యే యే లోకాః పార్థివేన్ద్రప్రధానా- స్త్వయా భుక్తా యం చ కాలం యథావత్। తాన్మే రాజన్బ్రూహి సర్వాన్యథావ- త్క్షేత్రజ్ఞవద్భాషసే త్వం హి ధర్మాన్
రాజా! భూమిపై రాజులలో ముఖ్యుడవైన నువ్వు అనుభవించిన అన్ని లోకాలు, ఎంతకాలం అనుభవించావో నన్ను చెప్పు. నీవు ధర్మాన్ని తెలిసినవాడిగా ఉన్నావు కాబట్టి, నిజంగా ఉన్నట్లే వివరించు.
రాజాఽహమాసమిహ సార్వభౌమ- స్తతో లోకాన్మహతశ్చాజయం వై। తత్రావసం వర్షసహస్రమాత్రం తతో లోకం పరమస్మ్యభ్యుపేతః
నేను ఒకప్పుడు ఇక్కడ సామ్రాట్గా ఉండేవాడిని. ఆ తరువాత గొప్ప లోకాలను జయించాను. అక్కడ వెయ్యేళ్లు ఉండి, ఆ తరువాత మరింత ఉన్నతమైన లోకాన్ని పొందాను.
తతః పురీం పురుహూతస్య రమ్యాం సహస్రద్వారాం శతయోజనాయతామ్। అధ్యావసం వర్షసహస్రమాత్రం తతో లోకం పరమస్మ్యభ్యుపేతః
ఆ తరువాత ఇంద్రుని అందమైన నగరంలో, వెయ్యి తలుపులు, వంద యోజనాల పొడవు ఉన్న నగరంలో వెయ్యేళ్లు నివసించాను. ఆ తరువాత మరింత ఉన్నత లోకాన్ని పొందాను.
తతో దివ్యమజరం ప్రాప్య లోకం ప్రజాపతేర్లోకపతేర్దురాపమ్। తత్రావసం వర్షసహస్రమాత్రం తతో లోకం పరమస్మ్యభ్యుపేతః
తర్వాత, ప్రజాపతి అయిన లోకపతికి కూడా అందని, అమరమైన దివ్య లోకాన్ని పొందాను. అక్కడ కూడా వెయ్యేళ్లు ఉండి, ఆ తరువాత మరింత ఉన్నత లోకాన్ని పొందాను.
స దేవదేవస్య నివేశనే చ విహృత్య లోకానవసం యథేష్టమ్। సంపూజ్యమానస్త్రిదశైః సమస్తై- స్తుల్యప్రభావద్యుతిరీశ్వరాణామ్
అక్కడ దేవతల దేవుడు నివసించే స్థలంలో, అతడు తన ఇష్టానుసారం అన్ని లోకాల్లో సుఖంగా విహరించాడు. అన్ని దేవతలు అతనిని ఘనంగా సత్కరించాయి. దేవతాధిపతులకు సమానమైన ప్రభావం, తేజస్సుతో అతడు అక్కడ వెలిగిపోయాడు.
తథాఽఽవసం నన్దనే కామరూపీ సంవత్సరాణామయుతం శతానామ్। సహాప్సరోభిర్విహరన్పుణ్యగన్ధా- న్పశ్యన్నగాన్పుష్పితాంశ్చారురూపాన్
అలాగే నందనవనంలో, కావలసిన రూపాన్ని ధరించగలిగే అతడు, అప్సరసలతో కలిసి, పరిమళభరితమైన, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన అందమైన చెట్లను చూస్తూ, లక్ష సంవత్సరాలు ఆనందంగా గడిపాడు.
తత్ర స్థితం మాం దేవ సుఖేషు సక్తం కాలేఽతీతే మహతి తతోఽతిమాత్రమ్। దూతో దేవానామబ్రవీదుగ్రరూపో ధ్వంసేత్యుచ్చైస్త్రిః ప్లుతేన స్వరేణ
అక్కడ నేను సుఖాలలో మునిగి ఉండగా, చాలా కాలం గడిచిన తర్వాత, దేవతల దూత ఒకడు భయంకరమైన రూపంతో వచ్చి, గంభీరమైన స్వరంతో మూడు సార్లు 'పడిపో' అని గట్టిగా అరవడం వినిపించింది.
ఏతావన్మే విదితం రాజసింహ తతో భ్రష్టోఽహం నన్దనాత్క్షీణపుణ్యః। వాచోఽశ్రౌషం చాన్తరిక్షే సురాణాం సానుక్రోంశాః శోచతాం మాం నరేన్ద్ర
రాజసింహా! నాకు తెలిసింది ఇంతవరకే. ఆ తర్వాత నా పుణ్యం తగ్గిపోవడంతో నేను నందనవనంనుంచి పడిపోయాను. ఆ సమయంలో ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు, దయతో నన్ను చూసి, విచారిస్తూ మాట్లాడిన మాటలు నేను విన్నాను, నరేంద్ర.
