నాతిప్రహీణరశ్మిః స్యాత్తథా భావవిపర్యయే । విషాదమర్చ్ఛేద్ గ్లానిం వాప్యేతమర్థం బ్రవీమితే
మన శక్తి ఎక్కువగా తగ్గిపోకూడదు, అలాగే మన భావోద్వేగం కూడా మారిపోకూడదు. నిరాశ లేదా అలసట రాకుండా ఉండేందుకు నేను ఇదే చెబుతున్నాను.
శ్వోభూతే ధృతరాష్ట్రస్య సమీపం ప్రాప్య పాణ్డవ। యతిష్యే ప్రశమం కర్తుం యుష్మదర్థమహాపయన్
రేపు, ధృతరాష్ట్రుని సమీపానికి చేరుకుని, ఓ పాండవా, మీ కోసం శాంతిని సాధించేందుకు నేను యత్నిస్తాను. మీకు మేలు కలగాలని ఆశిస్తాను.
శమం చేత్తే కరిష్యన్తి తతోఽనన్తం యశో మమ। భవతాం కచ కృతః కామస్తేషాం చ శ్రేయ ఉత్తమమ్
వారు శాంతికి ఒప్పుకుంటే, నాకు అనంతమైన కీర్తి లభిస్తుంది. మీ కోరికలు నెరవేరతాయి, వారికి కూడా ఉత్తమమైన మేలు జరుగుతుంది.
తే చేదభినివేక్ష్యన్తే నాభ్యుపైష్యన్తి మే వచః । కురవో యుద్ధమేవాత్ర ఘోరం కర్మ భవిష్యతి
వారు నా మాటలు వినక, దృఢంగా ఉండిపోతే, కౌరవులు ఇక్కడ యుద్ధంలో ప్రవేశిస్తారు. అప్పుడు ఘోరమైన కార్యం జరుగుతుంది.
అస్మిన్యుద్ధే భీమసేన త్వయి భారః సమాహితః। ధూరర్జునేన ధార్యా స్యాద్వేఢవ్య ఇతరో జనః
ఈ యుద్ధంలో, భీమసేనా, భారం నీ మీదే ఉంది. అర్జునుడు ఆ బరువును మోయాలి, మిగతా వారు ఆయనను అనుసరించాలి.
అహం హి యన్తా బీభత్సోర్భవితా సంయుగే సతి। ధనఞ్జయస్యైష కామో న హి యుద్ధం న కామయే
యుద్ధం జరిగితే, బీభత్సునికి నేను రథసారథిగా ఉంటాను. ఇది ధనంజయుని కోరిక. నాకు యుద్ధం కావాలని లేదు.
తస్మాదాశఙ్కమానోఽహం వృకోదర మతిం తవ। గదతః క్లీబయా వాచా తేజస్తే సమదీదిపమ్
కాబట్టి, వృకోదరా, నీ మనస్సు గురించి నేను ఆందోళన చెందుతున్నాను. నువ్వు ధైర్యం లేకుండా మాట్లాడుతున్నావు, అయినా నీ శక్తి పూర్తిగా ప్రగటించింది.
ఉక్తం యుధిష్ఠిరేణైవ యావద్వాచ్యం జనార్దన । తవ వాక్యం తు మే శ్రుత్వా ప్రతిభాతి పరన్తప
యుధిష్ఠిరుడు చెప్పాల్సినంత అన్నాడు, జనార్దనా. కానీ నీ మాటలు విని, శత్రువులకు భయంకరుడవైన నీవు చెప్పినవి నాకు హృదయాన్ని తాకాయి.
నైవ ప్రశమమత్ర త్వం మన్యసే సుకరం ప్రభో । లోభాద్వా ధృతరాష్ట్రస్య దైన్యాద్వా సముపస్థితాత్
ప్రభూ, ఇక్కడ శాంతి సాధించడం సులభం కాదని నీవు భావిస్తున్నావు. అది ధృతరాష్ట్రుని లోభం వల్లా, లేక వచ్చిన దుఃఖం వల్లా అయినా.
అఫలం మన్యసే వాఽపి పురుషస్య పరాక్రమమ్ । న చాన్తరేణ కర్మాణి పౌరుషేణ బలోదయః
పురుషుని ప్రయత్నం ఫలితం ఇవ్వదని నీవు అనుకుంటున్నావు. కానీ, కార్యాలు లేకుండా కేవలం ధైర్యంతో బలం కలుగదు.
