దుర్యోధనసుతాః సర్వే తథా దుఃశాసనస్య చ। సౌభద్రేణ కృతో భాగో రాజా చైవ బృహద్బలః
దుర్యోధనుని కుమారులందరూ, దుఃశాసనుని కుమారులు, సౌభద్రుని విభాగానికి కేటాయించబడ్డారు. రాజు బృహద్బలుడు కూడా ఉన్నాడు.
ద్రౌపదేయా మహేష్వాసాః సువర్ణవికృతధ్వజాః । ధృష్టద్యుమ్నముఖా ద్రోణమభియాస్యన్తి భారత
ద్రౌపదికి పుట్టిన మహా ధనుర్ధారులు, బంగారు జెండాలతో, ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందుండగా, ద్రోణునిపై యుద్ధానికి వెళ్లారు.
చేకితానః సోమదత్తం ద్వైరథే యోద్ధుమిచ్ఛతి। భోజం తు కృతవర్మాణం యుయుధానో యుయుత్సతి
చేకితానుడు సోమదత్తునితో ఏకాంత యుద్ధం చేయాలని కోరుతున్నాడు. యుయుధానుడు భోజ వంశానికి చెందిన కృతవర్మను ఎదుర్కొనాలని ఆశిస్తున్నాడు.
సహదేవస్తు మాద్రేయః శూరః సంక్రన్దనో యుధి। స్వమంశం కల్పయామాస శ్యాలం తే సుబలాత్మజమ్
మాద్రీ కుమారుడైన సహదేవుడు, యుద్ధంలో ధైర్యవంతుడు, నీ బావ అయిన సుబలుని కుమారుడిని తన ప్రత్యర్థిగా ఎంచుకున్నాడు.
ఉలూకం చైవ కైతవ్యం యే చ సారస్వతా గణాః। నకులః కల్పయామాస భాగం మాద్రవతీసుతః
మాద్రీ కుమారుడైన నకులుడు, కైతవుని కుమారుడైన ఉలూకుని, అలాగే సారస్వత గణాలను తన భాగంగా తీసుకున్నాడు.
యే చాన్యే పార్థివా రాజన్ప్రత్యుద్యాస్యన్తి సఙ్గరే। సమాహ్వానేన తాంశ్చాపి పాణ్డుపుత్రా అకల్పయన్
రాజా! యుద్ధంలో ఎదురుగా వచ్చే ఇతర రాజులను కూడా పాండవులు సవాల్ చేసి తమకు కేటాయించుకున్నారు.
ఏవమేషామనీకాని ప్రవిభక్తాని భాగశః। యత్తే కార్యం సపుత్రస్య క్రియతాం తదకాలికమ్
ఇలా ఈ సైన్యాలు భాగాలుగా విభజించబడ్డాయి. నీ కుమారునికి మిగిలిన పని ఏదైనా ఉంటే, అది ఆలస్యం చేయకుండా చేయించు.
న సన్తి సర్వే పుత్రా మే మూఢా దుర్ద్యూతదేవినః। యేషాం యుద్ధం బలవతా భీమేన రణమూర్ధని
నా పిల్లల్లో అందరూ మూర్ఖులు కాదు, చెడు జూదం వల్ల నాశనం కాలేదు. వారిలో కొందరు యుద్ధంలో భీముని వంటి బలవంతుడిని ఎదుర్కొంటున్నారు.
రాజానః పార్థివాః సర్వే ప్రోక్షితాః కాలధర్మణా । గాణ్డీవాగ్నిం ప్రవేక్ష్యన్తి పతఙ్గా ఇవ పావకమ్
రాజ్యాధిపతులందరూ కాలధర్మం చేత తాకబడినవారు, వారు గాండీవం అనే అగ్నిలో, పురుగులు మంటలో పడిపోవడం లాగా, ప్రవేశిస్తారు.
విద్రుతాం వాహినీం మన్యే కృతవైరైర్మహాత్మభిః । తాం రణే కేఽనుయాస్యన్తి ప్రభగ్నాం పాణ్డవైర్యుధి
ప్రముఖులు చేసిన శత్రుత్వాల వల్ల సైన్యం చెల్లాచెదురవుతుందని నేను అనుకుంటున్నాను. పాండవుల యుద్ధంలో పగిలిపోయిన ఆ సైన్యాన్ని ఎవరు అనుసరిస్తారు?
