పితా రాజా చ వృద్ధశ్చ సర్వథా మానమర్హతి। తస్మాన్మాన్యశ్చ పూజ్యశ్చ ధృతరాష్ట్రో జనార్దన
తండ్రి, రాజు, వృద్ధుడు—వీరు ఎప్పుడూ గౌరవానికి అర్హులు. అందుకే ధృతరాష్ట్రుడు గౌరవించవలసినవాడు, పూజించవలసినవాడు, జనార్దన.
పుత్రస్నేహశ్చ బలవాన్ధృతరాష్ట్రస్య మాధవ । స పుత్రవశమాపన్నః ప్రణిపాతం ప్రహాస్యతి
ధృతరాష్ట్రునికి తన కుమారుడిపై ప్రేమ చాలా ఎక్కువ, మాధవా. కుమారుని మాటలు విని, ఆయన తలవంచడం వదిలేస్తాడు.
తత్ర కిం మన్యసే కృష్ణ ప్రాప్తకాలమనన్తరమ్ । కథమర్థాచ్చ ధర్మాచ్చ న హీయేమహి మాధవ
కృష్ణా, ఇప్పుడు ఏది సమయానికి తగినది అని నువ్వు ఏమనుకుంటావు? ధనం, ధర్మం రెండూ పోకుండా ఎలా ఉండాలి, మాధవా?
ఈదృశేఽత్యర్థకృచ్ఛ్రేఽస్మిన్కమన్యం మధుసూదన। ఉపసంప్రష్టుమర్హామి త్వామృతే పురుషోత్తమ
ఇలాంటి తీవ్రమైన కష్ట సమయంలో, మధుసూదనా, నిన్ను తప్ప మరెవరినీ అడగడం నాకు ఇష్టం లేదు, పురుషోత్తమా.
ప్రియశ్చ ప్రియకామశ్చ గతిజ్ఞః సర్వకర్మణామ్। కో హి కృష్ణాస్తి నస్త్వాదృక్సర్వనిశ్చయవిత్సుహృత్
మా కోసం ప్రాణంగా ఉండి, మాకు మేలు కోరుతూ, అన్ని మార్గాలు తెలిసిన, అన్ని విషయాల్లో నిర్ణయం చెప్పగల స్నేహితుడు నువ్వే కృష్ణా, ఇంకెవరు ఉన్నారు?
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ ధర్మరాజం జనార్దనః । ఉభయోరేవ వామర్థే యాస్యామి కురుసంసదమ్
ఇలా అడిగిన ధర్మరాజునికి జనార్దనుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: "రెండు పక్షాల కోసం నేను కౌరవ సభకు వెళ్తాను."
శమం తత్ర లభేయం చేద్యుష్మదర్థమహాపయన్ । పుణ్యం మే సుమహద్రాజంశ్చరితం స్యాన్మహాఫలమ్
అక్కడ శాంతిని సాధించగలిగితే, నీకోసం ఎంత త్యాగమైనా చేసినా, రాజా, అది నాకు గొప్ప పుణ్యంగా, మహా ఫలితంగా ఉంటుంది.
మోచయేయం మృత్యుపాశాత్సంరబ్ధాన్కురుసృఞ్జయాన్। పాణ్డవాన్ధార్తరాష్ట్రాంశ్చ సర్వాం చ పృథివీమిమామ్
కోపంతో ఉన్న కౌరవులు, శృంజయులు, పాండవులు, ధృతరాష్ట్రుని సంతానం, ఈ భూమంతా మరణపు ఉచ్చు నుంచి విడిపించాలనుకుంటాను.
న మమైతన్మతం కృష్ణ యత్త్వం యాయాః కురూన్ప్రతి । సుయోధనః సూక్తమపి న కరిష్యతి తే వచః
కృష్ణా, నువ్వు కౌరవుల దగ్గరకు పోవాలని నేను అనుకోవడం లేదు. ఎందుకంటే, నువ్వు ఎంత మంచి మాటలు చెప్పినా, సుయోధనుడు వినడు.
సమేతం పార్థివం క్షత్రం దుర్యోధనవశానుగమ్। తేషాం మధ్యావతరణం తవ కృష్ణ న రోచయే
అక్కడ రాజులు అందరూ దుర్యోధనుడి వశంలో ఉన్నారు. వారి మధ్యకు నువ్వు వెళ్లడం నాకు నచ్చదు, కృష్ణా.
