యద్వా పరమకం తేజో యేన యుక్తా దివౌకసః। మమాప్యనుపమం భూయో దేవేభ్యో విద్ధి భారత
దేవతలకు ఉన్న పరమమైన తేజస్సు ఏదైనా, భారతా, అది నాకున్న తేజస్సుతో పోల్చితే ఏమాత్రం కాదు. నా తేజస్సు వారికి అందని విధంగా ఉంది.
విదీర్యమాణాం వసుధాం గిరీణాం శిఖరాణి చ। లోకస్య పశ్యతో రాజన్స్థాపయామ్యభిమన్త్రణాత్
రాజా, భూమి చీలిపోతున్నప్పుడు, పర్వత శిఖరాలు విరిగిపోతున్నప్పుడు, ప్రపంచం చూస్తుండగా నేను మంత్రబలం వలన వాటిని నిలిపేస్తాను.
చేతనాచేతనస్యాస్య జఙ్గమస్థావరస్య చ। వినాశాయ సముత్పన్నమహం ఘోరం మహాస్వనమ్
ఈ జగత్తులో చైతన్యం ఉన్నవారు, లేనివారు, కదిలే వారు, నిలిచే వారు — వీరి వినాశనానికి నేను భయంకరమైన గొప్ప శబ్దంతో ఉద్భవిస్తాను.
అశ్మవర్షం చ వాయుం చ శమయామీహ నిత్యశః । జగతః పశ్యతోఽభీక్ష్ణం భూతానామనుకమ్పయా
ప్రపంచం చూస్తుండగా, భూతాల పట్ల కరుణతో నేను ఎప్పుడూ ఇక్కడ రాళ్ల వానను, గాలిని శాంతింపజేస్తూ ఉంటాను.
స్తమ్భితాస్వప్సు గచ్ఛన్తి మయా రథపదాతయః। దేవాసురాణాం భావానామహమేకః ప్రవర్తితా
నీటిని నేను నియంత్రించినప్పుడు, రథాలు, కాలాళ్లు ముందుకు సాగుతారు. దేవతలు, అసురుల స్థితులను నేను ఒక్కడే నడిపిస్తాను.
అక్షౌహిణీభిర్యాన్దేశాన్యామి కార్యేణ కేనచిత్ । తత్రాపో మే ప్రవర్తన్తే యత్ర యత్రాభికామయే
ఏ ప్రాంతానికి నేను నా సైన్యాలతో ఏ పని కోసం వెళ్ళినా, అక్కడ నీళ్లు నా ఇష్టానికి అనుగుణంగా ప్రవహిస్తాయి.
భయానకాని విషయే వ్యాలాదీని న సన్తి మే । మన్త్రగుప్తాని భూతాని న హింసన్తి యంకరాః
నా ప్రాంతంలో పాములు వంటి భయంకరమైన జంతువులు ఉండవు. మంత్రబలంతో రక్షించబడిన భూతాలు నా పనిని చేసే వారిని హింసించవు.
నికామవర్షీ పర్జన్యో రాజన్విషయవాసినామ్। ధర్మిష్ఠాశ్చ ప్రజాః సర్వా ఈతయశ్చ న సన్తి మే
రాజా, నా ప్రాంత ప్రజలకు మేఘుడు సమృద్ధిగా వర్షం కురిపిస్తాడు. నా ప్రజలందరూ ధర్మబద్ధంగా ఉంటారు, నాకు ఎలాంటి అపాయాలు ఉండవు.
అశ్వినావథ వాయ్వగ్నీ మరుద్భిః సహ వృత్రహా। ధర్మశ్చైవ మయా ద్విష్టాన్నోత్సహన్తేఽభిరక్షితుమ్
నన్ను ద్వేషించే వారిని రక్షించాలనే ఆశ్వినులు, వాయువు, అగ్ని, మరుతులు, వృత్రహా, ధర్ముడు కలిసికూడినా, వారు రక్షించలేరు.
యది హ్యేతే సమర్థాః స్యుర్మద్ద్విషస్త్రాతుమఞ్జసా। న స్మ త్రయోదశ సమాః పార్థా దుఃఖభవాప్నుయుః
వారు నిజంగా నన్ను ద్వేషించే వారిని రక్షించగలిగే శక్తి కలిగి ఉంటే, పాండవులు పదమూడు సంవత్సరాలు బాధలు అనుభవించేవారు కాదు.
నైవ దేవా న గన్ధర్వా నాసురా న చ రాక్షసాః। శక్తాస్త్రాతుం మయా ద్విష్టం సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
దేవతలు, గంధర్వులు, అసురులు, రాక్షసులు — వీరెవరూ నా ద్వేషాన్ని పొందినవారిని రక్షించలేరు; ఇది నిజమని నీకు చెబుతున్నాను.