తదిదం భాషితం వాక్యం తథాచన తథైవ తత్। న చైతదేవం ద్రష్టవ్యమసాధ్యమపి కించన
ఇప్పుడు చెప్పిన మాటలు నిజమే, అలాగే వాటిని అనుసరించాలి. అయినా ఏదీ అసాధ్యం అని చూడకూడదు.
కిం చైతన్మన్యసే కృచ్ఛ్రమస్మాకమవసాదకమ్। కుర్వన్తి తేషాం కర్మాణి యేషాం నాస్తి ఫలోదయః
ఈ కష్టం మనకు నాశనంగా ఎందుకు భావిస్తున్నావు? ఎవరి పనులకు ఫలితం ఉండదో, వాళ్లే బాధపడతారు.
సంపాద్యమానం సమ్యక్వ స్యాత్కర్మ సఫలం ప్రభో। స తథా కృష్ణ వర్తస్వ యథా శర్మ భవేత్పరైః
పని సరిగ్గా జరిగితే అది ఫలితాన్ని ఇస్తుంది, ప్రభూ. కృష్ణా, నీవు ఇతరులకు ఆనందం కలిగించేలా ఆచరించు.
పాణ్డవానాం కురూణాం చ భవాన్నః ప్రథమః సుహృత్। సురాణామసురాణాం చ యథా వీర ప్రజాపతిః
పాండవులకైనా, కౌరవులకైనా నీవే మాకు ముఖ్యమైన మిత్రుడు. దేవతలకు, అసురులకు ప్రజాపతి ఎలా ఉంటాడో, నీవు కూడా అలాగే ఉన్నావు, వీరా.
కురూణాం పాణ్డవానాం చ ప్రతిపత్స్వ నిరామయమ్ । అస్మద్ధితమనుష్ఠానం మన్యే తవ న దుష్కరమ్
కౌరవులు, పాండవులకు మేలు కలిగించు. మన మేలుకోసం నీవు చేయడం కష్టం కాదని నేను నమ్ముతున్నాను.
ఏవం చ కార్యతామేతి కార్యం తవ జనార్దన । గమనాదేవమేవ త్వం కరిష్యసి జనార్దన
ఇలా నీ పని పూర్తయింది, జనార్దనా. నీవు వెళ్ళినద్వారా నీవు నిజంగా కార్యాన్ని చేయగలవు, జనార్దనా.
చికీర్షితమథాన్యత్తే తస్మిన్వీర దురాత్మాని । భవిష్యతి చ తత్సర్వం యథా తవ చికీర్షితమ్
వీరా, నీవు ఇంకేదైనా చేయాలని భావిస్తే, ఆ దుర్మార్గుడు నీ అభిప్రాయానుసారమే అన్నిటిని చేస్తాడు.
శర్మ తైః సహ వా నోఽస్తు తవ వా యచ్చికీర్షితమ్ । విచార్యమాణో యః కామస్తవ కృష్ణ స నో గురుః
కృష్ణా, వారితో కలసి శాంతి కావాలన్నా, లేకపోయినా, నీవు ఏది కోరుతున్నావో, అది మాకు మార్గదర్శకం.
న స నార్హతి దుష్టాత్మా వధం ససుతబాన్ధవః। యేన ధర్మసుతే దృష్టా న సా శ్రీరుపమర్షితా
ఆ దుష్టుడు తన కుమారులతో, బంధువులతో కలసి మరణానికి అర్హుడు కాదు. ఎందుకంటే, ధర్మపుత్రుడు కోల్పోయిన ఐశ్వర్యాన్ని అతడు చూడలేదు.
యచ్చాప్యపశ్యతోపాయం ధర్మిష్ఠం మధుసూదన। ఉపాయేన నృశంసేన హృతా దుర్ద్యూతదేవినా
మధుసూదనా, నీవు ధర్మబద్ధమైన మార్గాన్ని చూసినా, దుర్మార్గమైన జూదంతో ఆమెను అపహరించారు.