అహో కష్టం క్షీణపుణ్యో యయాతిః పతత్యసౌ పుణ్యకృత్పుణ్యకీర్తిః। తానబ్రువం పతమానస్తతోఽహం సతాం మధ్యే నిపతేయం కథం ను
అయ్యో! ఎంత దురదృష్టం! పుణ్యకర్మలు చేసి, మంచి పేరు పొందిన యయాతి పుణ్యం తగ్గిపోవడంతో ఇప్పుడు పడిపోతున్నాడు. పడిపోతున్నప్పుడు నేను ఇలా అనుకున్నాను: 'ధర్మవంతుల మధ్య నేను ఎలా పడిపోవాలి?'
తైరాఖ్యాతా భవతాం యజ్ఞభూమిః సమీక్ష్య చేమాం త్వరితముపాగతోఽస్మి। హవిర్గన్ధం దేశికం యజ్ఞభూమే- ర్ధూమాపాఙ్గం ప్రతిగృహ్య ప్రతీతః
అప్పుడు వారు మీ యజ్ఞభూమి గురించి నాకు చెప్పారు. దాన్ని చూసి నేను వెంటనే ఇక్కడికి వచ్చాను. హవిస్సు పరిమళాన్ని, యజ్ఞస్థలంలో పొగను గమనించి, నిశ్చయంగా ఇక్కడకు చేరుకున్నాను.
యదాఽవసో నన్దనే కామరూపీ సంవత్సరాణామయుతం శతానామ్। కిం కారణం కార్తయుగప్రధాన హిత్వా చ త్వం వసుధామన్వపద్యః
నీవు నందనవనంలో కావలసిన రూపాన్ని ధరించి లక్ష సంవత్సరాలు గడిపినప్పుడు, కృతయుగంలో ప్రథముడవైన నీవు, ఆ స్వర్గాన్ని వదిలి భూమికి ఎందుకు వచ్చావో చెప్పు.
జ్ఞాతిః సుహృత్స్వజనో వా యథేహ క్షీణే విత్తే త్యజ్యతే మానవైర్హి। తథా తత్ర క్షీణపుణ్యం మనుష్యం త్యజన్తి సద్యః సేశ్వరా దేవసఙ్ఘాః
ఇక్కడ ధనం పోయినప్పుడు బంధువులు, స్నేహితులు, స్వజనులు మనిషిని వదిలిపెడతారు. అలాగే అక్కడ పుణ్యం తగ్గిపోయినప్పుడు దేవతలు, వారి అధిపతి సహా, ఆ మనిషిని వెంటనే వదిలిపెడతారు.
తస్మిన్కథం క్షీణపుణ్యా భవన్తి సంముహ్యతే మేఽత్ర మనోఽతిమాత్రమ్। కిం వా విశిష్టాః కస్య ధామోపయాన్తి తద్వై బ్రూహి క్షేత్రవిత్త్వం మతో మే
అక్కడ పుణ్యం ఎలా తగ్గిపోతుంది? ఈ విషయంలో నా మనస్సు చాలా అయోమయంగా ఉంది. ఎవరు ఏ లోకాన్ని పొందుతారు? దానికి కారణం ఏమిటి? నీవు ఈ విషయాల్లో నిపుణుడవని నేను భావిస్తున్నాను, దయచేసి వివరంగా చెప్పు.
ఇమం భౌమం నరకం తే పతన్తి లలాప్యమానా నరదేవ సర్వే। తే కఙ్కగోమాయుబలాశనార్థే క్షీణే పుణ్యే బహుధా ప్రవ్రజన్తి
నరదేవా! ఈ భౌమ నరకంలో పడిపోయినవారు అందరూ, కాకులు, నక్కలు, కుక్కలు తినే ఆహారం కోసం తిప్పబడుతూ, ఎన్నో రూపాల్లో బాధపడతారు. పుణ్యం తగ్గిపోయినప్పుడు వారు ఇలా విహరిస్తారు.
తస్మాదేతద్వర్జనీయం నరేన్ద్ర దుష్టం లోకే గర్హణీయం చ కర్మ। ఆఖ్యాతం తే పార్థివ సర్వమేవ భూయశ్చేదానీం వద కిం తే వదామి
అందువల్ల, నరేంద్రా! ఈ లోకంలో చెడ్డ పనులు, అపఖ్యాతి తెచ్చే కార్యాలు తప్పక నివారించాలి. రాజా! ఇవన్నీ నీకు చెప్పాను. ఇంకా ఏదైనా వినాలనుకుంటే, నీవు అడిగితే నేను చెబుతాను.