దయభిధ్యామ్యహం శశ్వచ్ఛుభం వా యది వాఽశుభమ్ । నైతద్విపన్నపూర్వం మే మిత్రేష్వరిషు చోభయోః
నేను ఎప్పుడూ దయతో ఉంటాను, అది మేలుకైనా, చెడుకైనా; మిత్రులలో గానీ, శత్రువులలో గానీ ఇలాంటి విషయం నాకు ఎప్పుడూ జరగలేదు.
భవిష్యతీదమితి వా యద్బ్రవీమి పరన్తప । నాన్యథా భూతపూర్వం చ సత్యవాగితి మాం విదుః
ఇది జరగబోతుందని నేను చెప్పినది ఎప్పుడూ తప్పుగా జరగలేదు; అందరూ నన్ను నిజం చెప్పేవాడిగా తెలుసు.
లోకసాక్షికమేతన్మే మాహాత్మ్యం దిక్షు విశ్రుతమ్ । ఆశ్వాసనార్థం భవతః ప్రోక్తం న శ్లాఘయా నృప
నా గొప్పతనం ప్రపంచానికి తెలిసినదే, అన్ని దిక్కులలో ప్రసిద్ధమైంది; రాజా! ఇది నీకు ధైర్యం కలిగించేందుకు చెప్పాను, పొగడుకోసం కాదు.
న హ్యహం శ్లాఘనో రాజన్భూతపూర్వః కదాచన । అసదాచరితం హ్యేతద్యదాత్మానం ప్రశంసతి
రాజా! నేను ఎప్పుడూ పొగడుకునే వాడిని కాను; మనిషి తనను తాను పొగడుకోవడం సరికాదు.
పాణ్డవాంశ్చైవ మత్స్యాంశ్చ పాఞ్చాలాన్కేకయైః సహ । సాత్యకిం వాసుదేవం చ శ్రోతాసి విజితాన్మయా
పాండవులను, మత్స్యులను, పాంచాళులను, కేకయులతో పాటు, సాత్యకిని, వాసుదేవునిని నేను జయించానని నువ్వు వినిపోతావు.
సరితః సాగరం ప్రాప్య యథా నశ్యన్తి సర్వశః । తథైవ తే వినఙ్క్ష్యన్తి మామాసాద్య సహాన్వయాః
నదులు సముద్రాన్ని చేరిన తర్వాత ఎలా కలిసిపోతాయో, అలాగే వారు తమ బంధువులతో కలిసి నన్ను ఎదుర్కొనగానే అంతమవుతారు.
పరా బుద్ధిః పరం తేజో వీర్యం చ పరమం మమ। పరా విద్యా పరో యోగో మమ తేభ్యో విశిష్యతే
నా బుద్ధి అతి గొప్పది, నా తేజస్సు అతి శ్రేష్ఠం, నా పరాక్రమం అపూర్వం; నా జ్ఞానం, నా సాధన అన్నీ వారికన్నా మించాయి.
పితామహశ్చ ద్రోణశ్చ కృపః శల్యః శలస్తథా। అస్త్రేషు యత్ప్రజానన్తి సర్వం తన్మయి విద్యతే
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, శల్యుడు, శలుడు ఆయుధాలలో ఎంత తెలుసుకున్నారో, ఆ జ్ఞానం అంతా నాలో ఉంది.
ఇత్యుక్తే సఞ్జయం భూయః పర్యపృచ్ఛత భారత । జ్ఞాత్వా యుయుత్సోః కార్యాణి ప్రాప్తకాలమరిన్దమః
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, యుద్ధానికి సమయం వచ్చిందని తెలుసుకుని, శత్రువులను జయించే భరతుడు మళ్లీ సంజయుడిని అడిగాడు.
తథా తు పృచ్ఛన్తమతీవ పార్థం వైచిత్రవీర్యం తమచిన్తయిత్వా। ఉవాచ కర్ణో ధృతరాష్ట్రపుత్రం ప్రహర్షయన్సంసది కౌరవాణామ్
అలా పార్థుడిని గట్టిగా ప్రశ్నిస్తున్నప్పుడు, విచిత్రవీర్యుని కుమారుడిని పట్టించుకోకుండా, కర్ణుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారునితో మాట్లాడి, కౌరవ సభలో అందరినీ ఆనందింపజేశాడు.
మిథ్యా ప్రతిజ్ఞాయ మయా యదస్త్రం రామాత్కృతం బ్రహ్మమయం పురస్తాత్। విజ్ఞాయ తేనాస్మి తదైవముక్త- స్తే నాన్తకాలే ప్రతిభాస్యతీతి
రాముని వద్ద బ్రహ్మాస్త్రాన్ని పొందానని నేను అబద్ధంగా చెప్పాను; కానీ ఆయన అది గ్రహించి, అవసరమైన సమయంలో అది నాకు గుర్తుకు రాదని అప్పుడే చెప్పారు.