న హి నః ప్రీణయేద్ద్రవ్యం న దేవత్వం కుతః సుఖమ్। న చ సర్వామరైశ్వర్యం తవ ద్రోహేణ మాధవ
నిన్ను మోసం చేసి వచ్చిన ధనం, దేవత్వం, ఎలాంటి సుఖమైనా మాకు ఇష్టం లేదు, మాధవా. నీకు ద్రోహం చేసి వచ్చిన ఐశ్వర్యం మాకు అవసరం లేదు.
జానామ్యేతాం మహారాజ ధార్తరాష్ట్రస్య పాపతామ్। అవాచ్యాస్తు భవిష్యామః సర్వలోకే మహీక్షితాం
మహారాజా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడి చెడు స్వభావం నాకు బాగా తెలుసు. మేము భూమిపై ఉన్న రాజులు అందరూ లోకంలో అపకీర్తి చెందుతాము.
న చాపి మమ పర్యాప్తాః సహితాః సర్వపార్థివాః । క్రుద్ధస్య సంయుగే స్థాతుం సింహస్యేవేతరే మృగాః
నా కోపం వచ్చినప్పుడు, యుద్ధంలో అన్ని రాజులు కలిసికూడినా నాకు ఎదురు నిలబడలేరు. అది సింహానికి ఎదురయ్యే ఇతర జంతువుల్లా ఉంటుంది.
అథ చేత్తే ప్రవర్తేరన్మయి కించిదసాంప్రతమ్। నిర్దహేయం కురూన్సర్వానితి మే ధీయతే మతిః
వారు ఏదైనా అనుచితంగా నాతో ప్రవర్తిస్తే, నేను కౌరవులను పూర్తిగా నాశనం చేయగలను — ఇదే నా దృఢ సంకల్పం.
న జాతు గమనం పార్థ భవేత్తత్ర నిరర్థకమ్ । అర్థప్రాప్తిః కదాచిత్స్యాదన్తతో వాప్యవాచ్యతా
పార్థా, అక్కడికి వెళ్లడం ఎప్పుడూ వృథా కాదు; కొన్నిసార్లు లాభం కలుగుతుంది, లేనిపక్షంలోనైనా అపవాదం తప్పించుకోవచ్చు.
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ ధర్మరాజో జనార్దనమ్ । భాతౄణాం సమవేతానాం సకాశే పురుషోత్తమమ్
ఇలా విన్న యుధిష్ఠిరుడు, తన అన్నదమ్ముల సమక్షంలో జనార్దనుడికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
యత్తుభ్యం రోచతే కృష్ణ స్వస్తి ప్రాప్నుహి కౌరవాన్। కృతార్థం స్వస్తిమన్తం త్వాం ద్రక్ష్యామి పునరాగతమ్
కృష్ణా, నీకు నచ్చినదేదైనా చేయి; కౌరవులకు మేలు కలిగించు. నీవు విజయవంతంగా, సుఖంగా తిరిగి రావాలని ఆశిస్తున్నాను.
విష్వక్సేన కురూన్గత్వా భరతాఞ్శమయన్ప్రభో। యథా సర్వే సుమనసః సహ స్యామ సుచేతసః
ప్రభూ, నువ్వు కౌరవుల వద్దకు వెళ్లి, భరతులను ఒప్పించి, మనందరం సంతోషంగా, ప్రశాంతంగా కలిసుండాలని కోరుకుంటున్నాను.
భ్రాతా చాసి సఖా చాసి బీభత్సోర్మమ చ ప్రియః। సౌహృదేనావిశఙ్ఖ్యోఽసి స్వస్తి ప్రాప్నుహి భూతయే
నీవు నా అన్నవు, స్నేహితుడవు, అర్జునుడికి కూడా ప్రియమైనవాడవు. నీ స్నేహభావం వల్ల నిన్ను ఎవరూ అనుమానించరు. అందరికీ మేలు కలిగిస్తూ సురక్షితంగా తిరిగి రా.
అస్మాన్వేత్థ పరాన్వేత్థ వేత్థార్థాన్వేత్థ భాషితుమ్। యద్యదస్మద్ధితం కృష్ణ తత్తద్వాచ్యః సుయోధనః
నువ్వు మమ్మల్ని, వారిని, ఏం చెప్పాలో, ఏం చేయాలో అన్నీ బాగా తెలుసు. మాకు మేలు కలిగేది ఏదైతే ఉందో, కృష్ణా, అది సుయోధనునికి చెప్పు.
