మహద్వో భయమాగామి న చేచ్ఛామ్యథ పాణ్డవైః। గదయా భీమసేనేన హతాః శమముపైష్యథ
మీదికి మహా భయం వస్తోంది; మీరు పాండవులతో శాంతి చేయకపోతే, భీమసేనుడు తన గదాతో మిమ్మల్ని సంహరిస్తాడు.
మహావనమివ చ్ఛిన్నం యదా ద్రక్ష్యసి పాతితమ్ । బలం కురూణాం భీమేన తదా స్మర్తాసి మే వచః
భీముడు కురువంశ సైన్యాన్ని గొప్ప అడవి కోసినట్లుగా నేలకూల్చినప్పుడు, అప్పుడు నా మాటలు గుర్తు చేసుకుంటావు.
ఏతావదుక్త్వా రాజా తు సర్వాంస్తాన్పృథివీపతీన్। అనుభాష్య మహారాజ పునః పప్రచ్ఛ సఞ్జయమ్
ఇలా చెప్పి, రాజు భూమిపై ఉన్న అన్నీ రాజులను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు; ఆ తర్వాత మహారాజా! మళ్లీ సంజయుడిని ప్రశ్నించాడు.
బ్రూహి సఞ్జయ యచ్ఛేషం వాసుదేవాదనన్తరమ్। యజర్జున ఉవాచ త్వాం పరం కౌతూహలం హి మే
సంజయా! వాసుదేవుడు మాట్లాడిన తర్వాత మిగిలిన సంగతులు చెప్పు; అర్జునుడు నిన్ను అడిగాడు, నాకు చాలా ఆసక్తిగా ఉంది.
వాసుదేవవచః శ్రుత్వా కున్తీపుత్రో ధనఞ్జయః। ఉవాచ కాలే దుర్ధర్షో వాసుదేవస్య శృణ్వతః
వాసుదేవుడు చెప్పిన మాటలు విని, కుంతీ కుమారుడు అర్జునుడు, వాసుదేవుడు వినుతూ ఉండగా, సమయానికి భయపడకుండా మాట్లాడాడు.
పితామహం శాన్తనవం ధృతరాష్ట్రం చ సఞ్జయ । ద్రోణం కృపం చ శల్యం చ మహారాజం చ బాహ్లికమ్
శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు, ధృతరాష్ట్రుడు, సంజయుడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు, శల్యుడు, మహారాజు బాహ్లికుడు,
ద్రౌణిం చ సౌమదత్తిం చ శకునిం చాపి సౌబలమ్ । దుశ్శాసనం శలం చైవ పురుమిత్రం వివింశతిమ్
అశ్వత్థామన్, కృతవర్మ, సుబలుడు కుమారుడు శకుని, దుశ్శాసనుడు, శలుడు, పురుమిత్రుడు, వివింశతి,
వికర్ణం చిత్రసేనం చ జయత్సేనం చ పార్థివమ్। విన్దానువిన్దావావన్త్యౌ దుర్ముఖం చాపి పౌరవమ్
వికర్ణుడు, చిత్రసేనుడు, రాజు జయత్సేనుడు, అవంతి దేశానికి చెందిన విందుడు, అనువిందుడు, పౌరవరాజు దుర్ముఖుడు,
సైన్ధవం దుస్సహం చైవ భూరిశ్రవసమేవ చ। భగదత్తం చ రాజానం జలసన్ధం చ పౌరవమ్
సింధు రాజు, దుశ్సహుడు, భూరిశ్రవుడు, భగదత్తుడు, పౌరవ వంశానికి చెందిన జలసంధుడు,
యే చాప్యన్యే పార్థివాస్తత్ర యోద్ధుం సమాగతాః కౌరవాణాం ప్రియార్థమ్। ముమూర్షవః పాణ్డవాగ్నౌ ప్రదీప్తే సమానీతా ధార్తరాష్ట్రోణ సూత
అక్కడ యుద్ధం చేయడానికి కౌరవుల కోసమై కూడిన ఇతర రాజులందరికీ, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు సమీకరించిన, పాండవుల అగ్నిలో కాలిపోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నవారికీ,
యథాన్యాయం కుశలం వన్దనం చ సమాగతా మద్వచనేన వాచ్యాః
వారు అందరూ కూడినవారికి, నా తరఫున యథావిధిగా శుభాకాంక్షలు, నమస్కారాలు చెప్పాలి.