సర్వే హ్యతిరథాః శూరాః కీర్తిమన్తః ప్రతాపినః । సూర్యపావకయోస్తుల్యాస్తేజసా సమితింజయాః
వారు అందరూ మహాశక్తిశాలి యోధులు, వీరులు, కీర్తిశాలి, ప్రభావవంతులు. వారు సూర్యుడు, అగ్ని లాంటి తేజస్సుతో యుద్ధంలో విజయం సాధించేవారు.
యేషాం యుధిష్ఠిరో నేతా గోప్తా చ మధుసూదనః । యోధౌ చ పాణ్డవౌ వీరౌ సవ్యసాచివృకోదరౌ
వారికి నాయకుడు యుదిష్ఠిరుడు, రక్షకుడు మధుసూదనుడు. వీరమైన పాండవులలో సవ్యసాచీ, వృకోదరుడు యోధులుగా ఉన్నారు.
నకులః సహదేవశ్చ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః। సాత్యకిర్ద్రుపదశ్చైవ ధృష్టకేతుశ్చ సానుజః
నకులుడు, సహదేవుడు, పర్షతుని కుమారుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు, సత్యకి, ద్రుపదుడు, తన తమ్ముడితో ధృష్టకేతు కూడా ఉన్నారు.
ఉత్తమౌజాశ్చ పాఞ్చాల్యో యుధామన్యుశ్చ దుర్జయః। శిఖణ్డీ క్షత్రదేవశ్చ తథా వైరాటిరుత్తరః
పంచాల వంశానికి చెందిన ఉత్తమౌజ, దుర్జయుడైన యుధామన్యుడు, శిఖండీ, క్షత్రదేవుడు, అలాగే విరాటుని కుమారుడు ఉత్తరుడు కూడా ఉన్నారు.
కాశయశ్చేదయశ్చైవ మత్స్యాః సర్వే చ సృఞ్జయాః । విరాటపుత్రో బభ్రుశ్చ పాఞ్చాలాశ్చ ప్రభద్రకాః
కాశిరాజులు, ఏడక వంశస్థులు, మత్స్యులు, సృంజయులు, విరాటుని కుమారుడు బభ్రు, ప్రతాపశాలి పాంచాళులు కూడా ఉన్నారు.
యేషాంమిన్ద్రోఽప్యకామానాం న హరేత్పృథివీమిమామ్। వీరాణాం రణధీరాణాం యే భిన్ద్యుః పర్వతానపి
వీరులైన వీరులు, యుద్ధంలో ధైర్యవంతులు, పర్వతాలను కూడా పగలగొట్టగల వారు. ఇలాంటి వారినుండి ఇంద్రుడు కూడా ఇష్టపడకపోతే భూమిని తీసుకోలేడు.
తాన్సర్వగుణసంపన్నానమనుష్యప్రతాపినః । క్రోశతో మమ దుష్పుత్రో యోద్ధుమిచ్ఛతి సఞ్జయ
అన్ని గుణాలతో కూడిన, మానవ పరాక్రమంతో నిండిన వీరులను ఎదుర్కొనడానికి నా దుష్ట కుమారుడు అరుస్తూ యుద్ధానికి సిద్ధమవుతున్నాడు, సంజయ.
ఉభౌ స్వ ఏకజాతీయౌ తథోభౌ భూమిగోచరౌ । అథ కస్మాత్పాణ్డవానామేకతో మన్యసే జయమ్
రెండు పక్షాలు ఒకే వంశానికి చెందినవారు, ఇద్దరూ భూమిపై సంచరిస్తున్నారు. మరి పాండవులకే విజయమని నువ్వు ఎందుకు అనుకుంటున్నావు?
పితామహం చ ద్రోణం చ కృపం కర్ణం చ దుర్జయమ్। జయద్రథం సోమదత్తమశ్వత్థామానమేవ చ
పితామహుడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, దుర్జయుడైన కర్ణుడు, జయద్రథుడు, సోమదత్తుడు, అశ్వత్థామ కూడా ఉన్నారు.
సుతేజసో మహేష్వాసానిన్ద్రోఽపి సహితోఽమరైః । అశక్తః సమరే జేతుం కిం పునస్తాత పాణ్డవాః
వారు అందరూ గొప్ప తేజస్సుతో, మహా ధనుర్ధారులు. ఇంద్రుడు దేవతలతో కూడి వచ్చినా వారిని యుద్ధంలో జయించలేడు. మరి పాండవులు ఎలా జయిస్తారు తండ్రీ?
