న చ స్వపిషి జాగర్షి న్యుబ్జః శేషే పరన్తప । ఘోరామశాన్తాం రుశతీం సదా వాచం ప్రభాషసే
పరంతపా, నీవు నిద్రపోవడం లేదు, మెలకువగా ఉండడం లేదు, వంకరగా మడుచుకుని పడుకుని, ఎప్పుడూ భయంకరమైన, ఆగని మాటలు మాట్లాడుతుంటావు.
నిఃశ్వసన్నగ్నివత్తేన సన్తప్తః స్వేన మన్యునా । అప్రశాన్తమనా భీమ సధూమ ఇవ పావకః
భీమా, నీవు అగ్నిలా ఊపిరి తీసుకుంటూ, నీ కోపంలో తగిలి, మనస్సు ఎప్పుడూ ప్రశాంతంగా లేక, పొగతో కూడిన అగ్నిలా ఉంటావు.
ఏకాన్తే నిఃశ్వసఞ్శేపే భారార్త ఇవ దుర్బలః । అపి త్వాం కేచిదున్మత్తం మన్యన్తేఽతద్విదో జనాః
ఒంటరిగా ఉండి, భారంగా, బలహీనంగా ఊపిరి తీసుకుంటూ, కొందరు నీ నిజ స్వభావాన్ని తెలియక, నిన్ను పిచ్చివాడిగా కూడా అనుకుంటారు.
ఆరుజ్య వృక్షాన్నిర్మూలాన్గజః పరిరుజన్నివ । నిఘ్నన్పద్భిః క్షితిం భీమ నిష్టనన్పరిధావసి
భీమా, ఏనుగు చెట్లను పీకి బాధ పెట్టినట్టు, నీవు నీ కాళ్లతో నేలను బలంగా తన్నుతూ, గోడు పెట్టుకుంటూ తిరుగుతుంటావు.
నాస్మిఞ్జనే న రమసే రహః క్షిపసి పాణ్డవ । నాన్యం నిశి దివా చాపి కదాచిదభినన్దసి
పాండవా, ఈ జనంలో నీకు ఆనందం లేదు, ఒంటరిగా కూడా ఉండడం ఇష్టం లేదు, రాత్రి, పగలు ఎప్పుడూ ఎవ్వరితోనూ సంతోషంగా ఉండడం లేదు.
అకస్మాత్స్మయమానశ్చ రహస్యాస్సే రుదన్నివ। జాన్వోర్మూర్ధానమాధాయ చిరమాస్తే ప్రమీలితః
ఒకసారిగా నవ్వుతూ, ఒంటరిగా కూర్చుని ఏడుస్తున్నట్టు, మోకాళ్ల మీద తల పెట్టుకుని, చాలా సేపు మౌనంగా ఉండిపోతావు.
భ్రుకిటిం చ పునః కుర్వన్నోష్ఠౌ చ విదశన్నివ । అభీక్ష్ణం దృశ్యసే భీమ సర్వం తన్మన్యుకారితమ్
భీమా, మళ్లీ మళ్లీ కనురెప్పలు కడుక్కుంటూ, పెదవులు కరుచుకుంటూ, నీవు తరచూ ఇలా కనిపిస్తావు. ఇవన్నీ నీ కోపం వల్లే.
యథా తపురస్తాత్సవితా దృశ్యతే శుక్రముచ్చరన్ । యథా చ పశ్చాన్నిర్ముక్తో ధ్రువం పర్యేతి రశ్మివాన్
ఎలాగైతే సూర్యుడు తూర్పున ప్రకాశిస్తూ కనిపిస్తాడో, తరువాత పశ్చిమ దిశలో తన కిరణాలతో తిరుగుతాడో, అలాగే,
తథా సత్యం బ్రవీమ్యేతన్నాస్తి తస్య వ్యతిక్రమః । హన్తాహం గదయాభ్యేత్య దుర్యోధనమమర్పణమ్
అదే విధంగా, నేను నిజంగా చెబుతున్నాను, దీనిలో ఎలాంటి మార్పు ఉండదు. నేను గదతో దుర్యోధనుని ఎదుర్కొని తప్పక చంపుతాను.
ఇతి స్మ మధ్యే భ్రాతృణాం సత్యేనాలభసే వదామ్। తస్య తే ప్రశమే బుద్ధిర్ధ్రియతేఽద్య పరన్తప
ఇలా నీవు అన్నదమ్ముల మధ్యలో నిజాయితీగా మాట్లాడుతున్నావు. పరంతపా, నేడు నీ మనస్సు శాంతికి మొగ్గు చూపుతోంది.