యదా తు తాన్వితుదన్తే వయాంసి తథా గృధ్రాః శితికణ్ఠాః పతఙ్గాః। కథం భవన్తి కథమాభవన్తి న భౌమమన్యం నరకం శృణోమి
పక్షులు, గిడ్డలు, కాకులు, పురుగులు వారిని దాడి చేసే సమయంలో, ఇది ఎలా జరుగుతుంది? వారు ఎలా అవుతారు? భూమిపై ఇంకొక నరకం ఉందని నేను వినలేదు.
ఊర్ధ్వం దేహాత్కర్మణో జృమ్భమాణా- ద్వ్యక్తం పృథివ్యామనుసంచరన్తి। ఇమం భౌమం నరకం తే పతన్తి నావేక్షన్తే వర్షపూగాననేకాన్
శరీరం విడిచిన తర్వాత, కర్మఫలాలు వికసిస్తూ, వారు భూమిపై స్పష్టంగా తిరుగుతారు. వారు ఈ భౌమ నరకంలో పడిపోతారు. ఎన్నో సంవత్సరాలు అక్కడ నుండి బయటపడలేరు.
షష్టిం సహస్రాణి పతన్తి వ్యోమ్ని తథా అశీతిం పరివత్సరాణి। తాన్వై తుదన్తి పతతః ప్రపాతం భీమా భౌమా రాక్షసాస్తీక్ష్ణదంష్ట్రాః
వారు ఆకాశంలో అరవై వేల మంది పడిపోతారు. అలాగే, ఎనభై సంవత్సరాలు అక్కడ తిరుగుతారు. పడిపోతున్నప్పుడు, భయంకరమైన, పదునైన పళ్లతో ఉన్న భౌమ రాక్షసులు వారిని బాధిస్తారు.
యదేనసస్తే పతతస్తుదన్తి భీమా భౌమా రాక్షసాస్తీక్ష్ణదంష్ట్రాః। కథం భవన్తి కథమాభవన్తి కథంభూతా గర్భభూతా భవన్తి
ఆ భయంకరమైన, పదునైన పళ్లతో ఉన్న భౌమ రాక్షసులు పడిపోతున్నవారిని ఏ విధంగా బాధిస్తారు? ఇది ఎలా జరుగుతుంది? వారు గర్భరూపంలో ఎలా అవుతారు?
అస్రం రేతః పుష్పఫలానుపృక్త- మన్వేతి తద్వై పురుషేణ సృష్టమ్। స వై తస్యా రజ ఆపద్యతే వై స గర్భభూతః సముపైతి తత్ర
రక్తం, వీర్యం, పువ్వులు, పండ్లతో కలిసిన పదార్థాలు — ఇవన్నీ మనిషి సృష్టించినవే. అవి స్త్రీలోని రజస్సులో చేరి, అక్కడ గర్భరూపంగా మారతాయి.
వనస్పతీనోషధీశ్చావిశన్తి ఆపో వాయుం పృథివీం చాన్తరిక్షమ్। చతుష్పదం ద్విపదం చాతి సర్వ- మేవంభూతా గర్భభూతా భవన్తి
వారు వృక్షాలు, ఔషధాలు, నీరు, గాలి, భూమి, ఆకాశంలోనూ, నలుగురు కాళ్లు ఉన్నవారిలోనూ, ఇద్దరు కాళ్లు ఉన్నవారిలోనూ ప్రవేశిస్తారు. ఇలా వారు గర్భరూపంగా అవుతారు.
అన్యద్వపుర్విదధాతీహ గర్భ- ముతాహోస్విత్స్వేన కాయేన యాతి। ఆపద్యమానో నరయోనిమేతా- మాచక్ష్వ మే సంశయాత్ప్రబ్రవీమి
ఇక్కడ గర్భంలో వేరే శరీరాన్ని ధరిస్తారా? లేక తమ శరీరంతోనే ప్రవేశిస్తారా? మనుష్యునిగా ఎలా పుడతారో నాకు సందేహంగా ఉంది. దయచేసి వివరంగా చెప్పు.
