శమో మే రోచతే నిత్యం పార్థైస్తాత న విగ్రహః । కురుభ్యో హి సదా మన్యే పాణ్డవాఞ్శక్తిమత్తరాన్
నాకు ఎప్పుడూ శాంతి ఇష్టం, పాండవులతో కలహం కావాలని లేదు తాత. ఎందుకంటే పాండవులు కురువులకన్నా బలవంతులు అని నేను ఎప్పుడూ భావించాను.
పితురేతద్వచః శ్రుత్వా ధార్తరాష్ట్రోఽత్యమర్షణః। ఆధాయ విపులం క్రోధం పునరేవేదమబ్రవీత్
తండ్రి మాటలు విని ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు తీవ్రమైన కోపంతో నిండిపోయి, ఆ కోపాన్ని హృదయంలో పెట్టుకుని మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
అశక్యా దేవసచివాః పార్థాః స్యురితి యద్భవాన్। మన్యతే తద్భయం వ్యేతు భవతో రాజసత్తమ
పాండవులు దేవతలు, వారి సహాయకులు కూడా ఎదుర్కోలేనివారు అని మీరు అనుకుంటే, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, మీ భయం పోయాలి.
అకామద్వేషసంయోగాల్లోభద్రోహాచ్చ భారత । ఉపేక్షయా చ భావానాం దేవా దేవత్వమాప్నువన్
భారతా, దేవతలు కోరిక, ద్వేషం లేకుండా, లోభం, ద్రోహం లేకుండా, ఈ లోక స్థితుల పట్ల నిర్లక్ష్యంగా ఉండి దేవత్వాన్ని పొందారు.
ఇతి ద్వైపాయేనో వ్యాసో నారదశ్చ మహాతపాః । జామదగ్న్యశ్చ రామో నః కథామకథయత్పురా
ద్వైపాయనుడు అయిన వ్యాసుడు, మహాతపస్వి నారదుడు, జమదగ్ని కుమారుడు రాముడు — వీరంతా ఈ కథలను మాకు పూర్వం చెప్పారు.
నైవ మానుషవద్దేవాః ప్రవర్తన్తే కదాచన । కామాత్క్రోధాత్తథా లోభాద్ద్వేషాచ్చ భరతర్షభ
భారతర్షభా, దేవతలు ఎప్పుడూ మనుషుల్లా ప్రవర్తించరు. వారు కోరిక, కోపం, లోభం, ద్వేషం వల్ల ఏమీ చేయరు.
యదా హ్యగ్నిశ్చ వాయుశ్చ ధర్మ ఇన్ద్రోఽశ్వినావపి। కామయోగాత్ప్రవర్తేరన్న పార్థా దుఃఖమాప్నుయుః
అగ్ని, వాయువు, ధర్ముడు, ఇంద్రుడు, అశ్వినులు కూడా కోరికతో ప్రవర్తిస్తే, పాండవులు గొప్ప బాధను అనుభవించేవారు.
తస్మాన్న భవతా చిన్తా కార్యైషా స్యాత్కథంచన । దైవేష్వపేక్షకా హ్యేతే శశ్వద్భావేషు భారత
కాబట్టి, నీవు ఎలాంటి ఆందోళన పడవద్దు. ఈ జీవులు ఎప్పుడూ తమ స్థితి కోసం దైవాన్ని ఆశ్రయిస్తారు, భారతా.
అథ చేత్కామసంయోగాద్ద్వేషో లోభశ్చ లక్ష్యతే। దేవేషు దైవప్రామాణ్యాన్నైషాం తద్విక్రమిష్యతి
అయితే, దేవతల్లో కోరిక, ద్వేషం, లోభం కనిపించినా, వారి దైవ అధికారానికి అవి అవరోధం చేయలేవు.
మయాఽభిమన్త్రతః శశ్వఞ్జాతవేదాః ప్రశామ్యతి। దిధక్షుః సకలాఁల్లోకాన్పరిక్షిప్య సమన్తతః
భారతా, నేను మంత్రబలం వలన జాతవేద అనే అగ్నిని ఎప్పుడూ నియంత్రించగలను. అతడు అన్ని లోకాలను చుట్టుముట్టి కాల్చాలన్నా, నేను ఆపేస్తాను.