మహాపరాధే హ్యపి యన్న తేన మహర్షిణాఽహం గురుణా చ శప్తః । శక్తః ప్రదగ్ధుం హ్యపి తిగ్మతేజాః ససాగరామప్యవనిం మహర్షిః
నేను పెద్ద తప్పు చేసినా, ఆ మహర్షి, నా గురువు నన్ను శపించలేదు; ఆయనకు భయంకరమైన తేజస్సు ఉంది, సముద్రాలతో కూడిన భూమిని కూడా కాల్చగలడు.
ప్రసాదితం హ్యస్య మయా మనోఽభూ- చ్ఛుశ్రూషయా స్వేన చ పౌరుషేణ తదస్తి చాస్త్రం మమ సావశేషం తస్మాత్సమర్థోఽస్మి మమైష భారః
ఆయనకు నేను సేవచేసి, నా శక్తితో ఆయన మనసు గెలుచుకున్నాను; అందువల్ల ఆస్త్రం కొంత పరిమితితో నా వద్ద ఉంది, అందువల్ల నేను ఈ బాధ్యతను మోయగలను.
నిమేషమాత్రాత్తమృషేః ప్రసాద- మవాప్య పాఞ్చాలకరూశమత్స్యాన్। నిహత్య పార్థాన్సహ పుత్రపౌత్రై- ర్లోకానహం శస్త్రజితాన్ప్రపత్స్యే
ఒక క్షణం కూడా ఆ మహర్షి అనుగ్రహం నాకు లభిస్తే, పాంచాళులు, కరూషులు, మత్స్యులు, పాండవులు, వారి కుమారులు, మనవులతో పాటు వారిని సంహరించి, ఆయుధబలంతో పొందే లోకాలను చేరతాను.
పితామహస్తిష్ఠతు తే సమీపే ద్రోణశ్చ సర్వే చ నరేన్ద్రముఖ్యాః । ఋషిప్రసాదేన బలేన గత్వా పార్థాన్హనిష్యామి మమైష భారః
నీ పక్కన భీష్ముడు, ద్రోణుడు, ఇతర రాజులు ఉండగలరు; మహర్షి అనుగ్రహంతో, నా బలంతో నేను పాండవులను హతముచేయగలను — ఇదే నా బాధ్యత.
ఏవం బ్రువన్తం తమువాచ భీష్మః కిం కత్థసే కాలపరీతబుద్ధే। న కర్ణ జానాసి యథా ప్రధానే హతే హతాః స్యుర్ధృతరాష్ట్రపుత్రాః
అలా మాట్లాడుతున్న కర్ణుని చూసి భీష్ముడు ఇలా అన్నాడు: "కర్ణా! నీ మనసు కాలచక్రానికి లోనై మాయలో పడింది. ఇంత గొప్పగా ఎందుకు గొప్పలు చెప్పుకుంటున్నావు? నీవు తెలుసుకోకపోతే తెలుసుకో, ప్రధానుడు పడిపోతే, ధృతరాష్ట్రుని పిల్లలందరూ నాశనం అవుతారు."
యత్ఖాణ్డవం దాహయతా కృతం హి కృష్ణద్వితీయేన ధనఞ్జయేన। శ్రుత్వైవ తత్కర్మ నియన్తుమాత్మా యుక్తస్త్వయా వై సహబాన్ధవేన
ఖాండవ వనాన్ని అర్జునుడు శ్రీకృష్ణునితో కలిసి కాల్చినప్పుడు చేసిన ఆ ఘోరమైన పని గురించి వినగానే, నువ్వు నీ బంధువులతో కలిసి నిన్ను నీవు అదుపులో పెట్టుకోవాల్సింది.
యాం చాపి శక్తిం త్రిదశాధిపస్తే దదౌ మహాత్మా భగవాన్మహేన్ద్రః। భస్మీకృతాం తాం సమరే విశీర్ణాం చక్రాహతాం ద్రక్ష్యసి కేశవేన
దేవతల అధిపతి మహేంద్రుడు నీకు ఇచ్చిన ఆ గొప్ప ఆయుధాన్ని యుద్ధంలో శ్రీకృష్ణుడు ధ్వంసం చేసి బూడిద చేస్తాడు; నువ్వు దాన్ని అలా నాశనం అయినదిగా చూస్తావు.
యస్తే శరః సర్పముఖో విభాతి సదాఽగ్ర్యమాల్యైర్మహితః ప్రయత్నాత్। స పాణ్డుపుత్రాభిహతః శరౌఘైః సహ త్వయా యాస్యతి కర్ణ నాశమ్
నీవు ఎంతో శ్రద్ధగా పూజించే, సర్పపు తలతో ఉన్న ఆ బాణం, పాండవుల బాణాల వర్షంలో తుడిపాడై, నీవు నాశనం అయ్యే సమయంలో అది కూడా నాశనం అవుతుంది కర్ణా!