సర్వే హ్యతిరథాః శూరాః కీర్తిమన్తః ప్రతాపినః । సూర్యపావకయోస్తుల్యాస్తేజసా సమితింజయాః
వారు అందరూ మహాశక్తిశాలి యోధులు, వీరులు, కీర్తిశాలి, ప్రభావవంతులు. వారు సూర్యుడు, అగ్ని లాంటి తేజస్సుతో యుద్ధంలో విజయం సాధించేవారు.
యేషాం యుధిష్ఠిరో నేతా గోప్తా చ మధుసూదనః । యోధౌ చ పాణ్డవౌ వీరౌ సవ్యసాచివృకోదరౌ
వారికి నాయకుడు యుదిష్ఠిరుడు, రక్షకుడు మధుసూదనుడు. వీరమైన పాండవులలో సవ్యసాచీ, వృకోదరుడు యోధులుగా ఉన్నారు.
నకులః సహదేవశ్చ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః। సాత్యకిర్ద్రుపదశ్చైవ ధృష్టకేతుశ్చ సానుజః
నకులుడు, సహదేవుడు, పర్షతుని కుమారుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు, సత్యకి, ద్రుపదుడు, తన తమ్ముడితో ధృష్టకేతు కూడా ఉన్నారు.
ఉత్తమౌజాశ్చ పాఞ్చాల్యో యుధామన్యుశ్చ దుర్జయః। శిఖణ్డీ క్షత్రదేవశ్చ తథా వైరాటిరుత్తరః
పంచాల వంశానికి చెందిన ఉత్తమౌజ, దుర్జయుడైన యుధామన్యుడు, శిఖండీ, క్షత్రదేవుడు, అలాగే విరాటుని కుమారుడు ఉత్తరుడు కూడా ఉన్నారు.
కాశయశ్చేదయశ్చైవ మత్స్యాః సర్వే చ సృఞ్జయాః । విరాటపుత్రో బభ్రుశ్చ పాఞ్చాలాశ్చ ప్రభద్రకాః
కాశిరాజులు, ఏడక వంశస్థులు, మత్స్యులు, సృంజయులు, విరాటుని కుమారుడు బభ్రు, ప్రతాపశాలి పాంచాళులు కూడా ఉన్నారు.
యేషాంమిన్ద్రోఽప్యకామానాం న హరేత్పృథివీమిమామ్। వీరాణాం రణధీరాణాం యే భిన్ద్యుః పర్వతానపి
వీరులైన వీరులు, యుద్ధంలో ధైర్యవంతులు, పర్వతాలను కూడా పగలగొట్టగల వారు. ఇలాంటి వారినుండి ఇంద్రుడు కూడా ఇష్టపడకపోతే భూమిని తీసుకోలేడు.
తాన్సర్వగుణసంపన్నానమనుష్యప్రతాపినః । క్రోశతో మమ దుష్పుత్రో యోద్ధుమిచ్ఛతి సఞ్జయ
అన్ని గుణాలతో కూడిన, మానవ పరాక్రమంతో నిండిన వీరులను ఎదుర్కొనడానికి నా దుష్ట కుమారుడు అరుస్తూ యుద్ధానికి సిద్ధమవుతున్నాడు, సంజయ.
ఉభౌ స్వ ఏకజాతీయౌ తథోభౌ భూమిగోచరౌ । అథ కస్మాత్పాణ్డవానామేకతో మన్యసే జయమ్
రెండు పక్షాలు ఒకే వంశానికి చెందినవారు, ఇద్దరూ భూమిపై సంచరిస్తున్నారు. మరి పాండవులకే విజయమని నువ్వు ఎందుకు అనుకుంటున్నావు?
పితామహం చ ద్రోణం చ కృపం కర్ణం చ దుర్జయమ్। జయద్రథం సోమదత్తమశ్వత్థామానమేవ చ
పితామహుడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, దుర్జయుడైన కర్ణుడు, జయద్రథుడు, సోమదత్తుడు, అశ్వత్థామ కూడా ఉన్నారు.
సుతేజసో మహేష్వాసానిన్ద్రోఽపి సహితోఽమరైః । అశక్తః సమరే జేతుం కిం పునస్తాత పాణ్డవాః
వారు అందరూ గొప్ప తేజస్సుతో, మహా ధనుర్ధారులు. ఇంద్రుడు దేవతలతో కూడి వచ్చినా వారిని యుద్ధంలో జయించలేడు. మరి పాండవులు ఎలా జయిస్తారు తండ్రీ?