సహామాత్యం సఞ్జయ శ్రావయేథాః
వారి మంత్రులతో కలిసి, సంజయా, ఈ మాటలను వారికి వినిపించాలి.
ఏవం పరిష్వజ్య ధనఞ్జయో మాం తతోఽర్థవద్ధర్మవచ్చాపి వాక్యమ్। ప్రోవాచేదం వాసుదేవం సమీక్ష్య పార్థో ధీమాఁల్లోహితాన్తాయతాక్షః
అలా నన్ను ఆలింగనం చేసి, అర్జునుడు వాసుదేవుణ్ణి చూచి, ధర్మబద్ధంగా, అర్థవంతంగా, కళ్లలో రక్తం నిండినవాడిగా ఇలా అన్నాడు.
యథాశ్రుతం తే వదతో మహాత్మనో యదుప్రవీరస్య వచః సమాహితమ్। తథైవ వాచ్యం భవతాపి మద్వచః సమాగతేషు క్షితిపేషు సర్వశః
యదేవిధంగా నీవు యదువంశీయుడైన మహాత్ముడి మాటలను నమ్మకంగా చెప్పావో, అలాగే నా సందేశాన్ని కూడ కూడిన రాజులకు పూర్తిగా చెప్పాలి.
శరాగ్నిధూమే రథనేమినాదితే ధనుస్స్త్రువేణాస్త్రబలాపహారిణా । యథా న హోమః క్రియతే మహామృధే తథా సమేత్య ప్రయతధ్వమాదృతాః
పెద్ద యుద్ధంలో బాణాల పొగ, రథాల గర్జన, విల్లుల ధ్వని ఆయుధాలకు శక్తిని హరించేటప్పుడు, అక్కడ యజ్ఞం జరగకుండా మీరు శ్రద్ధగా ప్రయత్నించండి.
న చేత్ప్రయచ్ఛధ్వమమిత్రఘాతినో యుధిష్ఠిరస్యార్ధమభీప్సితం స్వకమ్। నయామి వః సాశ్వపదాతికుఞ్జరా- న్దిశం పితౄణామశివాం శితైః శరైః
ఓ శత్రు సంహారకులారా, మీరు యుధిష్ఠిరునికి అతను కోరిన భాగాన్ని ఇచ్ఛగా ఇస్తే మంచిది. లేకపోతే, మీ గుర్రాలు, కాలాళ్లు, ఏనుగులతో పాటు, మీ పితృదేశానికి, నా పదునైన బాణాలతో పంపిస్తాను.
తతోఽహమామన్త్ర్య చతుర్భుజం హరిం ధనఞ్జయం చైవ నమస్య సత్వరమ్। జవేన సంప్రాప్త ఇహామరద్యుతే తవాన్తికం ప్రాపయితుం వచో మహత్
అనంతరం నాలుగు చేతుల హరిని, అర్జునుని వేగంగా నమస్కరించి, ఈ గొప్ప సందేశాన్ని నీ వద్దకు తీసుకురావడానికి గాలి వేగంతో ఇక్కడకు వచ్చాను.
సఞ్జయస్య వచః శ్రుత్వా ప్రజ్ఞాచక్షుర్జనేశ్వరః। తతః సఙ్ఖ్యాతుమారేభే తద్వచో గుణదోషతః
సంజయుడు చెప్పిన మాటలు విని, ప్రజల పాలకుడు, జ్ఞానవంతుడు, ఆ సందేశాన్ని లాభనష్టాలతో తూచగా ఆలోచించసాగాడు.
ప్రసఙ్ఖ్యాయ చ సౌక్ష్మ్యేణ గుణదోషాన్విచక్షణః। యథావన్మతితత్త్వేన జయకామః సుతాన్ప్రతి
అతడు ఎంతో జాగ్రత్తగా, సూక్ష్మంగా, లాభనష్టాలను పరిశీలించి, తన బుద్ధితో, తన కుమారులకు విజయాన్ని కోరుతూ,
బలాబలం వినిశ్చిత్య యాథాతథ్యేన బుద్ధిమాన్। `యదా తు మేనే భూయిష్ఠం తద్వచో గుణదోషతః
బలహీనతలను, బలాలను యథార్థంగా విచారించి, ఆ సందేశంలో లాభం ఎక్కువగా ఉందని భావించినప్పుడు,
పునరేవ కురూణాం చ పాణ్డవానాం చ బుద్ధిమాన్ ।' శక్తిం శఙ్ఖ్యాతుమారేభే తదా వై మనుజాధిపః
ఆ మనుషుల అధిపతి, మళ్లీ కౌరవులూ, పాండవులూ ఇద్దరి శక్తిని కూడా తూచగా అంచనా వేయడం మొదలుపెట్టాడు.
