన శ్రుతం చైవ హి తత్త్వయా
మాధవా, ధర్మాన్ని తెలిసిన, ఉదారమైన ధర్మరాజు ఎన్నో విధాలుగా మాటలు చెప్పాడు. ఆ మాటలను నువ్వు కూడా నిజంగా వినావు.
మతమాజ్ఞాయ రాజ్ఞశ్చ భీమసేనేన మాధవ । సంశమో బాహువీర్య చ ఖ్యాపితం మాధవాత్మనః
రాజు అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకుని, మాధవా, భీమసేనుడు సహనం, బలాన్ని తెలియజేశాడు. నువ్వు కూడా అదే చూపించావు.
తథైవ ఫాల్గునేనాపి యదుక్తం తత్త్వయా శ్రుతమ్ । ఆత్మనశ్చ మతం వీర కథితం భవతాఽసకృత్
అలాగే, ఫాల్గుణుడు చెప్పినదాన్ని నువ్వు వినావు. నీ అభిప్రాయాన్ని కూడా, వీరా, నువ్వు ఎన్నోసార్లు చెప్పావు.
సర్వమేతదతిక్రమ్య శ్రుత్వా పరమతం భవాన్। యత్ప్రాప్తకాలం మన్యేథాస్తత్కుర్యాః పురుషోత్తమ
ఇవన్నీ వినిపించి, పరమమైన సలహా తెలుసుకుని, పురుషోత్తమా, ఏది సమయానుకూలమో అది చేయాలి.
తస్మింరతస్మిన్నిమిత్తే హి మతం భవతి కేశవ । ప్రాప్తకాలం మనుష్యేణ క్షమం కార్యమరిన్దమ
కేశవా, సమయం సరైనదిగా, సూచనలు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు, మనిషి చేయవలసిన పని చేయడం యోగ్యమని భావించబడుతుంది, శత్రువులను జయించినవాడా.
అన్యథా చిన్తితో హ్యర్థః పునర్భవతి సోఽన్యథా । అనిత్యమతయో లోకే నరాః పురుషసత్తమ
ఒక విషయం మనం ఎలా ఆలోచించినా, అది వేరేలా జరుగుతుంది; ఈ లోకంలో మనుషుల మనసులు స్థిరంగా ఉండవు, మహానుభావా.
అన్యథాబుద్ధయో హ్యాసన్నస్మాసు వనవాసిషు। అదృశ్యేష్వన్యథా కృష్ణ దృశ్యేషు పునరన్యథా
మనతో అడవిలో ఉండే వారు కూడా మనసు మారుస్తుంటారు; కృష్ణా, కనబడని విషయాల్లో ఒక విధంగా, కనబడే విషయాల్లో మరో విధంగా ఆలోచిస్తారు.
అస్మాకమపి వార్ష్ణేయ వనే విచరతాం తదా। న తథా ప్రణయో రాజ్యే యథా సంప్రతి వర్తతే
వృష్ణివంశజా, మేము అడవిలో తిరుగుతున్నప్పుడు రాజ్యంపై ఉన్న మమకారం, ఇప్పుడు ఉన్నంతగా ఉండలేదు.
నివృత్తవనవాసాన్నః శ్రుత్వా వీర సమాగతాః । అక్షౌహిణ్యో హి సప్తే మాస్త్వత్ప్రసాదాజ్జనార్దన
వీరా, అడవి వాసం ముగిసిన తర్వాత, నీ కృపతో మా కోసం ఏడు అక్షౌహిణి సైన్యాలు చేరాయని మేము విన్నాము, జనార్దనా.
ఇమాన్హి పురుషవ్యాఘ్రానచిన్త్యబలపౌరుషాత్। ఆత్తశస్త్రాన్రణే దృష్ట్వా న వ్యథేదిహ కః పుమాన్
ఈ అపారమైన బలంతో, పరాక్రమంతో, ఆయుధాలు ధరించిన వీరులను యుద్ధంలో చూసి, ఇక్కడ ఎవరు భయపడకుండా ఉండగలరు?
స భవాన్కురుమధ్యే తం సాన్త్వపూర్వం భయోత్తరమ్। బ్రూయాద్వాక్యం యథా మన్దో న వ్యథేత సుయోధనః
కురువంశంలో, సుయోధనుడు భయపడకుండా ఉండేందుకు, నీవు మొదట మృదువుగా, చివర్లో హెచ్చరికతో మాటలు చెప్పాలి.