యద్వా పరమకం తేజో యేన యుక్తా దివౌకసః। మమాప్యనుపమం భూయో దేవేభ్యో విద్ధి భారత
దేవతలకు ఉన్న పరమమైన తేజస్సు ఏదైనా, భారతా, అది నాకున్న తేజస్సుతో పోల్చితే ఏమాత్రం కాదు. నా తేజస్సు వారికి అందని విధంగా ఉంది.
విదీర్యమాణాం వసుధాం గిరీణాం శిఖరాణి చ। లోకస్య పశ్యతో రాజన్స్థాపయామ్యభిమన్త్రణాత్
రాజా, భూమి చీలిపోతున్నప్పుడు, పర్వత శిఖరాలు విరిగిపోతున్నప్పుడు, ప్రపంచం చూస్తుండగా నేను మంత్రబలం వలన వాటిని నిలిపేస్తాను.
చేతనాచేతనస్యాస్య జఙ్గమస్థావరస్య చ। వినాశాయ సముత్పన్నమహం ఘోరం మహాస్వనమ్
ఈ జగత్తులో చైతన్యం ఉన్నవారు, లేనివారు, కదిలే వారు, నిలిచే వారు — వీరి వినాశనానికి నేను భయంకరమైన గొప్ప శబ్దంతో ఉద్భవిస్తాను.
అశ్మవర్షం చ వాయుం చ శమయామీహ నిత్యశః । జగతః పశ్యతోఽభీక్ష్ణం భూతానామనుకమ్పయా
ప్రపంచం చూస్తుండగా, భూతాల పట్ల కరుణతో నేను ఎప్పుడూ ఇక్కడ రాళ్ల వానను, గాలిని శాంతింపజేస్తూ ఉంటాను.
స్తమ్భితాస్వప్సు గచ్ఛన్తి మయా రథపదాతయః। దేవాసురాణాం భావానామహమేకః ప్రవర్తితా
నీటిని నేను నియంత్రించినప్పుడు, రథాలు, కాలాళ్లు ముందుకు సాగుతారు. దేవతలు, అసురుల స్థితులను నేను ఒక్కడే నడిపిస్తాను.
అక్షౌహిణీభిర్యాన్దేశాన్యామి కార్యేణ కేనచిత్ । తత్రాపో మే ప్రవర్తన్తే యత్ర యత్రాభికామయే
ఏ ప్రాంతానికి నేను నా సైన్యాలతో ఏ పని కోసం వెళ్ళినా, అక్కడ నీళ్లు నా ఇష్టానికి అనుగుణంగా ప్రవహిస్తాయి.
భయానకాని విషయే వ్యాలాదీని న సన్తి మే । మన్త్రగుప్తాని భూతాని న హింసన్తి యంకరాః
నా ప్రాంతంలో పాములు వంటి భయంకరమైన జంతువులు ఉండవు. మంత్రబలంతో రక్షించబడిన భూతాలు నా పనిని చేసే వారిని హింసించవు.
నికామవర్షీ పర్జన్యో రాజన్విషయవాసినామ్। ధర్మిష్ఠాశ్చ ప్రజాః సర్వా ఈతయశ్చ న సన్తి మే
రాజా, నా ప్రాంత ప్రజలకు మేఘుడు సమృద్ధిగా వర్షం కురిపిస్తాడు. నా ప్రజలందరూ ధర్మబద్ధంగా ఉంటారు, నాకు ఎలాంటి అపాయాలు ఉండవు.
అశ్వినావథ వాయ్వగ్నీ మరుద్భిః సహ వృత్రహా। ధర్మశ్చైవ మయా ద్విష్టాన్నోత్సహన్తేఽభిరక్షితుమ్
నన్ను ద్వేషించే వారిని రక్షించాలనే ఆశ్వినులు, వాయువు, అగ్ని, మరుతులు, వృత్రహా, ధర్ముడు కలిసికూడినా, వారు రక్షించలేరు.
యది హ్యేతే సమర్థాః స్యుర్మద్ద్విషస్త్రాతుమఞ్జసా। న స్మ త్రయోదశ సమాః పార్థా దుఃఖభవాప్నుయుః
వారు నిజంగా నన్ను ద్వేషించే వారిని రక్షించగలిగే శక్తి కలిగి ఉంటే, పాండవులు పదమూడు సంవత్సరాలు బాధలు అనుభవించేవారు కాదు.