అహో యుద్ధాభికాఙ్క్షాణాం యుద్ధకాల ఉపస్థితే । చేతాంసి విప్రతీపాని యత్త్వాం భీభీమ విన్దతి
అయ్యో, యుద్ధం కోరుకునే వారికి యుద్ధ సమయం వచ్చినప్పుడు, భీమా, నీ మనస్సు సందేహంలో పడిపోవడం ఎంత ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
అహో పార్థ నిమిత్తాని విపరీతాని పశ్యసి। స్వప్నాన్తే జాగరాన్తే చ తస్మాత్ప్రశమమిచ్ఛసి
అయ్యో, పార్థా, నీవు విపరీతమైన సూచనలు చూస్తున్నావు. కలలు ముగిసినప్పుడు, మెలకువ ముగిసినప్పుడు కూడా, అందుకే నీవు శాంతిని కోరుతున్నావు.
అహో నాశంససే కించిత్పుంస్త్వం క్లీబ ఇవాత్మని । కశ్మలేనాభిపన్నోఽసి తేన తే వికృతం మనః
అయ్యో! నీవు కొంతమాత్రం పురుషత్వాన్ని మాత్రమే చూపిస్తున్నావు, నీలోని బలహీనతతో, నీవు అంతర్గతంగా ఒక నపుంసకుడివలె ఉన్నావు. ఈ బలహీనత నిన్ను పూర్తిగా కమ్మేసింది, అందుకే నీ మనస్సు కలతచెందింది.
ఉద్వేపతే తే హృదయం మనస్తే ప్రతిసీదతి । ఊరుస్తమ్భగృహీతోఽసి తస్మాత్ప్రశమమిచ్ఛసి
నీ హృదయం వణికిపోతుంది, నీ మనస్సు దిగులుతో మునిగిపోతుంది. నీ తొడలు గట్టిగా కట్టుబడినట్లుగా ఉన్నాయి, అందుకే నీవు శాంతిని కోరుతున్నావు.
అనిత్యం కిల మర్త్యస్య పార్థ చిత్తం చలాచలమ్ । వాతవేగప్రచలితా అష్ఠీలా శాల్మలేరివ
పార్థా! మానవుల మనస్సు నిజంగా స్థిరంగా ఉండదు, ఎప్పుడూ మారుతూ ఉంటుంది. అది గాలివేగానికి ఊగిపడే శాల్మలి చెట్టు పత్తివలె చంచలంగా ఉంటుంది.
తవైషా వికృతా బుద్ధిర్గవాం వాగివ మానుషీ । మనాంసి పాణ్డుపుత్రాణాం మఞ్జయత్యప్లవానివ
నీ ఈ వక్రమైన బుద్ధి, మనుషుల మధ్య గోవుల మాటలవలె ఉంది. ఇది పాండవుల మనస్సులను అలలు పడే పడవలవలె కలవరపెడుతుంది.
ఇదం మే మహాదాశ్చర్యం పర్వతస్యేవ సర్పణమ్। యదీదృశం ప్రభాషేథా భీమసేనాసమం వచః
ఇలాంటి మాటలు నీవు మాట్లాడటం నాకు గొప్ప ఆశ్చర్యంగా ఉంది. ఇది కొండపై పాము కనిపించినట్టే వింతగా ఉంది, భీమసేనునితో సమానమైన మాటలు నీవు పలకడం ఆశ్చర్యమే.
స దృష్ట్వా స్వాని కర్మాణి కులే జన్మ చ భారత । ఉత్తిష్ఠస్వ విషాదం మా కృథా వీర స్థిరో భవ
నీ కార్యాలను, నీ వంశాన్ని చూసి, ఓ భారతా! లేచి నిలబడవు. నిరాశలో పడిపోకుము, ఓ వీరా! ధైర్యంగా ఉండు.
న చైతదనురూపం తే యత్తే గ్లానిరరిన్దమ। యదోజసా న లభతే క్షత్రియో న తదశ్రుతే
నీకు ఈ నిరుత్సాహం తగదు, ఓ శత్రువులను జయించేవాడా! క్షత్రియుడు బలంతో పొందలేనిది ఏదీ ఉండదు, అలాంటిది ఎప్పుడూ వినిపించదు.
తథోక్తో వాసుదేవేన నిత్యమన్యురమర్షణః। సదశ్వవత్సమాధావద్బభాషే తదనన్తరమ్
వాసుదేవుడు ఇలా చెప్పిన వెంటనే, ఎప్పుడూ కోపంగా ఉండే, ఓర్పు లేని భీమసేనుడు, మంచి గుర్రంలా ఊగిపడి వెంటనే ఇలా అన్నాడు.