సర్వే చ పృథివీపాలా మదర్థే తాత పాణ్డవాన్। ఆర్యాః శస్త్రభృతః శూరాః సమర్థాః ప్రతిబాధితుం
తండ్రి గారూ, నా కోసం భూమి మీద ఉన్న అన్ని రాజులు, ధైర్యవంతులు, ఆయుధాలు ధరించినవారు, పాండవులను ఎదుర్కొనడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు.
న మామకాన్పాణ్డవాస్తే సమర్థాః ప్రతివీక్షితుమ్ । పరాక్రాన్తో హ్యహం పాణ్డూన్సపుత్రాన్యోద్ధుమాహవే
పాండవులు నా బలాన్ని తట్టుకోలేరు; నేను నా కుమారులతో కలిసి వారితో యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చాను.
మత్ప్రియం పార్థివాః సర్వే యే చికీర్షన్తి భారత । తే తానావారయిష్యన్తి ఐణేయానివ తన్తునా
భారతా, నన్ను సంతోషపెట్టాలనుకునే అన్ని రాజులు, పాండవులను సూచి దారంతో అడ్డుకునేలా సులభంగా ఆపేస్తారు.
మహతా రథవంశేన శరజాలైశ్చ మామకైః । అభిద్రుతా భవిష్యన్తి పాఞ్చాలాః పాణ్డవైః సహ
నా సైనికులు పెద్ద రథదళంతో, బాణాల వర్షంతో పాంచాళులు, పాండవులతో కలిసి పూర్తిగా ముంచెత్తబడతారు.
ఉన్మత్త ఇవ మే పుత్రో విలపత్యేష సఞ్జయ। న హి శక్తో రమే జేతుం ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరమ్
సంజయా, నా కుమారుడు పిచ్చివాడిలా మాట్లాడుతున్నాడు; ధర్మంలో నిలిచిన యుధిష్ఠిరుని యుద్ధంలో గెలవడం అతనికి సాధ్యం కాదు.
జానాతి హి యథా భీష్మః పాణ్డవానాం యశస్వినామ్। బలవత్తాం సపుత్రాణాం ధర్మజ్ఞానాం మహాత్మనామ్
భీష్ముడు పాండవుల బలాన్ని, వారి కుమారుల శక్తిని, ధర్మాన్ని, గొప్ప మనసును బాగా తెలుసు.
యతో నారోచయదయం విగ్రహం తైర్మహాత్మభిః। కిం తు సఞ్జయ మే బ్రూహి పునస్తేషాం విచేష్టితమ్
అందుకే ఆయన ఆ మహాత్ములతో కలహాన్ని ఇష్టపడలేదు; అయినా సంజయా, వారి చర్యలను మళ్లీ నాకు చెప్పు.
కస్తాంస్తరస్వినో భూయః సన్దీపయతి పాణ్డవాన్। అర్చిష్మతో మహేష్వాసాన్హవిషా పావకానివ
ఆ వేగవంతమైన, తేజోమయులైన, గొప్ప విలువిదులైన పాండవులను మరింత ఉత్తేజపరిచేది ఎవరు? అగ్నిని హవిస్సుతో ప్రోద్భలపర్చినట్లు.
ధృష్టద్యుమ్నః సదైవైతాన్సన్దీపయతి భారత। యుద్ధ్యధ్వమితి మాభైష్ట యుద్ధాద్భరతసత్తమాః
భారతా, ధృష్టద్యుమ్నుడు ఎప్పుడూ వారిని ప్రోత్సహిస్తూ, 'యుద్ధం చేయండి, భయపడవద్దు, భారతులలో శ్రేష్ఠులారా!' అని చెప్పుతుంటాడు.
యే కేచిత్పార్థివాస్తత్ర ధార్తరాష్ట్రేణ సంవృతాః। యుద్ధే సమాగమిష్యన్తి తుములే శస్త్రసఙ్కులే
అక్కడ ధృతరాష్ట్రుని కుమారునితో కలిసిన ఏ రాజులు ఉన్నా, వారు ఆయుధాల మోతతో కూడిన గందరగోళ యుద్ధానికి చేరుకుంటారు.