దేవమానుషయోః శక్త్యా తేజసా చైవ పాణ్డవాన్। కురూఞ్శక్త్యాఽల్పతరయా దుర్యోధనమథాబ్రవీత్
పాండవులు దేవతలూ, మనుషులూ కలిగిన శక్తి, తేజస్సుతో ఉన్నారని, కౌరవులు తక్కువ శక్తితో ఉన్నారని చూసి, దుర్యోధనునితో మాట్లాడాడు.
దుర్యోధనేయం చిన్తా మే శశ్వన్న వ్యుపశామ్యతి। సత్యం హ్యేతదహం మన్యే ప్రత్యక్షం నానుమానతః
దుర్యోధన, నాకు ఈ ఆందోళన ఎప్పుడూ తగ్గడం లేదు. నిజంగా, ఇది నాకు అనుభవంలోనే స్పష్టంగా తెలుస్తోంది, ఊహతో కాదు.
ఆత్మజేషు పరం స్నేహం సర్వభాతిని కుర్వతే। ప్రియామి చైషాం కుర్వన్తి యథాశక్తి హితాని చ
ప్రతి మనిషి తన పిల్లలపై ఎంతో ప్రేమ చూపిస్తారు. వారు ఎంతవరకైనా, వారికి ఇష్టమైనదీ, మేలైనదీ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
ఏవమేవోపకర్తౄణాం ప్రాయశో లక్షయామహే। ఇచ్ఛన్తి బహులం సన్తః ప్రతికర్తుం మహత్ప్రియమ్
అలాగే, మనకు ఉపకారం చేసినవారికి మంచి మనసున్నవారు ఎంతో ప్రేమతో తిరిగి ఉపకారం చేయాలని కోరుకుంటారు అని మేము తరచూ చూస్తుంటాము.
అగ్నిః సాచివ్యర్తా స్యాత్ఖాణ్డవే తత్కృతం స్మరన్ । అర్జునస్యాపి భీమేఽస్మిన్కురుపాణ్డుసమాగమే
ఖాండవంలో తనకోసం చేసిన సహాయాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ అగ్ని సహాయం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంటాడు. అలాగే అర్జునుడు, భీముడు కూడా కౌరవులు, పాండవుల మధ్య జరిగే ఈ యుద్ధంలో పాల్గొంటారు.
జాతిగృద్ధ్యాఽభిపన్నాశ్చ పాణ్డవానామనేకశః। ధర్మాదయః సమేష్యన్తి సమాహూతా దివౌకసః
పాండవులపై బంధుత్వం, ఆశతో అనేక దేవతలు, ధర్ముడు మరియు ఇతరులు పిలిచినపుడు అక్కడికి చేరుకుంటారు.
భీష్మద్రోణకృపాదీనాం భయాదశనిసన్నిభమ్ । రిరక్షిషన్తః సంరభ్యం గమిష్యన్తీతి మే మతిః
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు మొదలైనవారు భయంతో, ఉరిమండలంలా, తమను తాము కాపాడుకోవడానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తారు అని నా అభిప్రాయం.
తే దేవైః సహితాః పార్థా న శక్యాః ప్రతివీక్షితుమ్ । మానుషేణ నరవ్యాఘ్రా వీర్యవన్తోఽస్త్రపారగాః
దేవతలతో కలిసి ఉన్న పృథ కుమారులను — వీరులలో పులులను, బలవంతులను, ఆయుధ నిపుణులను — ఎవరూ ఎదుర్కోలేరు.
దురాసదం యస్య దివ్యం గాణ్డీవం ధనురుత్తమమ్ । వారుణౌ చాక్షయౌ దివ్యౌ శరపూర్ణౌ మహేషుధీ
అతని వద్ద దివ్యమైన, ఓడించలేని గాండీవం, అత్యుత్తమ ధనువు, ఇంకా రెండు అక్షయ బాణపు తుప్పలు ఉన్నాయి.