అన్యథా మాం చికీర్షన్తమన్యథా మన్యసేఽచ్యుత। ప్రణీతభావమత్యర్థం యుధి సత్యపరాక్రమమ్
అచ్యుతా! నేను ఎలా అనుకుంటున్నానో కాకుండా నువ్వు వేరేలా భావిస్తున్నావు. నా మనస్సు పూర్తిగా స్థిరంగా ఉంది, యుద్ధంలో నా పరాక్రమం నిజమైనదే.
వేత్సి దాశార్హ సత్యం మే దీర్ఘకాలం సహోషితః। ఉత వా మాం న జానాసి ప్లవన్హృద ఇవాప్లవే
దాశార్హా! నువ్వు నాతో చాలా కాలం గడిపినవాడివి, నన్ను బాగా తెలుసు. లేదా నీకు నేను తెలియనివాడినట్లుగా, నీ మనస్సు అలలో తేలియాడే పడవలా అయిపోయింది.
తస్మాదనభిరుపాభిర్వాగ్భిర్మాం త్వం సమర్చ్ఛసి । కథం హి భీమసేనం మాం జానన్కశ్చన మాధవ
అందుకే నువ్వు నాకు తగని మాటలు చెబుతున్నావు. ఓ మాధవా! నన్ను, భీమసేనుడిని బాగా తెలిసినవాడు వేరేలా ఎలా మాట్లాడగలడు?
బ్రూయాదప్రతిరూపాణి యథా మాం వక్తమర్హసి । తస్మాదిదం ప్రవక్ష్యామి వచనం వృష్ణినన్దన
నాకు తగని మాటలు ఎవరు చెబుతారు? నువ్వు నన్ను గౌరవంగా సంభోదించాలి. అందుకే, ఓ వృష్ణివంశానందనా! ఇప్పుడు నేను నా మాటను చెబుతాను.
ఆత్మనః పౌరుషం చైవ బలం చ న సమం పరైః । సర్వథాఽనార్యకర్మైతత్ప్రశంసా స్వయమాత్మనః
నా పురుషత్వం, నా బలం ఇతరులతో సమానంగా ఉండదు. ఏ విధంగా చూసినా, తనను తాను పొగడటం మంచిది కాదు.
అతివాదాపవిద్ధస్తు వక్ష్యామి బలమాత్మనః । పశ్యేమే రోదసీ కృష్ణ యయోరాసన్నిమాః ప్రజాః
కానీ, నీవు కఠినంగా మాట్లాడినందుకు, నా బలాన్ని చెప్పక తప్పదు. ఓ కృష్ణా! ఈ భూమి, ఆకాశం, వీటిలోని సమస్త ప్రాణులు చూడు.
అచలే చాప్రతిష్ఠే చాప్యనన్తే సర్వమాతరౌ । యదీమే సహసా క్రుద్ధే సమేయాతాం శిలే ఇవ
ఈ రెండు—స్థిరమైనది, చంచలమైనది—అన్నీ సృష్టికి తల్లులైనవి, ఒక్కసారిగా కోపంతో రాళ్లవలె ఎదురెదురుగా వచ్చినా—
అహమేతే నిగృహ్ణీయాం బాహుభ్యాం సచసాచరే । పశ్యైతదన్తరం బాహ్వోర్మహాపరిఘయోరివ
వాటి రెండింటినీ, చలించేవాటినీ, నిలిచేవాటినీ నా చేతులతో ఆపగలను. నా రెండు భుజాల మధ్య ఉన్న ఈ అంతరాన్ని చూడు, ఇవి రెండు గొప్ప ఇనుప దండలవలె ఉన్నాయి.
య ఏతత్ప్రాయ ముచ్యేత న తం పశ్యామి పురూషమ్। హిమవాంశ్చ సముద్రశ్చ వజ్రీ వా బలమిత్స్వయమ్
ఈ పట్టు నుండి తప్పించుకోగలిగిన మనిషిని నేను ఎవరినీ చూడలేదు. హిమవంతుడు అయినా, సముద్రం అయినా, వజ్రాయుధంతో ఉన్న ఇంద్రుడైనా తమ బలాన్ని పరీక్షించాలనుకున్నా వీలు లేదు.
మయాభిపన్నం త్రాయేరన్బలమాస్థాయ న త్రయః । యుద్ధార్హాన్క్షత్రియాన్సర్వాన్పాణ్డవేష్వాతతాయినః
నేను ఎవరినైనా పట్టుకున్నప్పుడు, వారు ఎంత బలంగా ఉన్నా, ఆ ముగ్గురు కలిసి కూడా అతన్ని రక్షించలేరు. పాండవులకు శత్రువులైన క్షత్రియులందరితో యుద్ధానికి నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.