శరీరదేహాతిసముచ్ఛ్రయం చ చక్షుఃశ్రోత్రే లభతే కేన సంజ్ఞామ్। ఏతత్తత్త్వం సర్వమాచక్ష్వ పృష్టః క్షేత్రజ్ఞం త్వాం తాత మన్యామ సర్వే
ఈ శరీరానికి ఇంత గొప్ప ఆకారం ఎలా వస్తుంది? కళ్లకు, చెవులకు వాటి పనులు ఎలా కలుగుతాయి? నీవు అడిగినప్పుడు ఈ సత్యాన్ని పూర్తిగా చెప్పు. ఎందుకంటే మేమంతా నిన్ను, తాత, ఈ శరీరాన్ని తెలిసినవాడివిగా భావిస్తున్నాము.
వాయుః సముత్కర్షతి గర్భయోని- మృతౌ రేతః పుష్పఫలానుపృక్తమ్। స తత్ర తన్మాత్రకృతాధికారః క్రమేణ సంవర్ధయతీహ గర్భమ్
గర్భంలో వాయువు శిశువును పెంచుతుంది. మరణ సమయంలో, పుష్పం, ఫలం తో కూడిన బీజం బయటకు వెళుతుంది. అక్కడ, సూక్ష్మభూతాలపై అధికారంతో, అది ఈ లోకంలో శిశువును క్రమంగా అభివృద్ధి చేస్తుంది.
స జాయమానో విగృహీతమాత్రః సంజ్ఞామధిష్ఠాయ తతో మనుష్యః। స శ్రోత్రాభ్యాం వేదయతీహ శబ్దం స వై రూపం పశ్యతి చక్షుషా చ
శిశువు జన్మించిన వెంటనే శరీరాన్ని స్వీకరించి, మనిషిగా అవగాహనను పొందుతాడు. అప్పుడు చెవులతో శబ్దాన్ని తెలుసుకుంటాడు, కళ్లతో రూపాన్ని చూస్తాడు.
ఘ్రాణేన గన్ధం జిహ్వయాఽథో రసం చ త్వచా స్పర్శం మనసా వేదభావమ్। ఇత్యష్టకేహోపహితం హి విద్ధి మహాత్మనః ప్రాణభృతః శరీరే
ముక్కుతో వాసనను, నాలుకతో రుచిని, చర్మంతో తాకిడిని, మనసుతో భావాన్ని తెలుసుకుంటాడు. ఇలా, మహాత్ముడు అయిన జీవి శరీరంలో ఎనిమిది ఇంద్రియాలతో కూడి ఉంటాడు అని తెలుసుకో.
యః సంస్థితః పురుషో దహ్యతే వా నిఖన్యతే వాపి నికృష్యతే వా। అభావభూతః స వినాశమేత్య కేనాత్మానం చేతయతే పరస్తాత్
ఆ పురుషుడు శరీరంలో ఉండగా కాల్చినా, పాతిపెట్టినా, పారేసినా, అతడు లేనివాడై నశించిన తర్వాత, ఆత్మ మరల ఎలా తనను తాను తెలుసుకుంటుంది?
హిత్వా సోఽసూన్సుప్తవన్నిష్టనిత్వా పురోధాయ సుకృతం దుష్కృతం వా। అన్యాం యోనిం పవనాగ్రానుసారీ హిత్వా దేహం భజతే రాజసింహ
ఆత్మ, నిద్రలో ఉన్నట్టు ప్రాణాలను వదిలి, చేసిన మంచి చెడు పనులను వెనక్కి వదిలి, గాలిపాటను అనుసరించి, ఈ శరీరాన్ని విడిచి మరొక గర్భాన్ని పొందుతుంది, రాజసింహా.
పుణ్యాం యోనిం పుణ్యకృతో వ్రజన్తి పాపాం యోనిం పాపకృతో వ్రజన్తి। కీటాః పతఙ్గాశ్చ భవన్తి పాపా న మే వివక్షాస్తి మహానుభావ
మంచి పనులు చేసినవారు పుణ్యమైన గర్భాన్ని పొందుతారు. చెడు పనులు చేసినవారు పాపమైన గర్భాన్ని పొందుతారు. పాపులు పురుగులు, చిమ్మలు అవుతారు. మహానుభావా, దీనిపై నాకు ఇంకా చెప్పాలనే ఆసక్తి లేదు.
చతుష్పదా ద్విపదాః షట్పదాశ్చ తథాభూతా గర్భభూతా భవన్తి। ఆఖ్యాతమేతన్నిఖిలేన సర్వం భూయస్తు కిం పృచ్ఛసి రాజసింహ
నాలుగు కాళ్లు, రెండు కాళ్లు, ఆరు కాళ్లు ఉన్న జీవులు కూడా ఇలాగే గర్భంలో పుడతారు. ఇవన్నీ నీకు పూర్తిగా వివరించాను. ఇంకా ఏమి అడగాలనుకుంటున్నావు, రాజసింహా?