సర్వే చ పృథివీపాలా మదర్థే తాత పాణ్డవాన్। ఆర్యాః శస్త్రభృతః శూరాః సమర్థాః ప్రతిబాధితుం
తండ్రి గారూ, నా కోసం భూమి మీద ఉన్న అన్ని రాజులు, ధైర్యవంతులు, ఆయుధాలు ధరించినవారు, పాండవులను ఎదుర్కొనడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు.
న మామకాన్పాణ్డవాస్తే సమర్థాః ప్రతివీక్షితుమ్ । పరాక్రాన్తో హ్యహం పాణ్డూన్సపుత్రాన్యోద్ధుమాహవే
పాండవులు నా బలాన్ని తట్టుకోలేరు; నేను నా కుమారులతో కలిసి వారితో యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చాను.
మత్ప్రియం పార్థివాః సర్వే యే చికీర్షన్తి భారత । తే తానావారయిష్యన్తి ఐణేయానివ తన్తునా
భారతా, నన్ను సంతోషపెట్టాలనుకునే అన్ని రాజులు, పాండవులను సూచి దారంతో అడ్డుకునేలా సులభంగా ఆపేస్తారు.
మహతా రథవంశేన శరజాలైశ్చ మామకైః । అభిద్రుతా భవిష్యన్తి పాఞ్చాలాః పాణ్డవైః సహ
నా సైనికులు పెద్ద రథదళంతో, బాణాల వర్షంతో పాంచాళులు, పాండవులతో కలిసి పూర్తిగా ముంచెత్తబడతారు.
ఉన్మత్త ఇవ మే పుత్రో విలపత్యేష సఞ్జయ। న హి శక్తో రమే జేతుం ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరమ్
సంజయా, నా కుమారుడు పిచ్చివాడిలా మాట్లాడుతున్నాడు; ధర్మంలో నిలిచిన యుధిష్ఠిరుని యుద్ధంలో గెలవడం అతనికి సాధ్యం కాదు.
జానాతి హి యథా భీష్మః పాణ్డవానాం యశస్వినామ్। బలవత్తాం సపుత్రాణాం ధర్మజ్ఞానాం మహాత్మనామ్
భీష్ముడు పాండవుల బలాన్ని, వారి కుమారుల శక్తిని, ధర్మాన్ని, గొప్ప మనసును బాగా తెలుసు.
యతో నారోచయదయం విగ్రహం తైర్మహాత్మభిః। కిం తు సఞ్జయ మే బ్రూహి పునస్తేషాం విచేష్టితమ్
అందుకే ఆయన ఆ మహాత్ములతో కలహాన్ని ఇష్టపడలేదు; అయినా సంజయా, వారి చర్యలను మళ్లీ నాకు చెప్పు.
కస్తాంస్తరస్వినో భూయః సన్దీపయతి పాణ్డవాన్। అర్చిష్మతో మహేష్వాసాన్హవిషా పావకానివ
ఆ వేగవంతమైన, తేజోమయులైన, గొప్ప విలువిదులైన పాండవులను మరింత ఉత్తేజపరిచేది ఎవరు? అగ్నిని హవిస్సుతో ప్రోద్భలపర్చినట్లు.
ధృష్టద్యుమ్నః సదైవైతాన్సన్దీపయతి భారత। యుద్ధ్యధ్వమితి మాభైష్ట యుద్ధాద్భరతసత్తమాః
భారతా, ధృష్టద్యుమ్నుడు ఎప్పుడూ వారిని ప్రోత్సహిస్తూ, 'యుద్ధం చేయండి, భయపడవద్దు, భారతులలో శ్రేష్ఠులారా!' అని చెప్పుతుంటాడు.
యే కేచిత్పార్థివాస్తత్ర ధార్తరాష్ట్రేణ సంవృతాః। యుద్ధే సమాగమిష్యన్తి తుములే శస్త్రసఙ్కులే
అక్కడ ధృతరాష్ట్రుని కుమారునితో కలిసిన ఏ రాజులు ఉన్నా, వారు ఆయుధాల మోతతో కూడిన గందరగోళ యుద్ధానికి చేరుకుంటారు.