యుధిష్ఠిరం భీమసేనం బీభత్సుం చాపరాచితమ్ । సహదేవం చ మాం చైవ త్వాం చ రామం చ కేశవ
యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, అపరాజితుడైన అర్జునుడు, సహదేవుడు, నేను, నీవు, రాముడు, కేశవా,
సాత్యకిం చ మహావీర్యం విరాటం చ మహాత్మజమ్। ద్రుపదం చ మహామాత్యం ధృష్టద్యుమ్నం చ మాధవ
మహా వీరుడైన సాత్యకి, మహాత్ముడైన విరాటుడు, గొప్ప మంత్రి ద్రుపదుడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు, మాధవా,
కాశిరాజం చ విక్రాన్తం ధృష్టకేతుం చ చేదిపమ్ । మాంసశోణితభృన్మర్త్యః ప్రతియుధ్యేత కో యుధి
విక్రమశాలి కాశిరాజు, చేతిప రాజు ధృష్టకేతు — మాంసం, రక్తంతో కూడిన మనుషులలో, యుద్ధంలో మనతో పోరాడేందుకు ఎవరు ధైర్యం చేస్తారు?
స భవాన్గమనాదేవ సాధయిష్యత్యసంశయమ్। ఇష్టమర్థం మహాబాహో ధర్మరాజస్య కేవలమ్
మహాబాహువంతవాడా, నీవు వెళ్లినద్వారా ధర్మరాజు కోరిన కార్యం నిస్సందేహంగా నెరవేరుతుంది.
విదురశ్చైవ భీష్మశ్చ ద్రోణశ్చ సహబాహ్లికః । శ్రేయః సమర్థా విజ్ఞాతుముచ్యమానాస్త్వయాఽనఘ
విదురుడు, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, బాహ్లికుడు కూడా, నీవు చెప్పినప్పుడు, ఏది మేలో తెలుసుకునే శక్తి కలవారు, పాపరహితుడా.
తే చైనమనునేష్యన్తి ధృతరాష్ట్రం జనాధిపమ్ । తం చ పాపసమాచారం సహామాత్యం సుయోధనమ్
వారు ధృతరాష్ట్ర మహారాజును, దుష్టమైన ప్రవర్తన కలిగిన సుయోధనుని, అతని మంత్రులతో కలిసి ఒప్పిస్తారు.
శ్రోతా చార్థస్య విదురస్త్వం చ వక్తా జనార్దన । కమివార్థం నివర్తన్తం స్థాపయేతాం న వర్త్మని
ఈ విషయాన్ని వినేవాడు విదురుడు, చెప్పేవాడు నీవు, జనార్దనా; మీ ఇద్దరూ సరిదిద్దే పనిని ఎవరు అడ్డుకుంటారు?
యదేతత్కథితం రాజ్ఞా ధర్మ ఏష సనాతనః। యథా చ యుద్ధమేవ స్యాత్తథా కార్యమరిన్దమ
రాజు చెప్పింది నిజంగా శాశ్వత ధర్మమే; అయినా శత్రువులను జయించినవాడా, యుద్ధం తప్పదని జరిగేలా నీవు చూడాలి.
యది ప్రసమమిచ్ఛేయుః కురవః పాణ్డవైః సహ। తథాపి యుద్ధం దాశార్హ యోజయేథాః సహైవ తైః
కౌరవులు పాండవులతో సమాధానంగా ఉండాలనుకున్నా, దాశార్హా, నీవు వారితో కలసి యుద్ధం జరగేలా చేయాలి.
కథం ను దృష్ట్వా పాఞ్చాలీం తథా కృష్ణ సభాగతామ్। అవధేన ప్రశామ్యేత మమ మన్యుః సుయోధనే
ద్రౌపదిని సభలో అలా తీసుకువచ్చినదాన్ని చూసిన తర్వాత, సుయోధనునిపై నాకు ఉన్న కోపం అతని మరణం లేకుండా ఎలా శాంతిస్తుంది?
యది భీమార్జునౌ కృష్ణ ధర్మరాజశ్చ ధార్మికః । ధర్మముత్సృజ్య తేనాహం యోద్ధుమిచ్ఛామి సంయుగే
కృష్ణా, భీముడు, అర్జునుడు, ధర్మపరుడు అయిన యుధిష్ఠిరుడు ధర్మాన్ని వదిలిపెడితే, నేను యుద్ధంలో పోరాడాలని కోరుకుంటాను.