నైవ దేవా న గన్ధర్వా నాసురా న చ రాక్షసాః। శక్తాస్త్రాతుం మయా ద్విష్టం సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
దేవతలు, గంధర్వులు, అసురులు, రాక్షసులు — వీరెవరూ నా ద్వేషాన్ని పొందినవారిని రక్షించలేరు; ఇది నిజమని నీకు చెబుతున్నాను.
దయభిధ్యామ్యహం శశ్వచ్ఛుభం వా యది వాఽశుభమ్ । నైతద్విపన్నపూర్వం మే మిత్రేష్వరిషు చోభయోః
నేను ఎప్పుడూ దయతో ఉంటాను, అది మేలుకైనా, చెడుకైనా; మిత్రులలో గానీ, శత్రువులలో గానీ ఇలాంటి విషయం నాకు ఎప్పుడూ జరగలేదు.
భవిష్యతీదమితి వా యద్బ్రవీమి పరన్తప । నాన్యథా భూతపూర్వం చ సత్యవాగితి మాం విదుః
ఇది జరగబోతుందని నేను చెప్పినది ఎప్పుడూ తప్పుగా జరగలేదు; అందరూ నన్ను నిజం చెప్పేవాడిగా తెలుసు.
లోకసాక్షికమేతన్మే మాహాత్మ్యం దిక్షు విశ్రుతమ్ । ఆశ్వాసనార్థం భవతః ప్రోక్తం న శ్లాఘయా నృప
నా గొప్పతనం ప్రపంచానికి తెలిసినదే, అన్ని దిక్కులలో ప్రసిద్ధమైంది; రాజా! ఇది నీకు ధైర్యం కలిగించేందుకు చెప్పాను, పొగడుకోసం కాదు.
న హ్యహం శ్లాఘనో రాజన్భూతపూర్వః కదాచన । అసదాచరితం హ్యేతద్యదాత్మానం ప్రశంసతి
రాజా! నేను ఎప్పుడూ పొగడుకునే వాడిని కాను; మనిషి తనను తాను పొగడుకోవడం సరికాదు.
పాణ్డవాంశ్చైవ మత్స్యాంశ్చ పాఞ్చాలాన్కేకయైః సహ । సాత్యకిం వాసుదేవం చ శ్రోతాసి విజితాన్మయా
పాండవులను, మత్స్యులను, పాంచాళులను, కేకయులతో పాటు, సాత్యకిని, వాసుదేవునిని నేను జయించానని నువ్వు వినిపోతావు.
సరితః సాగరం ప్రాప్య యథా నశ్యన్తి సర్వశః । తథైవ తే వినఙ్క్ష్యన్తి మామాసాద్య సహాన్వయాః
నదులు సముద్రాన్ని చేరిన తర్వాత ఎలా కలిసిపోతాయో, అలాగే వారు తమ బంధువులతో కలిసి నన్ను ఎదుర్కొనగానే అంతమవుతారు.
పరా బుద్ధిః పరం తేజో వీర్యం చ పరమం మమ। పరా విద్యా పరో యోగో మమ తేభ్యో విశిష్యతే
నా బుద్ధి అతి గొప్పది, నా తేజస్సు అతి శ్రేష్ఠం, నా పరాక్రమం అపూర్వం; నా జ్ఞానం, నా సాధన అన్నీ వారికన్నా మించాయి.
పితామహశ్చ ద్రోణశ్చ కృపః శల్యః శలస్తథా। అస్త్రేషు యత్ప్రజానన్తి సర్వం తన్మయి విద్యతే
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, శల్యుడు, శలుడు ఆయుధాలలో ఎంత తెలుసుకున్నారో, ఆ జ్ఞానం అంతా నాలో ఉంది.
ఇత్యుక్తే సఞ్జయం భూయః పర్యపృచ్ఛత భారత । జ్ఞాత్వా యుయుత్సోః కార్యాణి ప్రాప్తకాలమరిన్దమః
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, యుద్ధానికి సమయం వచ్చిందని తెలుసుకుని, శత్రువులను జయించే భరతుడు మళ్లీ సంజయుడిని అడిగాడు.