యద్యద్ధర్మేణ సంయుక్తముపపద్యేద్ధితం వచః। తత్తత్కేశవ భాషేథాః సాన్త్వం వా యది వేతరత్
కేశవా, ధర్మానికి అనుగుణంగా, మేలు కలిగించే మాటలు ఏవైతే ఉన్నాయో, అవే మాట్లాడు. అవి శాంతియుతమైనవైనా, వేరేవైనా పరవాలేదు.
సఞ్జయస్య శ్రుతం వాక్యం భవతశ్చ శ్రుతం మయా। సర్వం జానామ్యభిప్రాయం తేషాం చ భవతశ్చ యః
సంజయుడు చెప్పిన మాటలు, నీవు చెప్పిన మాటలు రెండూ నేను విన్నాను. వారికీ నీకూ ఉన్న ఉద్దేశ్యాన్ని పూర్తిగా తెలుసు.
తవ ధర్మాశ్రితా బుద్ధిస్తేషాం వైరాశ్రయా మతిః। యదయుద్ధేన లభ్యేత తత్తే బహుమతం భవేత్
నీ మనసు ధర్మాన్ని ఆశ్రయించిందీ, వారి మనసు శత్రుత్వాన్ని పట్టుకుంది. యుద్ధం లేకుండా దక్కేదే నీకు ఎక్కువ విలువైనది.
న చైవం నైష్ఠికం కర్మ క్షత్రియస్య విశాంపతే। ఆహురాశ్రమిణః సర్వే న భైక్షం క్షత్రియశ్చరేత్
ఇలాంటి ప్రవర్తన క్షత్రియునికి తుదికర్తవ్యంగా చెప్పబడలేదు, రాజా. ఆశ్రమంలో ఉండేవారు అందరూ, క్షత్రియుడు భిక్షాటన చేయకూడదని అంటారు.
జయో వధో వా సఙ్గ్రామే ధాత్రాఽఽదిష్టః సనాతనః। స్వధర్మః క్షత్రియస్యైష కార్పణ్యం న ప్రశత్యతే
పోరులో విజయం లేదా మరణం అనేది పురాతన కాలం నుంచే విధించిన విధి. ఇది క్షత్రియుని నిజమైన ధర్మం — భయభ్రాంతికి ఇక్కడ చోటు లేదు.
న హి కార్పణ్యమాస్థాయ శక్యా వృత్తిర్యుధిష్ఠిర । విక్రమస్వ మహాబాహో జహి శత్రూన్పరన్తప
యుధిష్ఠిరా, నీచత్వాన్ని ఆశ్రయించి జీవనం సాగించలేవు. మహాబాహువైన నీవు ధైర్యంగా ముందుకు వెళ్లి, శత్రువులను జయించు.
అతిగృద్ధాః కృతస్నేహా దీర్ఘకాలం సహోషితాః । కృతమిత్రాః కృతబలా ధార్తరాష్ట్రాః పరన్తప
పరంతపా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు అత్యంత లోభులు, బలమైన మైత్రీలు కట్టుకున్నారు, చాలా కాలంగా కలిసి ఉన్నారు, మిత్రులను సంపాదించుకున్నారు, బలాన్ని కూడగట్టుకున్నారు.
న పర్యాయోఽస్తి యత్సామ్యం త్వయి కుర్యుర్విశాంపతే । బలవత్తాం హి మన్యన్తే భీష్మద్రోణకృపాదిభిః
రాజా, వారు నీతో సమానంగా ఉండాలని ఎప్పుడూ కోరరు. భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు వంటి వారి వల్ల తామే బలవంతులమని భావిస్తున్నారు.
యావచ్చ మార్దవేనైతాన్రాజన్నుపచరిష్యసి। తావదేతే హరిష్యన్తి తవ రాజ్యమరిన్దమ
రాజా, నువ్వు వారికి మృదువుగా ప్రవర్తించేంత కాలం, వారు నీ రాజ్యాన్ని దోచుకుంటూనే ఉంటారు, శత్రువులను జయించేవాడా.
నానుక్రోశాన్న కార్పణ్యాన్న చ ధర్మార్థకారణాత్। అలం కర్తుం ధార్తరాష్ట్రస్తవ కామమరిన్దమ
కరుణతోనైనా, నీచత్వంతోనైనా, ధర్మం లేదా లాభం కోసమోనైనా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు ఎప్పుడూ నీ మేలు కోసం పని చేయడు, శత్రువులను జయించేవాడా.