కథం హి పురుషో జాతః క్షత్రియేషు ధనుర్ధరః । సమాహూతో నివర్తేత ప్రాణత్యాగేఽప్యుపస్థితే
ధనుర్ధారి అయిన క్షత్రియుడు, ప్రాణాలకు ముప్పు వచ్చినా, పోరుకు పిలవబడినప్పుడు వెనక్కి తగ్గడం ఎలా సాధ్యం?
అధర్మేణ జితాన్దృష్ట్వా వనే ప్రవృజితాంస్తథా। వధ్యతాం మమ వార్ష్ణేయ నిర్గతోఽసౌ సుయోధనః
వారిని అధర్మంతో ఓడించి, అరణ్యంలోకి పంపించిన దుర్యోధనుడిని నేను సంహరిస్తాను, వృష్ణికుల వంశజా.
న చైతదద్భుతం కృష్ణ మిత్రార్థే యచ్చికీర్షసి। క్రియా కథంచ ముఖ్యా స్యాన్మృదునా చేతరేణ వా
కృష్ణా, స్నేహితుల కోసం నీవు చేసే కార్యం ఆశ్చర్యకరం కాదు. ముఖ్యమైన పని మృదువుగా గానీ, వేరే విధంగా గానీ చేయడం ఎలా సాధ్యం?
అథవా మన్యసే జ్యాయాన్వధస్తేషామనన్తరమ్ । తదేవ క్రియతామాశు న విచార్యమతస్త్వయా
లేదా, నీవు వారి మరణమే మంచిదని భావిస్తే, వెంటనే అది చేయించు. ఇక ఆలోచన అవసరం లేదు.
జానాసి హి యథైతేన ద్రౌపదీ పాపబుద్ధినా । పరిక్లిష్టా సభామధ్యే తచ్చ తస్యోపమర్షితమ్
ద్రౌపదిని ఆ పాపబుద్ధి సొమ్ములో ఎలా హింసించాడో, నీవు తెలుసు. ఆమె కూడా దాన్ని భరించింది.
స నామ సమ్యగ్వర్తేత పాణ్డవేష్వితి మాధవ। న మే సఞ్జాయతే బుద్ధిర్బీజముప్తమివోషరే
మాధవా, ఆడు పాండవుల పట్ల న్యాయంగా ప్రవర్తిస్తాడా? అలాంటి ఆలోచన నాకు కలగడం లేదు, ఎండిన భూమిలో విత్తనం వేసినట్టు.
తస్మాద్యన్మన్యసే యుక్తం పాణ్డవానాం హితం చ యత్। తథాఽఽశు కురు వార్ష్ణేయ యన్నః కార్యమనన్తరమ్
కాబట్టి, పాండవులకు ఏది శ్రేయస్కరం, ఏది సముచితం అనిపిస్తే, వెంటనే అది చేయి వృష్ణికుల వంశజా. మాకు తర్వాత చేయవలసినది అదే.
ఏవమేతన్మహాబాహో యథా వదసి పాణ్డవ। పాణ్డవానాం కురూణాం చ ప్రతిపత్స్యే నిరామయమ్। సర్వం త్విదం మమాయత్తం బీభత్సో కర్మణోర్ద్వయోః
మహాబాహువంతుడా, పాండవా, నీవు చెప్పినదే నిజం. నేను పాండవులు, కౌరవులు ఇద్దరికీ సమానంగా వ్యవహరిస్తాను. కానీ ఈ కార్యమంతా నీవు, భీముడు చేసే పనుల మీద ఆధారపడి ఉంది.
క్షేత్రం హి రసవచ్ఛుద్ధం కర్మణైవోపపాదితమ్। ఋతే వర్షాన్న కౌన్తేయ జాతు నిర్వర్తయేత్ఫలమ్
క్షేత్రం ఎంత సారవంతమైనా, పరిశుద్ధమైనా, పనిచేస్తేనే ఫలం ఇస్తుంది. వర్షం లేకుండా, కుంతీపుత్రా, ఎప్పుడూ ఫలం దక్కదు.
తత్ర వై పౌరుషం బ్రూయురాసేకం యత్ర కారితమ్। తత్ర చాపి ధ్రువం పశ్యేచ్ఛోషణం దైవకారితమ్
అక్కడ, నీటిపోసినంత మాత్రాన మనుషుల శ్రమను అంటారు. కానీ ఎండిపోయినప్పుడు అది దైవకృప అని భావిస్తారు.