తాన్సర్వానాహవే క్రుద్ధాన్సానుబన్ధాన్సమాగతాన్। అహమేకః సమాదాస్యే తిమిర్యత్స్యానివోదకాత్
ఆ యుద్ధంలో కోపంతో, అనుచరులతో కూడి వచ్చిన వారందరినీ నేను ఒక్కడే చల్లబరిస్తాను, నీటిలోని చీకటి పోయినట్లు.
భీష్మం ద్రోణం కృపం కర్ణం ద్రౌణిం శల్యం సుయోధనమ్ । ఏతాంశ్చాపి నిరోత్స్యామి వేలేవ మకరాలయమ్
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, కర్ణుడు, ద్రౌణి, శల్యుడు, సుయోధనుడు — వీళ్లను కూడా నేను సముద్రాన్ని తీరం అడ్డుకునేలా ఆపుతాను.
తథా బ్రువన్తం ధర్మాత్మా ప్రాహ రాజా యుధిష్ఠిరః। తవ ధైర్యం చ వీర్యం చ పాఞ్చాలః పాణ్డవైః సహ
అలా మాట్లాడినవారికి ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ ధైర్యం, శక్తి, పాంచాళులు, పాండవులతో కలసి —'
సర్వే సమధిరూఢాః స్మ సఙ్గ్రామాన్నః సముద్ధర । జానామి త్వాం మహాబాహో క్షత్రధర్మే వ్యవస్థితమ్
'మేమందరం పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉన్నాం; ఈ యుద్ధం నుండి మమ్మల్ని రక్షించు. మహాబాహువా, నీవు క్షత్రియ ధర్మంలో స్థిరుడివని నాకు తెలుసు.'
సమర్థమేకం పర్యాప్తం కౌరవాణాం వినిగ్రహే । పురస్తాదుపయాతానాం కౌరవాణాం యుయుత్సతామ్
'యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చిన కౌరవులను ఓడించడంలో నీవొక్కడే సమర్థుడవు, చాలినవాడవు.'
భవత్తా యద్విధాతవ్యం తన్నః శ్రేయః పరంతప। సఙ్గ్రామాదపయాతానాం భగ్నానాం శరణైషిణామ్
'నీవు ఏది చేయాలనుకుంటే అదే మాకు శ్రేయస్సు, శత్రువులను దహించే వాడా! యుద్ధంలో ఓడిపోయి, ఆశ్రయం కోరే వారికి.'
పౌరుషం దర్శయఞ్శూరో యస్తిష్ఠేదగ్రతః పుమాన్। క్రీణీయాత్తం సహస్రేణ ఇతి నీతిమతాం మతమ్
'యుద్ధంలో ముందుండి, పరాక్రమాన్ని చూపే ధైర్యవంతుడిని వందలతో గౌరవించాలి అని జ్ఞానులు అంటారు.'
స త్వం శూరశ్చ వీరశ్చ విక్రాన్తశ్చ నరర్షభ । భయార్తానాం పరిత్రాతా సంయుగేషు న సంశయః
'నీవు ధైర్యవంతుడవు, వీరుడవు, పరాక్రమశాలి, మానవులలో శ్రేష్ఠుడవు; యుద్ధంలో భయంతో ఉన్నవారిని రక్షించేవాడవని సందేహం లేదు.'
ఏవం బ్రువతి కౌన్తేయే ధర్మాత్మని యుధిష్ఠిరే। ధృష్టద్యుమ్న ఉవాచేదం మాం వచో గతసాధ్వసమ్ । సర్వాఞ్జనపదాన్సూత యోధా దుర్యోధనస్య యే
కౌంతేయుడు యుధిష్ఠిరుడు ధర్మపరుడు అలా మాట్లాడుతుండగా, ధృష్టద్యుమ్నుడు భయాన్ని వదిలేసి నన్ను ఇలా అడిగాడు: 'సూతా, దుర్యోధనుని పక్షాన ఉన్న యోధులందరినీ, అన్ని ప్రాంతాల వారినీ—'
సబాహ్లికాన్కురూన్బ్రూయాః ప్రాతిపేయాఞ్శరద్వతః । సూతపుత్రం తథా ద్రోణం సహపుత్రం జయద్రథమ్
'బాహ్లికులు, కురువంశీయులు, ప్రతీపుని కుమారులు, శరద్వతుడు, సూతపుత్రుడు, ద్రోణుడు తన కుమారుడితో పాటు, జయద్రథుడు—'